\an8- امشب، در سریال آمریکا...
مکزیک...
سرزمین تمدن‌های باستانی و فرهنگ پرجنب‌وجوش...
جایی که بیابان‌های سوزان به جنگل‌های سرسبز می‌رسند...
و دریاهای بسیار پربرکت روی زمین.
در این تنوع بی‌نظیر از مناظر،
فقط باهوش‌ترین‌ها
موفق می‌شن.
مکزیک جاییه که قاره آمریکای شمالی
به مناطق گرمسیری می‌رسه
و دنیاهای بسیار متفاوت کنار هم قرار می‌گیرن.
جنگل‌های بارانی متراکم جنوب رو پوشش می‌دن،
قلبش با کوه‌های بلند احاطه شده.
در حالی که در شمال داغ‌ترین بیابان‌های آمریکا قرار داره،
سونوران،
یکی از غیرقابل سکونت‌ترین جاها
در کل این قاره.
اینجا، دما روی زمین
می‌تونه به 170 درجه فارنهایت برسه.
باید خیلی قوی باشی که بتونی دوام بیاری.
و قوی‌ترین موجود کاکتوس ساگوارو است.
اونها هر قطره آب رو جذب می‌کنن
و تا 1000 گالن آب رو در تنه‌های خودشون نگه می‌دارن...
یه واحه زنده برای حیات در بیابان.
ساگواروها بدن‌های وسیعشون رو
با خارهای تیز محافظت می‌کنن.
یه دژ 50 فوتی،
که اون رو خونه‌ای عالی برای یه حیوان می‌کنه...
جغد کوتوله کاکتوس.
به اندازه یه اسکناس یک دلاری،
اون از زحمت دیگران استفاده کرده و خونه‌ش رو در لانه قدیمی دارکوب ساخته.
اون زود بیدار می‌شه.
و دلیلش همینه.
اون یه خانواده داره،
جوجه‌هاش، که خیلی گرسنه‌ان.
تو این یک ماه گذشته، اون و جفتش
مدام غذا می‌آوردن.
خیلی کار سختیه.
مارمولک‌های غول‌پیکر و موش‌های کانگورویی
که دو برابر وزنش هستن.
اما یه زمانی می‌رسه که هر جغد جوانی باید
تشویق بشه که لانه رو ترک کنه.
پس مامان تاکتیکشو عوض می‌کنه.
غذا رسانی--
متوقف می‌شه.
اون داره روشن می‌کنه که وقت رفتنه.
اما این بیابان‌ها برای شکارچیان
یه نقطه مهم هستن،
مخصوصاً مارها.
و بدبختانه برای جوجه‌ها،
اونها لانه‌های جغد کوتوله رو پیدا می‌کنن.
الان یا هیچوقت.
این اولین باری خواهد بود
که اونها از بال‌هاشون استفاده می‌کنن.
و یه فرود در جای اشتباه
می‌تونه مرگبار باشه.
اولین نفر...
قوی‌ترین جوجه‌ش.
دومیش...
اون هم به سلامت بیرون اومده.
خب، تقریباً.
اما جوجه سوم انگار تردید داره.
با اینکه مامان صداش می‌زنه،
اون اصلاً قصد ترک لانه رو نداره.
اما مامان یه ترفند امتحان شده داره که اونو راضی کنه.
نهار!
حالا جوجه‌هاش توجهشون بهش جلب شده...
و...
اون بیرونه.
این خوب نیست.
زمین خطرناک‌ترین جا برای اونه.
اما بالا درخت‌ها، اونجا هم بدون خطر نیست.
یه مار شکاری داره به یکی از خواهر و برادراش نزدیک می‌شه.
اون به راحتی می‌تونه یه جوجه رو کامل ببلعه.
اما نه وقتی مامانش مراقبه.
اون این حمله رو دفع کرده.
حالا، باید اون جوجه آخری رو از خطر دور کنه.
بالاخره،
خانواده با هم امن هستن.
اونها تونستن عبور کنن
از خطرناک‌ترین لحظه زندگیشون،
به لطف هوش و روحیه مادر،
در سخت‌ترین بیابان مکزیک.
که تقریباً 100,000 مایل مربع گسترده شده،
بیابان سونوران با آتشفشان‌های باستانی و جریان‌های گدازه‌ای زخمی شده،
یادگار نیروهای عظیمی است
که زمین و زندگی تمام مکزیک رو شکل دادن.
و به سمت غرب، همون نیروها جایی ویژه رو ایجاد کردن
که 6 میلیون سال پیش، لبه غربی کشور
از سرزمین اصلی جدا شد،
وقتی شبه‌جزیره باخا جدا شد.
این یه بهشت دریاییه مثل هیچ‌جای دیگه...
دریای کورتز.
جایی که ماهی‌ها پرواز می‌کنن...
و غول‌ها پرسه می‌زنن.
بزرگ‌ترین حیوانی که دنیا تا حالا دیده:
نهنگ آبی.
این آب‌های گرم و محافظت شده
جمعیت زیادی از ماهی‌ها رو پشتیبانی می‌کنه...
و ۴۰ درصد از گونه‌های پستانداران دریایی دنیا رو جذب می‌کنه...
شامل دلفین‌ها
در دسته‌های بزرگ ۵۰۰۰ تایی.
این صحنه رو برای یه بازی مرگبار موش و گربه آماده می‌کنه،
مهم‌ترین رویارویی در اقیانوس.
\an8- دریای کورتز یکی از
\an8پربارترین دریاهای زمینه.
و این فرصت‌هایی رو برای یکی از باهوش‌ترین شکارچیانش فراهم می‌کنه.
نهنگ‌های قاتل در خانواده‌های نزدیک به هم به نام پاد زندگی می‌کنن
و با استفاده از سری تماس‌ها و سوت‌های ضربه‌ای ارتباط برقرار می‌کنن.
هر پاد دارای لهجه منحصربه‌فرد خودشه.
برای رونق، باید چندین بار در روز با هم شکار کنن.
و حالا خانواده یک عضو جدید برای غذا دادن دارن.
این بچه دو ساله در مرحله حیاتی از زندگیشه.
شیر مادرش دیگه کافی نیست،
پس آینده‌اش الان به مهارت‌های شکار خانواده‌اش بستگی داره.
پاد ساکت می‌شه.
وقت گوش دادنه.
این صدای دلفین‌های بینی بطریه.
\an8نهنگ‌های قاتل می‌تونن طعمه‌شون رو خیلی قبل از دیدن بشنون.
این خانواده یکی از تنها پادهای دنیاست
که به شکار دلفین معروفه،
رفتاری که اینقدر نادره که تقریباً قبل از این دیده نشده.
برای موفقیت، باید از عنصر غافل‌گیری استفاده کنن.
حتی بیرون اومدن از آب برای نفس کشیدن
می‌تونه باعث لو رفتنشون بشه.
بزرگسالان می‌تونن تا ۱۵ دقیقه نفسشون رو نگه دارن،
ولی بچه فقط می‌تونه نصف این مدت نفسش رو نگه داره.
اون به هوا نیاز داره.
پوشش لو رفته.
و تعقیب شروع شده.
یه دلفین از گروهش جدا می‌شه،
اشتباهی که به نهنگ قاتل فرصت می‌ده.
اون‌ها به عنوان یه تیم کار می‌کنن و شکارشون رو هماهنگ می‌کنن.
و یکی یکی،
نوبت می‌گیرن تا طعمه‌ای رو که به شدت نیاز دارن خسته کنن.
برای شکار نزدیک می‌شن.
شکار تمومه.
دلفین بینشون تقسیم می‌شه...
و بچه غذایی رو که بهش وابسته بود، می‌گیره.
این همکاری هوشمندانه
از یک نسل به نسل بعدی یاد گرفته می‌شه
و به نهنگ‌های قاتل اجازه می‌ده تا خانوادشون رو
در این دریای منحصر به فرد حمایت کنن.
در این آب‌ها، زندگی می‌تونه در
غیرمنتظره‌ترین مکان‌ها شکوفا بشه.
وقتی پوسته زمین پاره شد
و دریای کورتز رو تشکیل داد،
فعالیت آتشفشانی جزایر جدیدی رو ایجاد کرد.
دورافتاده‌ترینِ همه
سان پدرو مارتیه.
بیش از ۳۰ مایل از خشکی فاصله داره،
این قله سنگی تنها جای مناسبیه
برای پرندگان دریایی که دنبال عشق می‌گردن،
جزیره وسوسه خود مکزیک.
هر سال، هزاران پرنده دریایی
راه خودشون رو به جزیره‌ی دورافتاده سان پدرو مارتیه پیدا می‌کنن
در جستجوی عشق...
شامل پرنده‌ای با بهترین نام در تمام مکزیک،
پای‌آبی.
فصل جفت‌گیر‌ی‌شونه،
و این نر در یه رابطه‌ی بلندمدته.
ارتباطشون بر اساس یه چیز بنا شده--
درست حدس زدی--
اون پاهای آبی روشن.
شدت آبی بودنش نشون می‌ده که چقدر
سالم و قویه.
پس هرچی آبی‌تر، بهتر.
به لطف رنگ‌دانه‌های موجود در رژیم ماهی‌خوارش،
اون در حال حاضر یه جفت پاهای خارق‌العاده داره.
اما برای اینکه همینطور بمونه،
وقتشه که بره ماهی‌گیری.
وقتی با هم جفت می‌شن،
جفت‌های پای‌آبی معمولاً تا آخر عمر با هم هستن.
اما همه پای‌آبی‌ها طبق قاعده بازی نمی‌کنن.
یه رقص دوتایی سریع از یه نفر دیگه چشمش رو می‌گیره.
آیا پاهای این نر می‌تونه از پاهای شریکش آبی‌تر
و بهتر باشه؟
نمایش سوتش نشون می‌ده که مشتاقه.
با یه سوت علاقه--
سرش چرخیده.
اما حالا قراره مشکل ایجاد بشه.
عشق قدیمیش برگشته.
به نظر می‌رسه از ظاهر پاهاش راضیه.
اما شریکش داره به پاهای یکی دیگه نگاه می‌کنه.
اون نمی‌خواد اینو قبول کنه!
اون رو حسابی نشوند سر جاش.
قهرمان ما ممکنه رقیبش رو کنار زده باشه...
اما رابطش به نظر رو به زواله.
شاید یه هدیه کمک کنه.
یه سنگ خوب انتخاب شده؟
تحت تاثیر قرار نگرفت.
شاید یه رویکرد نرم‌تر؟
هوم، به نظر میاد که جواب داده.
و اونا هم دوباره همون‌جایی که ول کرده بودن رو ادامه میدن.
ولی تو این جزیره،
وسوسه هیچ وقت دور نیست.
سواحل مکزیک تقریباً ۷۰۰۰ مایل امتداد دارن.
و به سمت جنوب که می‌ریم، طبیعت زمین تغییر می‌کنه.
اینجا یه دنیای گرمسیریه.
اینجا، نیروهای زیرزمینی زمین رو به آسمون هل دادن،
و یه هزارتوی کوهستانی ساختن.
چند ماه هر سال،
این قله‌ها رطوبت رو از اقیانوس آرام می‌گیرن.
و بارون سیل‌آسا می‌باره.
این جنگل‌های مرطوب گرمسیری شرایط ایده‌آلی رو فراهم می‌کنن
برای جواهرات طبیعی کمیاب و گران‌بها...
ارکیده‌ها.
\an8مکزیک خانه‌ی بیش از ۱۰۰۰ گونه ارکیده است،
\an8نزدیک به نیمی از اون‌ها رو فقط همین‌جا می‌شه پیدا کرد.
خیلیا بوی خاص و مست‌کننده‌ای از خودشون آزاد می‌کنن،
که یه ساکن رو به جنون می‌کشونه.
جنگل‌های کوهستانی گرمسیری
جنوب غربی مکزیک پناهگاهی برای موجودی هستن
که به جمع‌آوری بوهای خوش علاقه داره...
زنبور نر ارکیده.
برای جذب جفت، باید عطر خودش رو بسازه.
با برس‌های خاصی بوها رو جمع می‌کنه
و تو جیب‌های پاش مخلوط می‌کنه.
و فقط به ارکیده‌ها نیاز نداره.
این زنبورها می‌تونن ۳۰ مایل سفر کنن،
و تا ۴۰ تا بوی مختلف جمع کنن،
چون هر چی عطر پیچیده‌تر باشه،
زنبور جذاب‌تر می‌شه.
ولی یه بو هست که این استاد عطرسازی
بیشتر از همه نیاز داره:
ارکیده استانه‌پیا.
متأسفانه، گل‌های اون فقط چند روز در سال باز می‌شن.
و بدتر از همه،
اون یه رقیب هم داره.
زنبورهای نر برای جمع‌آوری بوی جذاب‌تر رقابت می‌کنن...
یه کم موم برگ...
یه بوی قارچ...
و قهرمان ما کمی بوی چوب پوسیده هم اضافه می‌کنه...
ولی رقیب یه راه میانبر پیدا می‌کنه:
یه زنبور ارکیده مرده
با جیب‌های پر از بو که می‌شه دزدید.
ولی ممکنه یه اشتباه بزرگ باشه
چون بالاخره،
استانه‌پیا شکوفا شده.
و قهرمان ما درست همونجا هست تا سود ببره.
حالا می‌تونه آخرین ماده رو بگیره،
اون سس مخفی.
ولی ارزون به دست نمیاد.
ارکیده گرده‌اش رو روی پشتش می‌ذاره.
پس این زنبور، ارکیده بعدی که بازدید می‌کنه رو بارور می‌کنه،
و آیندهٔ ارکیده رو تضمین می‌کنه.
در همین حین،
اون عطر نهایی‌ش رو تکمیل کرده.
و وقتی یه ماده بوش رو حس کنه،
شیمی بینشون عالی می‌شه.
به سمت شرق، کوه‌های مکزیک فرو می‌ریزن
به منظره‌ای که کاملاً متفاوت هست.
اینجا، بیش از ۱۱ میلیون سال پیش،
یه فلات بزرگ از سنگ آهک با سرزمین اصلی برخورد کرد
و شبه‌جزیره یوکاتان رو تشکیل داد.
اون تقریباً ۷۵۰۰۰ مایل مربع هست،
و بزرگترین جنگل گرمسیری
در آمریکای شمالی رو پوشونده.
میمون‌های عنکبوتی مکزیکی،
کارشناسان آکروبات در سفر بین درختا.
ولی این یه مهارتیه که زمان می‌بره تا یاد بگیرن.
پس برای دو سال اول زندگی،
حمل و نقل با مامانه.
برای شیر دادن به بچه‌ش، باید هر روز
چهار پوند میوه بخوره.
مشکل اینه که فصل خشکه،
و میوه کمیابه.
خوشبختانه، مامان یه نقشه ذهنی از جنگل داره
و یه جایی رو می‌شناسه که همیشه میوه داره.
درختای اینجا پر از میوه‌ست.
و دلیلی غافلگیرکننده پشتشه.
اینا جنگل‌هایی بودن که یه زمانی خونه‌ی
یکی از بزرگترین تمدن‌های تاریخ بشر بودن...
مایاها.
اینجا ویرانه‌های یه شهر بزرگ سابق، کالاکمول، قرار داره.
مردمی که اینجا زندگی می‌کردن درختای میوه‌ی زیادی کاشتن،
یه میراثی که هنوز هم ادامه داره.
در قرن هفتم، کالاکمول از
بیش از ۵۰,۰۰۰ نفر حمایت می‌کرد.
ولی یه معما اینجاست.
تقریباً هر تمدن دیگه‌ای
شهرهای بزرگشون رو کنار یه منبع آب می‌ساختن.
ولی تو کل یوکاتان، یه رود،
دریاچه، یا حتی یه جویبار هم نیست.
پس مایاها چطور رونق داشتن؟
اونا می‌دونستن که این جنگل یه راز منحصر به فرد داره.
برای اینکه مایاهای باستان تو جنگل‌های یوکاتان رونق پیدا کنن،
باید آب پیدا می‌کردن.
اونا به کمک یه راهنمای غیرعادی نیاز داشتن،
یکی با یه صدای خاص که می‌تونستن دنبال کنن.
موت‌موت‌های ابرو فیروزه‌ای، مثل اینا،
مایاها رو به چشمه‌های آب شیرین مخفی هدایت می‌کردن.
زیر زمین عمیق که بهش میگن سنوت.
تقریباً هر سنوت یه کلونی موت موت داره.
مایاها فقط به آب سنوت‌ها وابسته نبودن؛
اونا باور داشتن که این‌ها دروازه‌هایی به دنیای زیرین هستن.
این هزارتوها، بیشتر از ۱۰۰۰ مایل وسعت دارن،
و طولانی‌ترین سیستم غار آبی جهان رو تشکیل می‌دن.
و بعضی از این‌ها کمتر از سطح ماه اکتشاف شدن.
این جاییه که فقط باتجربه‌ترین غواص‌ها
جرأت می‌کنن بهش برن.
خونه‌ای برای موجودات عجیب و غریب،
یه ماهی غار کور، بدون رنگدانه و چشم.
چرا باید توی تاریکی بی‌پایان به چشم نیاز داشته باشن؟
و یه گونه کاملاً جدید که قبلاً فیلمبرداری نشده بود،
ستاره دریایی شکننده غار.
اونا از مواد آلی تغذیه می‌کنن،
که اینجا ممکنه هزاران سال طول بکشه تا تجزیه بشه.
در عمق بیشتر غار،
کشف‌های عجیب‌تری هم هست.
جایی که با ذهن شما بازی می‌کنه.
این سطح زمین نیست.
این یه مرز بین دو دنیای آبیه.
پایین‌تر آب سنگین‌تر شور از اقیانوسه،
و بالا، آب شیرین سبک‌تره
که از لابه‌لای سنگ‌ها نفوذ کرده.
به این می‌گن هالوکلاین.
و اینجا یه حیوان زندگی می‌کنه
که می‌شه گفت از یاد رفته‌ی زمانه...
یک رمیپید سمی،
فسیل زنده‌ای از دوران قبل از دایناسورها.
به تازگی کشف شده که این نوع
اجداد تمام حشرات زنده هستن،
بیش از نیمی از زندگی روی سیاره ما.
فراتر از هالوکلاین، این غارهای مخفی
به سمت اقیانوس پیش میرن،
جایی که به یه دنیای آبی جادویی دیگه می‌پیوندن...
جنگل‌های مانگرو.
مانگروها می‌تونن در آب شور زنده بمونن،
تنها درختی که می‌تونه.
اونا روزنه‌های خاصی روی سطح دارن
که هم نمک رو جدا می‌کنه
و هم اکسیژنِ حل شده در آب دریا رو جذب می‌کنه.
در مکزیک مانگروهای بیشتری وجود داره
نسبت به هر جای دیگه در قاره.
و اونا از یه موجود خیلی نمادین و مرموز کشور
حمایت می‌کنن.
پنهان در بین جنگل‌های وسیع مانگروی
ساحل غربی مکزیک
یکی از مخفی‌ترین شکارچیان کشوره...
یوزپلنگ.
مکزیک تقریباً خونه‌ی ۵۰۰۰ تا از این گربه‌های بزرگه.
در خیلی جاها، اونا محافظت شدن.
در بعضی جاها، جمعیتشون زیاد شده.
یوزپلنگ‌ها توسط تمدن‌های باستانی به عنوان خدایان تقدیس می‌شدن...
اونا به عنوان حکمرانان دنیای زیرین دیده می‌شدن...
و نگهبانانی برای همراهی ارواح
از این جهان به جهان بعدی...
جایی که مرگ پایان کار نیست،
بلکه بخشی از چرخه زندگیه.
امروزه، مردم دور قبرهای عزیزانشان جمع می‌شن
در روز مردگان.
شمع‌ها ارواح رو به سمت خونواده‌شون هدایت می‌کنن.
اما این همچنین یه جشنه که همزمان می‌شه
با یه بازگشت دیگه که مدت‌ها منتظرش بودن...
وقتی جنگل‌های مرکزی مکزیک
میلیون‌ها پروانه مونارک رو خوش آمد می‌گن...
هرکدوم از این‌ها به عنوان روح یک فرد درگذشته تصور می‌شن.
اونا یکی از بزرگترین مهاجرت‌های آمریکا رو به پایان رسوندن.
برای فرار از زمستان‌های سخت کانادا و آمریکا،
اونا ۳۰۰۰ مایل سفر کردن،
از شهرها، دشت‌ها، و بیابان‌ها عبور کردن
تا به اینجا برسن.
در دامنه‌های آتشفشانی مرکز مکزیک
یه جنگل افسون‌شده هست،
پناهگاه کامل و آب و هوا
برای گذراندن زمستان پروانه‌های مونارک.
این زیبایان خفته اینجا چهار ماه خواب زمستانی دارن.
و اونا باید برای گرما نزدیک هم بمونن.
اما بعضی‌ها دارن انرژیشون رو از دست می‌دن.
دمای یخ‌زده‌ روی کف جنگل
می‌تونه کشنده باشه.
این نر افتاده سعی می‌کنه عضلات پروازش رو گرم کنه،
اما هوا خیلی سرده که بتونه اونا رو به حرکت دربیاره.
بالای سرش،
اولین پرتوهای آفتاب بهاری.
غرق در این گرما، پروانه‌ها آماده می‌شن
تا به آسمون برن.
\an8اما کف جنگل هنوز تاریک و سرده.
\an8اون باید از آخرین ذره‌های انرژیش استفاده کنه
\an8تا به نور خورشید برسه.
در نهایت، امنیت کلونی خودش.
با افزایش دما،
او و بقیه پروانه‌ها
حالا می‌تونن پرواز کنن.
اونا با هم یه زمستون دیگه رو پشت سر گذاشتن
و به زودی برای بازگشت به شمال راهی می‌شن.
توانایی فوق‌العاده اونا برای پیدا کردن این جنگل خاص
در میان چشم‌اندازهای گوناگون مکزیک
به این پروانه‌های زیبا اجازه می‌ده که شکوفا بشن...
یکی از شگفتی‌های طبیعی بزرگ روی زمین.
فلامینگوها-- اینجا جمع میشن برای یه رقص،
به امید پیدا کردن جفت.
آمریکاها-- خونه‌ی ما،
جایی که غول‌ها میگردن.
زندگی جدید شکل می‌گیره،
و یه جهش ایمان برداشته میشه
به نام عشق.
یه جادویی هست که میشه پیدا کرد...
توی حیاط پشتی خودت.
اینجاست که داستان‌های شگفت‌انگیز
رونما میشن.