وقتی من بچه بودم، اینجا زمین بازیم بود.
اقیانوس آرام، بزرگترین و عمیق ترین اقیانوس.
الهام بخش قدرت، شگفتی،
و حتی گاهی ترس.
اقیانوس‌های ما به اندازه‌‌ی هوایی که تنفس میکنیم واسه زنده موندنمون مهمن.
در کل جهان، ما هشت درصد از این اقیانوس‌ها رو حفاطت کردیم.
مونتری بای نشنال مورین سنکتوری یکی از ایناست.
از خط ساحالی کالیفرنیا یکم دور بشیم،
از سن فرانسیسکو توی شمال،
به سور بزرگ توی جنوب...
این پارک منحصر به فرد از بیش از 6000 مایل مربع از اقیانوس آرام رو محافظت میکنه
یه منطقه خیلی عالی واسه بازدید کننده‌ها...
از کوچ کردن حیوانات وحشی،
تا توریست‌هایی که واسه دیدن اونا میان.
موج‌های اقیانوس ارزشمند مونتلی حتی برای بزرگترین حیوون موجودم
خیلی بلندن.
وال آبی عظیم.
همه این عجایب طبیعت درست توی آستانه کالیفرنیا.
ولی امکانش هست مناطق محافظت شده و آدما باهم زندگی کنن؟
آیا امکانش هست برای فضای وحش آینده‌ای باشه،
جایی که کنار همه ما طبیعت بتونه رشد کنه؟
پارک های ملی بزرگ ما مترجم: ویولت
هر فصل مونتری بای داستان پر هیجان خودشو میسازه.
سختترین فصلشون زمستونه.
توی پوینت آنیو نواوو فصل دسامبره
به طرف قسمت جنوب منطقه محافظت شده.
برای خاص‌ترین مهمون کالیفرنیا این تپه‌های شنی توی دوردست محافظت شدن.
فیلهای دریایی شمالی...
اسمشونو از خرطومهای بلندشون میگیرن. نر ها از خرطومشون‌ برای تحت تاثیر قرار دادن ماده‌ها استفاده میکنن.
ولی توی این وقت سال،
ماده‌ها فکرای دیگه‌ای تو سرشون دارن.
هر مادر به طور متوسط یه بچه به دنیا میاره.
این یکی چهار هفتست به دنیا اومده
و همین الانشم وزنش صدوسی‌وشیش کیلوئه.
همش به لطف شیر مامانش.
با پنجاه‌وپنج درصد چربی، توی حیات وحش پر چربی ترین شیر مادره.
ولی تولید همچین شیر مغذی‌ای هزینه‌ای داره.
بعد گذشت یک ماه توی ساحل مادر دیگه چیزی برای خودش نداره.
باید برگرده به دریا تا واسه خودش غذا پیدا کنه.
دیگه پیش بچه‌ش‌ برنمیگرده.
برای اولین بار تو زندگیش این بچه تنهاست.
برای قطع کردن شیرش به اندازه کافی بزرگه ولی هنوز گرسنه‌ست.
رها شدن یه پروسه‌ایه که هر بچه باید اونو بگذرونه.
بیشتر این بچه‌هایی که‌ از شیر گرفته شدن‌
تا وقتی به سنی برسن که بتونن چیزی شکار کنن گرسنه میمونن.
ولی به صورت نادر وقتی یه بچه
آماده نیست که سرنوشتشو بپذیره...
و تلاش میکنه که
شیر سرقت کنه
برای این کار حیله‌گری و فریب لازمه.
و توانایی اینکه کسی متوجهشون نشه.
گفتنش از انجام دادنش راحتتره.
تنها کاری که باید بکنه این بچه‌ رو از سر راهش بکشه کنار.
اینجا گرفتار شد.
شاید میتونست از یه حواس پرتی استفادا کنه.
از خوش شانسیش...
دعواها معمولا بین دوتا نر دو دتنی اتفاق میوفته.
خیلی نزدیک شده.
نمیتونه وسط درگیری اینا بمونه.
خدا رو شکر فرار کرد.
سالانه نزدیک چهل بچه جوون در اثر له شدن میمیره.
وقتی دوباره آرامش حاکم میشه
و گروه هنگام خوابیدن آروم میشه...
...اون‌ برای خودش
یه هدف نرم انتخاب میکنه.
البته اگه مامانو بیدار نکنه.
آروم آروم جلو میره.
موفقیت!
مامان متوجه تغیر نشد و بچه خودشو دور کرد.
این بچه خلافکار باهوش
با یه دور دیگه غذا خوردن زندگیشو‌ میگذرونه.
توی بهار برای بار اول که وارد دریا میشه، وضعیتش نسبت به بقیه قراره بهتر باشه.
بین هزار تا بچه یدونش به سختی توی این استراتژی سخت مهارت پیدا میکنه.
اونایی‌ که از این حقه استفاده میکنن انقدر بزرگ میشن
که‌ پژوهشگرا بهشون میگن "مافوق از شیر گرفته شده‌ها"
ولی توی مونتری زمستون به این معنیه که برای اکثریت غذا پیدا نمیشه.
توی قسمت‌های باز و بزرگ منطقه محافظت شده،
پیدا کردن وعده غذایی بعدی هیچوقت راحت نیست.
اورکا.
این ماهی‌های قاتل خیلی باهوش بهترین کشنده‌های اقیانوسن.
اونا توی گروه‌های خانوادگی نزدیک زندگی میکنن.
این گروه از ماهی‌ها به تجربه رئیسشون اعتماد میکنه...
...اونایی که روی این حیوون مطالعه میکنن اسمشو گذاشتن استار.
یکی از دخترای استار حاملست.
ارکاها تقریبا از هر پنج سال، یه بار بچه به دنیا میاره.
پس الان پیدا کردن غذا بیشتر از همیشه مهمه.
یه شیر دریایی کالیفرنیایی تنها.
غذایی که استار و دختر حاملش خیلی بهش نیاز داشتن.
جشن گرفتن بنیان خانوادشونو محکم‌تر میکنه.
ولی این شکار برای مدت طولانی براشون کافی نیست.
استار باید خانوادشو برای پیدا کردن غذای بیشتر هدایت کنه.
فقط کمبود غذا نیست که فصل زمستونو سخت میکنه.
با شدت گرفتن موج‌ها...
با آب قسمتای کم عمق قاطی میشه.
مشهور ترین و بزرگترین موج دنیا تولید میشه.
ماورکس.
برای موج سوارا حماسه‌ایه.
ولی قدرت بی‌رحم موج‌ها میتونه میتونه ساحلو جای خسته‌کننده‌ای واسه زندگی بکنه.
البته جاهایی برای پیدا کردن پناهگاه هست...
اگه بدونی کجا رو باید بگردی.
یه زمانی لنگرگاهای دست ساز مونتری
که اقیانوسو توی مقیاس صنعتی
از حیات وحش جدا میکرد، مکان ناوگان‌های تجاری بود.
خیلی از گونه‌ها، از ساردین‌ها گرقته تا وال‌های بزرگ،
نزدیک انقراضن.
توی سال هزار و نهصد و نود و نه مونتری بی
یه منطقه حفاظت شده دریایی جهانی‌ اعلام شد.
الان همین لنگرگاها یه جایی واسه استراحت ارائه میدن.
یه جایی برای استراحت کردن.
و خوب شدن.
سمور دریایی شمالی.
یه زمانی به خاطر پوستشون شکار میشدن، از اون موقع تعدادشون به کمتر از پنجاه رسیده.
الان محافظت میشن. منطقه محافظت شده بیشتر از دو هزارتا از این حیووناتو پوشش میده.
بندرگاه قدیمی شکار ماهی توی قلب مونتری بی، لنگرگاه موس لندینگ،
به جدیدترین عضوش خوش آمد میگه.
یه بچه سمور دریایی.
چند ساعته به دنیا اومده.
کاملا ناتوانه،
پس تماما به مادرش تکیه میکنه.
مادرش باید اونو گرم و خشک نگه داره.
این کاریه که هیچ وقت تموم نمیشه.
خوشبتانه ما محل‌های ‌قابل استفاده‌ای برای فرار از آب درست کردیم.
البته اگه اون بتونه جایی بین اون جمعیت پیدا کنه.
و حتی وقتی پیدا کرد...
...اونجا خیلی بلنده.
وقت غذا خوردن
و استراحت زیر نور خورشیده.
به عنوان یه مادر تازه نمیتونه همینجوری پیش بچه‌ش بمونه.
برای درست کردن شیر خوب باید غذاهای خوب بخوره.
و این یعنی باید بچشو تنها بذاره.
ولی محل گردش لنگرگاه خیلی شلوغه.
پس دنبال جای ساکت و خشک میگرده تا بچشو بذاره اونجا.
عالیه.
الان که جای بچش امنه،
نادرترین موقعیت برای یه مادر تازه پیش اومده.
یکم وقت برای خودش.
اون دنبال چیزای صدف دار و کرماییه که زیر زمینن.
مامانایی که از بچه‌هاشون مراقبت میکنن به دوبرابر بیشتر کالری نیاز دارن.
تا وقتی که شش‌ ماهش بشه و از شیر گرفته بشه،
به مادرش واسه پیدا کردن غذای کافی اعتماد میکنه.
و جدیدترین ساکن مونتری بی
دوباره برگشت به جایی که خیلی دلش میخواست.
منطقه محافظت شده همچنین زندگی‌هایی که ماورای این آب‌هاست رو هم تامین میکنه.
موج‌های گرمی که‌ از سمت‌ جنوب میان گرماشونو توی هوا آزاد میکنن
و سرمای زمستونو از بین میبرن و شرایط مورد نیازو
برای مسافر باارزشش فراهم میکنه.
توی شهر سانتا کروز، توی جنگل‌های ساحلی محافظت شدش
یه پروانه مونارک غربی وارد شده.
برای اینکه از کانادا به اینجا برسه،
نزدیک یک و نیم کیلومتر پرواز کرده.
و تنها نیست.
کل گروهشون چند ماه اخیر رو اینجا میگذرونن،
تا خودشونو از سرمای سخت شمال محافظت کنن.
یه زمانی توی این جنگل‌ها میلیونها از این پروانه زندگی میکرد.
الان کمتر از یک درصدشون مونده،
بقیه‌شون به خاطر تغییر آب و هوا
و نابودی زیست گاهاشون از بین رفتن.
این درختا یکی از پناهگاهای اونا برای موندنه.
الان پروانه‌های مونارک باید تا رسیدن بهار صبر کنن.
بالاخره بعد از یه انتظار طولانی آفتاب گرم از راه میرسه.
اونا بال‌هاشونو گسترش میدن تا گرما رو جذب کنن.
و برای حرکت دادن ماهیچه‌های سردشون بال بال میزنن.
بعدش وقتی لحظه‌ی درست فرا میرسه...
برای تخم گذاری به مناطق درونی میرن.
هر نسل جدیدی که به وجود میاد دوباره به کانادا برمیگرده...
و یه امید تازه به آینده گونه خودش میبخشه.
به لطف گرم بودن آب‌های اقیانوس توی زمستون.
اینم یادآور اینه که بین سلامت اقلیممون
و اقیانوس یه پیوند عمیقی وجود داره.
رسیدن بهارو میشه از بادهای حاکم فهمید.
با بادهایی که از سمت شمال میان آب‌های سردی که توی قسمت‌های عمیقن، میان به قسمت‌های بالایی.
همینطور با خودشون به قسمت‌های کم عمق غذا میارن.
و توی چند هفته،
نقش‌های حیرت انگیز توی کل ساحل پدیدار میشه.
جنگل‌های کتانجک.
این جلبک بزرگ یه گروه پر جنب و جوشو پوشش میده.
یه جای عالی برای سمورهای دریای مونتری برای پیدا کردن غذا.
و جلبک ها با نگه داشتن بیست برابر بیشتر کربن نسبت به درخت‌های جنگل
در مقابل تغیر آب و هوا خیلی موثرن.
این سمور گرسنه نتونست چیزی که میخواد رو اینجا پیدا کنه.
توی مرکز کتانجک پر از غذاهای تازه‌ی بهاریه.
ولی همشون با مزاقش سازگار نیستن.
سمورای دریایی بد غذان.
وقتی جوونترن غذای مورد علاقه مادرشونو میخوان.
بعضیاشون خارپشت دریایی تیغ دار میخورن.
ولی نه این یکی.
این صدف باریک دوست داره.
خیلیاشون اینطورین.
و وقتی سمورها میخوان استراحت کنن و غذایی که خوردنو هضم کنن...
خودشونو دور برگا میپیچن...
...و بدون اینکه توی آب حرکت کنن، یه خواب عالی رو تجربه میکنن.
کتانجک‌های بهاری برای خیلیاشون یه پناهگاه امن واسه موندنه.
ولی ماورا این قسمت ‌آب‌های عمیقی هستن که جایی واسه پنهان شدن ندارن.
مونتری بی یه پرتگاهی رو زیر آب‌های خودش پنهان کرده.
هر یک قسمتش به اندازه یه تنگه بزرگ قشنگه.
از سه هزاروچهلوهشت متر یکم عمیقتره و خلیجو به دو قسمت تقسیم میکنه.
هر حیوونی که توی ساحل شنا میکنه از این تنگه میگذره.
استار و خانواده گرسنش اینو میدونه.
الان استار مادربزرگ شده و یه بچه دو ماهه داره که باید ازش مراقبت کنه.
اون رسیدنشون به اینجا رو یه جوری زمان بندی کرده که
بتونه یه تله برای مهمترین شکارشون درست کنه.
هر آپریل، نهنگای طوسی و بچه‌هاشون از طریق منطقه محافظت شده به سمت شمال مهاجرت میکنن.
با پیش رفتن توی آب‌های امن ساحل با کتانجک‌ها خودشونو مخفی میکنن.
ولی وقتی به وسط تنگه میرسن...
هیچ راهی به جز نشون دادن خودشون ندارن.
طوسی‌های جوونتر از یه بچه هشت برابر سنگینترن.
انقدر که نمیشه باهاشون وارد مسابقه شد.
پس بچه کوچیک قراره هدف باشه.
برای سیر کردن کل خانواده به مدت چند روز کافیه.
وقت شکار همشون ساکت میشن.
بزرگسالهای بزرگتر حمله رو رهبری میکنن.
اول از همه بچه رو توی آب فرو میبرن.
خیلی محکم بهش ضربه میزنن که تقریبا وال جوون طوسی نهصد و هفت کیلویی
از آب میاد بیرون.
ولی مادر محافظش وارد دعوا میشه.
با دم بزرگش حتی اگه یه ضربه بزنه...
...میتونه ارکا رو بکشه.
اونا بچه رو از مادرش میرونن.
هر کدومشون از پشتش بهش فشار میارن...
تا توی آب خفش کنن.
توی شدیدترین قسمت عمل، بچه ارکای جوون،
به یاد گرفتن از بزرگترها شروع میکنه.
مادر وال طوسی هنوز دست از تلاش نکشیده.
سعی‌ میکنه سر بچه خودشو از آب بیرون نگه داره.
ولی زورش به یه خانواده نمیرسه.
بالاخره یه پایان سریع خوب.
این وال قراره خیلیا رو زنده نگه داره.
استار اون مهارت‌هایی که برای زنده موندن خانوادش نیاز هست رو از سر گذرونده.
بهار به تابستون تبدیل میشه و یه تغیر ناجور توی آب و هوا ایجاد میشه.
بعد گرم شدن کل زمین توی زمستون، دریا الان شروع به سرد کردن زمین میکنه.
آب سرد که از قسمت‌های عمیق میاد با هوای گرم یکی میشه...
و مه دریایی شروع به تشکیل میشه.
اسم محلیش جون گلومه، که کل دریا رو پوشش میده.
توی قسمت شمالی منطقه حفاظت شده،
ورودی پل برج طلایی سان فرانسیسکو رو احاطه میکنه.
توی چند ماه اخیر به چند ناحیه خشک از آمریکا
رطوبتی که‌ خیلی بهش نیاز داره رو برمیگردونه.
به جنگل‌هایی که در حال رشدن کمک میکنه.
و در طول ماه‌های گرم این منظره‌های سر سبزو محافطت میکنه.
ولی به تدریج در طول تابستون،
نور خورشید مه رو از بین میبره و روی دریا رو گرم میکنه.
موجودات جدید شروع به نمایان شدن میکنن.
بعضیاشدون صدها کیلومتر تا اینجا اومدن.
وال آبی با عظمت.
اینجا برای رفتن به ناحیه جفت گیری که توی جنوبه کنار هم میان.
ماهی خورشیدی بزرگ، که عرضش سه متر میشه،
به یک طرفش میخوابه تا نور خورشیدو جذب خودش کنه.
دلفین های ریوس با موج‌ها بازی میکنن.
و یه مسافر پرماجرای دیگه.
یه کوسه سفید بزرگ.
تقریبا شش سالشه.
هنوز به اندازه‌ای بزرگ نیست که دمای بدن خودشو حفظ کنه.
پس تو نزدیکیای سانتا کوز به یه خلیج کم عمق و گرم میره.
همین الانشم از مسافرای تابستونی پر شده.
ولی اون فقط دو متر طول داره
و فقط از خوردن غذای دریایی خوشش میاد.
توی چند سال اخیر بسیاری از کوسه‌های بزرگ جوون سفید
تابستونشونو اینجا میگذرونن.
اسمشو گذاشتن پارک کوسه،
اینجا شمالی‌ترین منطقه‌ایه که
بچه کوسه‌ها توش دور هم جمع میشن.
یه فرصت الهام بخش برای بازدید کننده‌های منطقه حفاظت شده
که این موجودات دریایی رو ببینن.
ولی قشنگترین منظره مونتری هنوز نرسیده.
وقتی نور خورشید با آبی که پر از املاحه و از عمق میاد یکی میشه...
اقیانوس به رنگ سبز در میاد.
میلیون‌ها جلبک میکروسکوپی که بهشون میگن فتوپلانتکون پخش میشه.
شاید کوچولو باشن ولی این سلول‌های شبیه گیاه
برای کل حیات واجبن.
به طور کل اونا از کل جنگلهای بارانی دنیا
اکسیژن بیشتری تولید میکنن.
در طول چند روز روی اقیانوس یه شعله سبز تشکیل میشه
از فضا میشه اینو دید.
این شکوفه‌ها اولین مرحله از زنجیره غذایی هستن.
و وقتی تابستون به پاییز تبدیل میشه، یکی از اتفاقات
باورنکردنی توی اقیانوس اتفاق میوفته.
اول از همه با گزنه دریایی شروع میکنیم.
عرضش چهل و پنجه...
و طولش چهار صد و پنجاهو هفت سانتی متر.
این موجوداتی که متعلق به یه دنیای دیگن تا وقتی شکوفه پلانکتونو پیدا کنن توی دریا شناورن.
بعدش اونا تکون میخورن و برای پر کردن معدشون با اب جاری میجنگن.
یه ازدحام بزرگی رو تشکیل میدن.
اجتماع بزرگ شروع شده.
میلیونها ماهی کولی هم میاد
تا توی جشن پلانکونها شرکت کنه.
این حفره‌های کم عمق تاریک که پر از ماهین میتونن هزاروشیشصد کیلومتر طول داشته باشن.
ولی اونام توی فهرست غدا هستن.
شیر دریایی‌های کالیفرنیا.
شکارچی‌های ماهی کولی.
با قدرت هزارتای اونا.
ولی پیدا کردن گروه‌ها توی این محیط گسترده اصلا راحت نیست.
وال‌های گوژپشت به شکار ملحق میشن.
اونا میتونن ماهی کولی‌ها رو از فاصله دور تشخیص بدن.
اینکه چطوری این کارو میکنن معماست.
ولی به نطر میرسه شیر ماهی‌ها میدونن وال‌ها میخوان چیکار کنن.
و اونا رو از دور نگاه میکنن‌.
وقتی اونا به گروه ماهی رسیدن...
شیر دریایی‌ها وارد عمل میشن...
و اونا رو احاطه میکنن.
وقتی ماهی کولیا مضطرب میشن به یه گروه سنگینتر تبدیل میشن.
یه لقمه پنج هزار گالونی.
کار گروهی جواب میده.
یه گروه هزارتایی از دلفین‌ها
برای پیوستن به این موقعیت سودآور عجله میکنن.
تا وقتی ماهی‌ها تموم بشن این مهمونی ادامه داره.
یکی از بزرگترین عجایب دنیای طبیعت
همین ضیافته.
نزدیکی سواحل پر جمعیت کالیفرنیا اتفاق میوفته.
زندگی دریایی مونتری بی از وضعیت بهبودی قابل توجهی گذشته.
ولی این یه بخش کوچیکی از یه پازل بزرگه.
و توی کل دنیا سلامت اقیانوس‌ها توی سراشیبی نزول قرار داره.
دمای دریاها در حال افزایشه و این به کل اکوسیستم ضرر میرسونه.
زخیره ماهی درحال تموم شدنه که این باعث خرابی کل زنجیره غذایی میشه.
آلودگی هم داره زیاد میشه،
این هم باعث سمی شدن دریاها میشه.
برای متوقف کردن این تهدیدها
ما باید مناطق محافظت شدمونو افزایش و بهم وصل کنیم.
و با محافظت کردن از مناطق مهم دریایی
میتونیم اثر خیلی زیادی حتی روی فراتر از مناطق محافطت شده بذاریم...
میتونیم اقیانوس‌ها و حتی زندگی خودمون رو غنی‌تر کنیم.
این یه حقیقته که اقیانوس‌ها روی زندگی هممون تاثیر میذاره.
اونا سیستم محافظت از زندگی ما هستن.
سلامت ما و اونا به هم گره خورده.
منطقه محافظت شده مونتری بی به ما امید میده.
حتی اگه عمل‌های انسانی به اقیانوس‌ها ضرر وارد کرده باشه
از الان اگه تصمیم‌های درستی بگیریم
میتونیم ضررمون رو جبران‌ کنیم.
مترجم: ویولت