‫« سیارۀ زمین ۳ »
‫این نقطه، ورودیِ
‫یکی از خارق‌العاده‌ترین عجایب طبیعی‌ست
‫غار سون دونگ، واقع‌در ویتنام
‫گمان می‌رود که این ‫بزرگ‌ترین غار کره زمین باشه
‫اینجا در عمق ۲۰۰ متری زمین،
‫تنها چند هفته در سال،
‫آفتاب از طریق شکاف روی سقف غار ‫نوری به آن می‌تاباند
‫تنها به مقداری که
‫گیاهان بتونند رشد کنند
‫اما با رفتن به اعماق ژرف‌تر غار
‫تاریکی برمی‌گرده
‫و اون‌وقت به مرزی می‌رسید
‫که اونجا حیات می‌تونه جریان داشته باشه
‫« قسمت ششم: نقاط طاقت‌فرسا »
‫برای ما، اومدن به این طاقت‌فرساترین..
‫مکان‌های سیاره‌مون معمولاً کار راحتی نیست
‫در واقع همین غار هم ‫اخیراً توسط انسان کشف شده
‫و عجایب زیادی در خودش داره
‫«مروارید غار»
‫زمانی دانه‌های ریز شن بوده‌اند
‫و حالا گوی‌هایی به اندازۀ توپ تنیس
‫و «استالاگمیت»های بسیار بزرگ... ‫[ چکیده‌سنگ؛ ستونی از مواد معدنی ]
‫که طی چندین قرن
‫و توسط میلیاردها قطره‌قطره‌ی آب ‫تشکیل شده‌اند
‫رودخانه‌های زیرزمینی درون سنگ‌های آهک
‫چنین گذرگاه بزرگی کشیده‌اند
‫رودی به درازای ۸ کیلومتر
‫و به چنان پهنایی که
‫می‌تونه یک هواپیمای ‫بوئینگ ۷۴۷ درون خودش جا بده
‫و دقیقاً اینجا،
‫در دورترین حفرۀ غاره که...
‫حیات درش دیده می‌شه
‫غارماهی نیمه‌شفاف...
‫و میگو
‫که هزاران ساله در انزوا زندگی می‌کنند
‫و از مواد مغذی ناچیزِ جنگل بالا تغذیه می‌کنن
‫این ماهی‌ها کاملاً نابینا هستن
‫و راه‌شون رو صرفاً به کمک ‫حس لامسه پیدا می‌کنن
‫این دنیاهای زیرزمینی دقیقاً ‫در حد و مرزی قرار دارن
‫که حیات می‌تونه جریان داشته باشه
‫اما روی زمین،
‫طاقت‌فرساترین شرایط سیارۀ ما
‫در قطب شمال و جنوب وجود داره
‫اینجا در قطب شمال،
‫دمای هوا در زمستان ‫به منفی ۵۰ درجۀ سلسیوس هم می‌رسه
‫چهار ماه در سال،
‫اندک نور خورشیدی هم به اینجا نمی‌تابه
‫اما حتی در اینجا..
‫حیات راهی برای بقا پیدا می‌کنه
‫یک گله گرگ شمالگان
‫پوشش خزدار متراکم‌شون از اون‌ها
‫دربرابر چند ماه سرمای شدید محافظت کرده
‫اما خورشید حالا داره برمی‌گرده
‫اینجا «جزیره اِلزمیر» هستش ‫[ یکی از جزایر مجمع‌الجزایر قطبی کانادا ]
‫تابستون کوتاهِ اینجا فرصتی برای ‫تجدیدقوا در اختیار گرگ‌ها می‌ذاره
‫اما اینجا در شمالگان...
‫زندگی هیچ‌وقت آسون نیست
‫رهبر این گله یک ماده‌ی باتجربه‌ست
‫اون اگر نتونه غذا براشون پیدا کنه،
‫زمستان آینده ممکنه ‫آخرین فصل زندگی‌شون باشه
‫شکارها در چنان ناحیۀ پهناوری پخش شده‌اند
‫که اونا مدام باید در حرکت باشن...
‫..و دنبالش بگردن
‫ولی پیدا کردن شکار تازه اول ماجراست
‫«گاو مُشک»
‫این جانداران ۵ برابر یک گرگ جثه دارن
‫نبرد بین گرگ‌ها و گاوهای مشک ‫یک نبرد باستانی‌ست،
‫و عمری به اندازۀ عصر یخ‌بندان دارد
‫دو طرف شگردهای همدیگه رو بلدن
‫گرگ‌ها سعی می‌کنن گاوهای ضعیف
‫یا کوچیک‌تر رو تنها گیر بیارن
‫یه گوساله پاش می‌گیره به زمین...
‫و رهبر گله به سرعت بهش نزدیک می‌شه
‫اما گلۀ گاوها دوباره دور هم جمع می‌شن،
‫و شاخ‌هاشون در حالت آماده.
‫وضعیت بن‌بست
‫اما احتمالاً موقتی باشه
‫این‌بار، گلۀ گاوها به سرعت ‫میرن به سمت تپه‌ها
‫همین که به نوک تپه می‌رسن،
‫گاوهای نر برمی‌گردن تا از خودشون دفاع کنند
‫وضعیت بن‌بست...
‫..دوباره
‫هر شکار ناموفق...
‫منجر به تضعیفِ گله می‌شه
‫این شاید غذای آسون‌تری باشه
‫اما یک‌جای کار می‌لنگه
‫این گاو مشک بر اثر یک بیماری مُرده
‫چنین بیماری‌هایی ‫هر روز داره شایع‌تر می‌شه
‫درحالی‌که آب و هوای شمالگان گرم‌تر می‌شه
‫علی‌رغم گرسنگی زیاد،
‫گرگ‌ها این لاشه رو نمی‌خورن
‫یک گله گاو دیگه
‫و یک فرصت دیگه برای گرگ‌ها
‫این دفعه گرگ‌ها موفق می‌شن ‫گله رو از هم جدا کنند
‫این می‌تونه شانس‌شون رو بیشتر کنه
‫رهبر ماده مطمئن می‌شه که گاوها
‫دوباره به نوک تپه نرسن
‫با یک محافظ کمتر، گوساله آسیب‌پذیرتر می‌شه
‫یک وعده غذاییِ بسیار حیاتی
‫گرگ‌ها باید به تلاش خودشون ادامه بدن
‫تا بیشترین استفاده رو ‫از چند هفتۀ باقیِ تابستان ببرن...
‫تا زمانی که زمستان برگشت...
‫آمادگی این رو داشته باشن که
‫در یکی از تحمل‌ناپذیرترین نقاطِ
‫موجود بر روی کره زمین طاقت بیارند
‫چنین شرایط نامساعدی
‫تنها در قطب‌های زمین یافت نمی‌شه
‫با افزایش ارتفاع...
‫دما کاهش پیدا می‌کنه
‫در اینجا هم حیوانات باید ‫بیشترین بهره رو از تغییرات فصلی ببرند
‫به‌خصوص اگر آمادۀ جفت‌گیری باشی
‫یک «قورباغۀ معمولی» نر...
‫در رشته‌کوه‌های آلپِ فرانسه
‫اون تمام فصل زمستان رو زیر یخ‌ها ‫در خواب زمستانی به سر می‌برده
‫اما حالا وقتشه که بیدار بشه
‫از اونجایی که موجود خون‌سردی‌ـه، ‫برای گرم‌کردن بدنش به خورشید احتیاج داره
‫اما چند ساعت دیگه با خورشید غروب،
‫اون ممکنه از فرط سرما بمیره
‫پس پیدا کردن جفت خیلی ضروریـه
‫هوای خوبیـه
‫و اون شروع به سورتمه‌سواری می‌کنه
‫اما این قورباغه در این رقابت تنها نیست
‫ده‌ها قورباغه دارن به سرعت ‫خودشونو به برکۀ جفت‌گیری می‌رسونن
‫اما این همه قورباغه روی سراشیبی...
‫قطعاً جلب توجه می‌کنن
‫نباید لیز بخورن
‫داشت خیلی خوب پیش می‌رفت
‫بالأخره رسید
‫اما همه‌ی ماده‌ها ‫برای خودشون جفت دارن
‫اون فقط یه چاره داره
‫کُشتی بگیره
‫این دفعه نشد
‫یه قورباغۀ دیگه که با تأخیر رسیده
‫یک ماده
‫اون می‌تونه نیمه گمشده‌ش باشه؟
‫گاهی‌اوقات دیر رسیدن هم جوابه
‫بعد از این همه تلاش و زحمت، ‫محاله این نر چنین فرصتی رو
‫از دست بده
‫اینجا جنگل سدرِ رشته‌کوه اطلس ‫واقع‌در آفریقای شمالی‌ست
‫این میمون‌های بربری ‫از یک تابستان بلند لذت بردن،
‫اما حالا دارن بهاش رو می‌پردازن
‫زمستون اینجا می‌تونه خیلی بی‌رحم باشه
‫در برخی سال‌ها، ‫بیش از نیمی از دسته‌شون تلف می‌شن
‫اما در این اجتماع میمونی،
‫میمون هرچی اجتماعی‌تر،
‫شانس بقاش هم بیشتر
‫گرم نگه‌داشتن خودشون با در آغوش گرفتنِ ‫همدیگه خیلی تأثیرگذاره
‫اما نمی‌شه کل روز همدیگه رو بغل کنن
‫بالأخره باید از هم جدا شن ‫و برن غذا بخورن
‫پخش می‌شن، در جستجوی غذا
‫اما هرشب دسته برمی‌گرده ‫تا زیر درخت‌های سدر همدیگه رو بغل کنند
‫هیچکس دوست نداره جدا بیفته
‫مخصوصاً نوزادها
‫این بچه به نحوی از دسته جدا افتاده
‫اون باید خودش رو به ‫گرمای نجات‌بخش آغوش میمون‌ها برگردونه،
‫و سریع هم باید برگرده
‫اما یک مانعی وجود داره
‫یک میمون نر بداخلاق داره ‫به بچه بی‌محلی می‌کنه
‫شاید باید نامحسوس‌تر پیش بره
‫میمون نر تصمیم می‌گیره بره
‫بالأخره...
‫با آغوشی باز پذیرفته شد
‫این میمون نر اون‌قدر خوش‌شانس نبود
‫امشب براش شب درازی خواهد بود
‫بغل‌کردن شاید صرفاً ‫اظهار مهر و عاطفه به چشم بیاد،
‫اما برای بقای این میمون‌های بربری ‫یک اقدام حیاتیـه
‫و نه فقط اینجا.
‫هشت هزار کیلومتر آن‌طرف‌تر ‫در جنگل‌های مکزیک،
‫میلیون‌ها پروانه شهریار هم
‫همدیگه رو برای بقاء در آغوش می‌گیرن
‫همه‌شون از آمریکای شمالی سفر کردن
‫تا از زمستانی که قراره ‫به اونجا برسه فرار کنند
‫این جنگل که در ارتفاع ۳۰۰۰ متری قرار داره،
‫شاید به‌نظر آسایش محدودی ‫در اختیارشون بذاره...
‫..چون‌که دمای اینجا ‫به زیر نقطه ذوب هم می‌رسه
‫و این می‌تونه پروانه‌ها رو بُکشه
‫اما در واقع، لایۀ کوچکی از هوای گرم
‫که توسط سایه‌بان درخت حبس شده ‫از اون‌ها محافظت می‌کنه
‫و در طول زمستان هم ازشون محافظت می‌کنه...
‫..البته در صورتی که ‫چیزی مخلِ وضعیت جنگل نشه
‫گرچه شرایط آب‌وهوایی طاقت‌فرسا ‫و غیرقابل‌پیشبینی
‫ممکنه این تعادل حساس رو بهم بریزه
‫بادهای شدید می‌تونه به اعماق جنگل ‫نفوذ کنه و هوای اونجا رو سرد کنه
‫صدها هزار پروانه
‫ممکنه از شاخه‌ها پرت بشن
‫در برخی سال‌ها، توفان‌ها ۷۵ درصد شهریارهایی ‫که در خواب زمستانی‌ان رو می‌کُشن
‫این یکی زنده مونده...
‫اما روی زمینه
‫و سرمای شبانه‌ی اینجا مرگباره
‫اگر اینجا بشینه، زنده نمی‌مونه
‫هوا هم برای پرواز زیادی سرده،
‫اما یک‌جوری باید خودشو به شاخۀ درخت برسونه
‫برای همین شروع به بالا رفتن از درخت می‌کنه
‫مثل این می‌مونه که یک انسان ‫بخواد از یه آسمان‌خراش بالا بره
‫بالأخره.. امنیت
‫با بازگشت بهار،
‫پروانه‌های شهریار ‫از خواب طولانی‌شون بیدار می‌شن
‫و حالا یکی از زیباترین مناظر طبیعیِ ‫کره زمین آغاز می‌شه
‫اما خطر بزرگی ‫این بیداری جمعی رو تهدید می‌کنه
‫تغییرات اقلیمی داره آب و هوای ‫طاقت‌فرساتری ایجاد می‌کنه،
‫و تعداد توفان‌ها داره بیشتر و بیشتر می‌شه
‫ولی فعلاً این معجزۀ طبیعت ادامه داره
‫آتش
‫پیشبینی‌ناپذیر و مخرب
‫اینجا خوش‌بوته‌زارِ آفریقای جنوبی‌ـه
‫از نظر گیاهی، یکی از متنوع‌ترین ‫زیستگاه‌های کره زمین به حساب میاد...
‫با بیش از ۸ هزار گونۀ گیاهی مختلف
‫بااینحال، هر دو سال،
‫آتش‌سوزی پوشش گیاهی اینجا رو ‫با خاک یکسان می‌کنه
‫این رویداد شاید فاجعه‌آمیز بنظر بیاد
‫اما تنها چند روز بعد ‫گیاهان جان می‌گیرند...
‫و چشم‌انداز این منطقه رو متحول می‌کنند
‫دانه‌ها و ریشه‌ها منتظر این اتفاق بودن
‫میلیون‌ها سال تکامل در کنار آتش
‫بعضی از این گیاهان رو اون‌قدر سازگار کرده
‫که اصلاً بدون وجود دود ‫نمی‌تونن جوانه بزنن
‫به طرز شگفت‌انگیزی حدود نیمی از ‫زیستگاه‌های بر روی خشکی سیاره زمین
‫برای سلامت‌ماندن به آتش وابسته‌ان
‫در استرالیای شمالی این گرم‌دشت‌ها ‫به آتش‌سوزی‌های فصلی احتیاج دارن
‫تا باز بمونند و از گسترش ‫جنگل‌های اطراف جلوگیری بشه
‫و این گرم‌دشت‌ها زیستگاه حیاتی‌ای
‫برای این ساکنِ رنگارنگ‌اش هستن
‫گونۀ نادرِ طوطی زرین‌شانه
‫اون و جفتِ همیشگی‌اش...
‫به چمن‌زارها وابسته‌ان ‫هم برای غذا...
‫و هم برای محل لانه‌سازی
‫اونا طبق معمول داخل حفره‌ای ‫توی یک تپۀ موریانه تخم‌گذاری کردن
‫و حالا چهارتا جوجه به‌دنیا اومده
‫دیواره‌های ضخیم گِلی نه‌تنها از جوجه‌ها ‫در برابر شکارچی‌ها حفاظت می‌کنه،
‫بلکه اونا رو از حرارت خورشید سوزان ‫هم دور نگه می‌داره
‫درحالی‌که تنها چند روز به مرحلۀ پرواز مونده،
‫والدین‌شون دارن دو شیفت کار می‌کنن
‫اونا هر روز هزاران دونه جمع می‌کنن
‫اما یک مشکلی دارن
‫فصل آتش‌سوزی داره نامنظم‌تر میشه
‫جوجه‌ها اگر آماده‌ی پرواز نباشن
‫هیچ راه فراری ندارند
‫ولی انتخاب تپۀ موریانه به‌عنوان آشیانه ‫یک مزیت غافلگیرکننده هم داره
‫خونه‌شون نسوزـه
‫دیواره‌های بُتن‌گونه از جوجه‌ها ‫در برابر شعله‌های بیرونی مراقبت می‌کنه
‫حالا پیدا کردن دانه‌های علفزار سوخته
‫روی زمین سیاه ‫برای طوطی‌ها راحت‌تر شده...
‫..و این دونه‌ها غذای موردعلاقۀ طوطی‌ـه
‫بنابراین، هم برای طوطی‌های بالغ ‫و هم برای جوجه‌های در حال یادگیری پرواز
‫آتش‌سوزی برای بقای اون‌ها الزامیـه
‫ولی زیستگاه چمن‌زارشون داره آب میره،
‫و الان تنها ۱۰۰۰ دونه از این ‫طوطی‌های دوست‌داشتنی وجود دارن
‫به کمک مدیریت فعالِ آتش‌سوزی ‫توسط انسان‌ها...
‫دنیای اونا اصلاً هنوز وجود داره
‫بشر بر روی زیستگاه‌های سراسر سیاره زمین ‫داره تأثیر خودش رو می‌ذاره
‫و غالباً برای حیات وحش،
‫پیامدهای فاجعه‌باری داشته
‫فیل‌ها یکی از مقاوم‌ترین گونۀ حیوانات هستن
‫اونا عمرهای طولانی دارند،
‫و دانشی که بین نسل‌ها می‌چرخه ‫بهشون کمک می‌کنه
‫غذا و منابع آبِ کمتر استفاده‌شده رو
‫در شرایط سخت محیط زیستی، پیدا کنند
‫اما حتی در میان فیل‌ها...
‫استراتژی‌های بقاشون ‫کم‌کم داره شکست می‌خوره
‫در پارک ملی امبوسلی واقع‌در کنیا، ‫سالیان سال آب و هوای طاقت‌فرسا
‫به‌علاوه چرای بی‌رویۀ دام‌های خانگی،
‫داره این چمن‌زارها رو ‫به مرز نابودی می‌کشونه
‫این مادرسالار بیشتر از ۴۰ سالشـه...
‫و تا الان از چندی از سخت‌ترین
‫خشکسالی‌های آفریقای شرقی ‫جان سالم به‌در برده
‫اما امسال، غذا به شدت نایاب شده...
‫و خانوادۀ اون در تقلا برای ‫پیدا کردن غذای کافی هستن
‫پسر کوچیک‌شون دچار سوء تغذیه‌ست ‫و ضعیف شده...
‫و نمی‌تونه پا به پای مادر و برادرش راه بره
‫فیلِ مادر اونا رو به یه ناحیه‌ای از جنگل اقاقیا ‫می‌بره که خوب می‌شناستش
‫اما شاخه‌های شکسته‌شده ‫و درخت‌های سقوط‌کرده
‫نشون میده که فیل‌های دیگری ‫قبل از اونا به اینجا سر زدن
‫چیز خوردنیِ زیادی باقی نمونده
‫مادر این بچه بدون غذا نمی‌تونه ‫شیر کافی تولید کنه
‫اون چاره‌ای نداره...
‫جز این‌که بچۀ ضعیفش رو اینجا رها کنه
‫و بره جای دیگه‌ای به دنبال غذا بگرده
‫پس مادر و پسر بزرگش ‫به راه‌شون ادامه میدن...
‫بدون این بچه
‫اون فقط می‌تونه به بازگشت اونا امیدوار باشه
‫اما.. وقت اون به پایان رسیده
‫هیچ‌کاری از دست مادرش، ‫یا هیچکس دیگه‌ای،
‫برای نجات اون برنمی‌اومد
‫با وجود پسر بزرگش که هنوز زنده‌ست،
‫به خانواده‌شون امید هست
‫اما فقط در صورتی که ‫سریعاً بتونن خودشون رو وفق بدن
‫بعضی خانواده‌ها دارن ‫سرسختیِ خودشونو نشون میدن
‫اونا از امبوسلی بسیار دور شده‌اند...
‫و منابع آب و غذای تازه‌ای پیدا کرده‌ان
‫و با وجود خشکسالی...
‫دارن بچه به دنیا میارن
‫اما با این سرعت تغییرات
‫و چالش‌هایی که پیش رو دارند...
‫چند عدد از فیل‌های آفریقایی ‫می‌تونن خودشون رو با شرایط وفق بدن؟
‫و آیا می‌تونن در زمان مناسب ‫این‌کار رو انجام بدن؟
‫بیابان گُبی (در چین)
‫سرزمین برف و ماسه
‫از بیش از یک میلیون سال قبل، ‫اینجا یکی از طاقت‌فرساترین
‫زیستگاه‌های بر روی کره زمین بوده
‫بااینحال، رد پاهای باقی‌مانده روی ماسه‌ها
‫نشون میده که اینجا هم حیات وجود داره
‫پلنگ برفی
‫به ندرت دیده می‌شه...
‫خصوصاً در این آب و هوای گرم و خشک
‫اونا در ارتفاع ۲۰۰۰ متری ‫از سطح دریا زندگی می‌کنن
‫و قلمروی گشت‌زنی‌شون بسیار پهناوره
‫این پلنگ‌ها به ندرت کنار همدیگه دیده می‌شن
‫یک مادر...
‫به همراه توله‌هاش
‫برای اولین باره که اینجا
‫و با این جزئیات از نزدیک ‫فیلمبرداری می‌شن
‫و ما می‌تونیم نگاهی اجمالی ‫به زندگی خانواده‌شون بیاندازیم...
‫..همین‌گونه که هست
‫توله پلنگ‌های برفی ‫بیشتر از هر گونه‌ای از گربه‌های بزرگ
‫پیش مادرهاشون می‌مونن
‫اونا بیش از دو سال ‫کنار هم زندگی می‌کنند...
‫و یاد می‌گیرن که چطور استادِ بقا ‫در این شرایط طاقت‌فرسا بشن
‫و آن‌قدر عالی این کار رو انجام میدن ‫که می‌تونن
‫در برخی از داغ‌ترین و سردترین...
‫و مرتفع‌ترین نقاط کره زمین ‫زندگی پر رونقی داشته باشن
‫بعضی حیوانات طی میلیون‌ها سال
‫توانسته‌اند به روش‌های بقا ‫در شرایط فوق‌العاده نامساعد، دست پیدا کنند
‫اما درحالی‌که نقاط طاقت‌فرسای زمین ‫طاقت‌فرساتر می‌شوند...
‫..سرعتِ تکامل بهش نمی‌رسه
‫این مکان‌های خارق‌العاده ‫هنوز که هنوزه زیستگاه
‫چندی از سرسخت‌ترین و وفق‌پذیرترین
‫گونه‌های بر روی کره زمین‌ـه
‫اما در این دنیای به‌سرعت درحال تغییر...
‫..شاید این آخرین باری باشه که ‫سیاره زمین رو به این شکل خواهید دید
‫« پشت صحنۀ ساخت سیاره زمین ۳ »
‫طاقت‌فرساترین نواحی سیاره‌مون
‫همیشه اونجایی که انتظارش رو دارید نیست
‫پنهان در اعماق جنگل‌های ویتنام، ‫یک محلی
‫به نام آقای «هو کان»، ‫اکتشاف بی‌نظیری کرده
‫یه روز بارونی...
‫رفتم تو دهانۀ یه غاری پناه گرفتم
‫دیدم از داخلش داره مِه میاد بیرون
‫با بقیۀ غارها فرق داشت
‫اون لحظه متوجه نشده بود،
‫ولی اون به‌طور اتفاقی ‫احتمالاً بزرگ‌ترین غار جهان رو پیدا کرده بود
‫بسیار باعث غرور و شعف‌ـه
‫که تونستم همچین غار شگفت‌انگیزی ‫رو به دنیا نشون بدم
‫با الهام‌گرفتن از اکتشاف آقای هو کان
‫تیم سیاره زمین رهسپار شد ‫تا از غار سون دونگ فیلمبرداری کنه
‫اما اول باید خودشونو به اونجا برسونن
‫درۀ رود رو پشت سر گذاشتیم، ‫[ تئو وب، تهیه‌کننده ]
‫و الان داریم می‌ریم بالای کوه ‫تا به ورودی غار برسیم
‫این خیلی جنگل انبوهی‌ـه
‫بعد از دو روز پیاده‌روی بسیار سخت
‫تیم بالأخره به غار رسید
‫این پایین ورودیِ غار سون دونگ‌ـه
‫این دهانه‌ی ریزه‌میزه ‫توی این جنگل بی‌انتها
‫واقعاً باورنکردنیـه که ‫یه نفر تونسته اینجا رو پیدا کنه
‫قراره ۱۸ روز آینده رو توی این غار باشیم، ‫[ لوک نلسون، فیلمبردار ]
‫و از حالا چراغ‌قوه‌هامون روشن خواهد بود
‫متخصص‌های بومی تیم ما رو ‫درون تاریکی هدایت می‌کنن
‫- خب، می‌تونم برم؟ ‫- بله بله
‫خوبم، اوکی‌ام
‫فقط اینجا خیلی سُره
‫یک سیستم طنابی پیچیده ‫اونا رو ۹۰ متر به پایین می‌بره
‫- سرت رو بپا! ‫- باشه
‫مرسی
‫بعد از چهار ساعت آزگار صخره‌نوردی...
‫..بالأخره به جایی رسیدن که ‫قراره اردوگاه‌شون بشه
‫بچه‌ها در روز تازه‌ای چشم باز می‌کنند...
‫منتها در تاریکی.
‫خوب خوابیدی، لوک؟
‫خیلی خسته‌ام
‫اینا که پشت سر من می‌بینید چادرهامون‌ان ‫[ جورجینا وارد، کارگردان ]
‫همون‌طور که می‌بینین خیلی...
‫خیلی گرم و نرم‌ان
‫صبحونه‌مون هم هر روز اینجا می‌خوریم،
‫که آشپزهای حرفه‌ای درست می‌کنن
‫اینجا ایستگاه شارژمون‌ـه
‫باتری‌های تجهیزات دوربین، ‫باتری‌های نورهامون،
‫و چراغ‌قوه‌های روی سرمون، ‫که خیلی مهم‌ان
‫اینجا هم ایستگاه آب‌مونه
‫هرچیزی که داریم رو یه نفر برامون آورده
‫برای همین به درد حموم‌کردن ‫یا دست‌شستن نمی‌خوره
‫و این به آب ختم نمی‌شه
‫کلی تجهیزات دیگه هم از بیرون ‫داخل غار آورده شده،
‫قدم به قدم
‫حالا در اعماق زمین ‫این چراغ‌قوه‌های قدرتمند
‫نشون میدن که این غار واقعاً چقدر بزرگه
‫بی‌نظیره...
‫اونجا رو ببین. واقعاً...
‫خیلی بزرگه!
‫هر کدوم از چراغ‌هامونو که روشن می‌کنیم
‫یه بخش دیگه‌ای از این غار غول‌پیکر ‫نمایان میشه
‫عین جادو می‌مونه ‫واقعاً جادوییـه
‫به منظور ثبت عظمت واقعی این غار،
‫تیم دست به یک تکنیک فیلمبرداری می‌زنه ‫که تابه‌حال امتحان نکرده
‫داریم سعی می‌کنیم پهبادها رو ‫یه‌کم به رقص در بیاریم،
‫یعنی یه پهباد رو مثلاً با فاصله کمی ‫زیر یه پهباد دیگه قرار می‌دیم،
‫که یکی‌شون فیلمبرداری کنه ‫و دیگری به بخشی از غار نور بندازه
‫فضا اینجا خیلی تنگه
‫هیچی نمی‌تونیم ببینیم
‫پس چه اتفاق بدی ممکنه بیفته؟
‫خب، یه‌کم یواش‌تر
‫همه دارن یه‌کمی استرس می‌گیرن
‫آره دیگه بالاتر نرو، لوک
‫خیله‌خب، این ارتفاع خوبیه
‫وقتی یه هلی‌شات نور می‌ندازه ‫و دیگری فیلم می‌گیره...
‫باهمدیگه از شگفتیِ یکی از بزرگ‌ترین ‫استالاگمیت‌های دنیا پرده‌برداری می‌کنن
‫با گذر روز، تیم خودش رو
‫با روتینِ روزانۀ زندگی زیر زمین ‫سازگار می‌کنه
‫این نمونۀ بارز خارج از شبکه بودنـه (ناپدید شدن)
‫به اون می‌گیم «توالت الاکلنگی»
‫چون یه‌جورایی روی یه سنگ بنا شده
‫و هر دفعه که روش می‌شینی ‫و به عقب تکیه میدی
‫وحشت برت می‌داره که نکنه فاجعه‌ای رخ بده
‫عجیب‌ترین چیزش اینه که ‫هیچ‌گونه ارتباطی
‫با دنیای بیرونی نداریم
‫زمان بی‌معنی شده ‫زیر زمین هیچی معنی نداره
‫چراغ‌ها روشن!
‫در غیاب نور آفتاب که راهنمایی‌شون کنه، ‫تیم شبانه‌روزی کار می‌کنن
‫تا خاص‌ترین ویژگی‌های ‫این غار رو به تصویر بکشن
‫که خاص‌ترینش
‫اتفاقیـه که فقط چند هفته در سال رخ میده
‫با کمک همدیگه باید از میان
‫تخته‌سنگ‌ها و نقاط تنگ رد بشن
‫در اینجا، حدود نیم میلیون سال قبل
‫سقف غار ریخته
‫و پنجره‌ای به دنیای بیرونی باز شده
‫تیم، منتظر شرایط مناسب می‌مونه
‫ما الان چند ساعته که اینجا نشستیم
‫و بالأخره، درست در سمت راست دیوار
‫می‌تونیم اولین آثار نور خورشید رو ببینیم
‫پس از هفته‌ها تاریکی
‫در عمق ۲۰۰ متری زیر زمین...
‫نور آفتاب رو می‌بینن که
‫کف غار رو مُنَور می‌کنه
‫ببین چطوری این غار باعظمت رو روشن می‌کنه...
‫درحالی‌که ما سعی داشتیم با ‫چهار یا پنج تا چراغ روشنش کنیم
‫و بخش‌های کوچیکش رو ‫به‌روز روشن کردیم
‫بعد وقتی خورشید میاد همین‌جوری...
‫فکر کنم همه بچه‌ها مورمور شدن
‫فکر نکنم تا حالا تو زندگیم ‫انقدر شکرگذارِ آفتاب بوده باشم
‫شگفت‌انگیزه
‫قطرات آب رو ببین که روشون نور افتاده
‫با چه سرعت آهسته‌ای سقوط می‌کنن
‫بی‌اغراق یکی از بهترین چیزاییه ‫که تو عمرم دیدم
‫برای تیم، نور آفتاب ‫پایانی ژرف‌ناک
‫بر دورۀ اون‌ها توی غاره
‫اومدیم بیرون!
‫چقدر سرسبز و روشن‌ـه!
‫حالا که برگشتیم روی زمین ‫انگار برگشتیم به خونه‌مون
‫شگفت‌آوره، تصور این‌که ‫چه نقاط طاقت‌فرسای دیگری
‫هنوز زیر سطح سیاره زمین پنهان هستند
‫در قسمت بعد...
‫دنیای انسان‌ها...
‫که اینجا حیوانات باید ‫روش‌های جدیدی برای بقا...
‫در میان ما پیدا کنند
‫«هبیتات اکسپلورر»، به حیوانات ‫و زیستگاه‌هاشون جان می‌بخشه
‫در این برنامۀ تعاملی رایگان ‫کندوکاو کنید و کاردستی حیوانات بسازید
‫به این آدرس برید: ‫bbc.co.uk/planetearth3
‫و بر روی لینک‌های «دانشگاه باز» کلیک کنید
‫یا برای سفارش یک نسخۀ چاپی رایگان
‫از وب‌سایت دیدن کنید، ‫یا با شمارۀ روی صفحه تماس بگیرید