WEBVTT

00:00:10.359 --> 00:00:12.119
.وسط تابستونه

00:00:15.719 --> 00:00:17.719
...یه طوفان داره شروع میشه

00:00:24.999 --> 00:00:27.159
...سیلابی از بارون رو به راه میندازه

00:00:32.599 --> 00:00:37.239
...که سیل‌ها رو تشکیل میده و میریزه توی رودهای خروشان

00:00:43.919 --> 00:00:45.799
.و دریاچه‌های بزرگ

00:00:51.199 --> 00:00:54.399
این تنها جاییه توی منظومه شمسی ما

00:00:54.519 --> 00:00:57.039
...که قطره‌های بارون می‌افته رو زمین

00:01:04.759 --> 00:01:07.199
.غیر از سیاره خودمون

00:01:12.519 --> 00:01:15.879
1.4 میلیارد کیلومتر
دورتر از خورشید

00:01:15.999 --> 00:01:19.039
.زمین عجیب و طوفانی‌اش داره

00:01:26.479 --> 00:01:28.959
،قمر زحل، تایتان، از جهاتی

00:01:29.079 --> 00:01:30.799
.بیشتر شبیه یه سیاره‌ست تا یه قمر

00:01:30.919 --> 00:01:32.999
،تایتان از عطارد هم بزرگتره

00:01:33.119 --> 00:01:36.999
و از جهاتی هم شبیه زمین خودمونه

00:01:37.119 --> 00:01:39.559
.بیشتر از هر جای دیگه توی منظومه شمسی

00:01:39.679 --> 00:01:44.279
می‌تونم با یه لباس فضانوردی روی سطح تایتان بایستم

00:01:44.399 --> 00:01:47.239
،و به دریاچه‌ها نگاه کنم

00:01:47.359 --> 00:01:49.599
،و می‌تونم به آسمون نگاه کنم

00:01:49.719 --> 00:01:56.039
.و قطره‌های بارون رو روی شیشه‌ی کلاه‌م حس کنم

00:01:56.159 --> 00:01:59.919
.اما ظاهر همیشه فریبنده‌ست

00:02:06.199 --> 00:02:07.919
دماهای تایتان

00:02:08.039 --> 00:02:11.199
،حدوداً منفی ۱۸۰ درجه سلسیوسه

00:02:11.319 --> 00:02:13.719
.خیلی سردتر از حدی که آب مایع باشه

00:02:18.319 --> 00:02:22.839
،در عوض، این ابرها از ماده‌ای ساخته شدن که روی زمین

00:02:22.959 --> 00:02:24.119
.یه گاز اشتعال‌پذیره

00:02:26.119 --> 00:02:27.239
.متان

00:02:31.479 --> 00:02:35.239
.تایتان یه دنیاییه که توسط طوفان‌های متان شکل گرفته

00:02:37.839 --> 00:02:39.679
تایتان تنها قمریه توی منظومه شمسی

00:02:39.799 --> 00:02:41.399
،که یه اتمسفر ضخیم داره

00:02:41.519 --> 00:02:45.279
،و اون اتمسفر صحنه‌ی چرخه‌ی متانه

00:02:45.399 --> 00:02:49.039
،می‌دونی، جایی که مایعات می‌تونن از دریاچه‌ها بخار بشن

00:02:49.159 --> 00:02:52.679
.و به صورت ابر متراکم بشن، و به شکل بارون ببارن

00:02:52.799 --> 00:02:57.639
.اما قطعاً تایتان تنها دنیای طوفانی نیست

00:03:01.439 --> 00:03:03.599
در میان پویاترین و خشونت‌آمیزترین دنیاها

00:03:03.719 --> 00:03:04.959
...توی منظومه شمسی ما

00:03:08.679 --> 00:03:12.159
،اونایی هستن که، مثل تایتان

00:03:12.279 --> 00:03:14.599
.اتمسفر ضخیمی دارن

00:03:17.839 --> 00:03:21.239
...سیاره‌هایی که توشون طوفان‌های اسید سولفوریک می‌وزن

00:03:25.359 --> 00:03:28.079
...گرداب‌های عظیم گرد و خاک می‌رقصن

00:03:29.519 --> 00:03:33.839
و رعد و برق ده برابر قوی‌تر

00:03:33.959 --> 00:03:36.999
...از هر چی توی زمین هست آسمون رو روشن می‌کنه

00:03:39.879 --> 00:03:42.479
،و دنیاهایی که طوفان‌هاشون اونقدر بزرگ می‌شن

00:03:42.599 --> 00:03:45.799
.که کلشون رو می‌پوشونه

00:04:09.759 --> 00:04:12.199
...یه صبح آروم مثل امروز

00:04:13.799 --> 00:04:16.799
،وقتی خورشید از بالای دشت‌های بلند یوتا طلوع می‌کنه

00:04:16.919 --> 00:04:21.039
.راحت فراموش می‌کنیم که توی اتمسفر زندگی می‌کنیم

00:04:23.199 --> 00:04:26.079
،اما اتمسفر ما برای وجودمون محوریه

00:04:26.199 --> 00:04:29.639
.و برای شخصیت سیاره ما مهمه

00:04:38.279 --> 00:04:41.159
،اتمسفرها مثل مایعات رفتار می‌کنن

00:04:41.279 --> 00:04:46.479
.و این برای سیاره‌ای مثل زمین خیلی مهمه

00:04:46.599 --> 00:04:48.119
.بذار بهت نشون بدم چی می‌گم

00:04:50.799 --> 00:04:55.039
!می‌بینی که من یه کمپینگ‌باز خیلی باتجربه‌ام

00:04:56.279 --> 00:05:00.479
حالا، اگه یه مدل از اتمسفر زمین بسازم -

00:05:00.599 --> 00:05:02.119
که قهوه‌ست -

00:05:02.239 --> 00:05:05.559
...و بعد، اگه یه کم شیر بریزم توش

00:05:05.679 --> 00:05:09.159
،که یه مایع غلیظ‌تر از قهوه‌ست

00:05:09.279 --> 00:05:13.319
.و بنابراین داره می‌ره ته تابه

00:05:13.439 --> 00:05:15.359
و دلیلی که می‌خوام این کارو بکنم

00:05:15.479 --> 00:05:20.359
.اینه که بهت نشون بدم وقتی یه مایع رو گرم می‌کنم چی می‌شه

00:05:22.719 --> 00:05:25.199
،اگه به یه سیاره مثل زمین فکر کنی

00:05:25.319 --> 00:05:27.679
.از خورشید گرم می‌شه

00:05:27.799 --> 00:05:30.399
این به این معنیه که اختلاف دماهایی هست

00:05:30.519 --> 00:05:32.439
،که به طور طبیعی توی اتمسفر ما رخ می‌ده

00:05:32.559 --> 00:05:35.079
و چیزی که توی طبیعت اتفاق می‌افته

00:05:35.199 --> 00:05:38.319
.وقتی اختلاف دماها هست که مهمه

00:05:38.439 --> 00:05:41.799
پس چیزی که اینجا می‌بینی اینه که اون شیر

00:05:41.919 --> 00:05:43.319
ته تابه

00:05:43.439 --> 00:05:46.079
.داره از قهوه‌ی روی سطح گرم‌تر می‌شه

00:05:48.359 --> 00:05:52.839
.و اون اختلاف دما داره سعی می‌کنه متعادل بشه

00:05:52.959 --> 00:05:55.319
پس این‌جوری نیست که اختلاف دما

00:05:55.439 --> 00:05:57.679
.به صورت یکنواخت و مرتب متعادل بشه

00:05:57.799 --> 00:06:01.279
.اما می‌تونی ببینی... اونجا

00:06:01.399 --> 00:06:04.279
.می‌بینی؟ الگوهایی تشکیل می‌شن

00:06:04.399 --> 00:06:07.399
.یه پیچیدگی خیلی زیاد

00:06:07.519 --> 00:06:10.759
.و توی اتمسفر ما هم دقیقاً همین‌طوره

00:06:10.879 --> 00:06:14.559
اما توی اتمسفر ما، همه‌ی اون الگوها رو

00:06:14.679 --> 00:06:17.599
.و همه‌ی اون آشفتگی‌ها رو بهش می‌گیم آب و هوا

00:06:24.919 --> 00:06:27.079
باد، بارون و طوفان‌ها

00:06:27.199 --> 00:06:29.319
رو می‌شه تقریباً به عنوان عوارض جانبی در نظر گرفت

00:06:29.439 --> 00:06:32.159
از یه اتمسفر که داره سعی می‌کنه انرژی رو

00:06:32.279 --> 00:06:34.319
.بین گرم و سرد جابجا کنه

00:06:39.119 --> 00:06:40.479
،اگه یه دنیا اتمسفر داشته باشه

00:06:40.599 --> 00:06:43.559
.یه جورایی آب و هوا خواهد داشت

00:06:50.159 --> 00:06:52.119
اما همون‌طور که ناوگان فضاپیماها

00:06:52.239 --> 00:06:54.999
...که حیاط پشتی کیهانی ما رو کاوش می‌کنن نشون دادن

00:06:56.559 --> 00:06:59.359
اتمسفرها از نظر دما، فشار و ترکیب شیمیایی

00:06:59.479 --> 00:07:03.599
.خیلی متفاوتن

00:07:06.439 --> 00:07:08.079
،و این به این معنیه که

00:07:08.199 --> 00:07:10.719
،در حالی که طوفان‌ها ممکنه توی منظومه شمسی ما رایج باشن

00:07:10.839 --> 00:07:15.319
.هیچ دو دنیا مثل هم نیستن

00:07:28.159 --> 00:07:31.199
از ستاره مشترکمون بیرون می‌ریم

00:07:31.319 --> 00:07:34.399
...و به دنبال دنیاهای طوفانی می‌گردیم

00:07:37.319 --> 00:07:40.079
...از کنار سیاره‌ای با هیچ اتمسفری رد می‌شیم

00:07:46.479 --> 00:07:49.519
.و به دنیایی می‌رسیم که توسط اتمسفر بلعیده شده

00:07:59.879 --> 00:08:04.599
از دور، ونوس به نظر می‌رسه یه گوی مرواریدی آرام باشه

00:08:04.719 --> 00:08:06.319
.که توی فضا شناوره

00:08:08.399 --> 00:08:09.999
...اما یکم نزدیک‌تر بشی

00:08:12.239 --> 00:08:15.279
.و سیاره شروع می‌کنه به آشکار کردن طبیعت واقعیش

00:08:20.319 --> 00:08:23.159
.همه چیزی که دیده می‌شه ابرهاست

00:08:23.279 --> 00:08:26.679
.ابرهای طوفانی بی‌پایان، ضخیم و چرخان

00:08:26.799 --> 00:08:30.039
که تمام سطح رو
.از دید پنهان می‌کنه

00:08:34.519 --> 00:08:39.079
این فقط نوک یک لایه ابریه
...که ۲۰ کیلومتر عمق داره

00:08:41.319 --> 00:08:44.599
و با بادهای شدید
.مثل طوفان زده شده

00:08:47.439 --> 00:08:50.319
.زهره واقعا دنیای طوفانیه

00:08:56.599 --> 00:08:58.279
خب، اون ابرهای زهره

00:08:58.399 --> 00:09:00.879
مثل ابرهای طوفانی
.اینجا روی زمین به نظر میان

00:09:00.999 --> 00:09:03.399
،کمی ترسناک به نظر میان
،شاید

00:09:03.519 --> 00:09:06.279
اما شاید اونقدر هم
نگران کننده نباشن

00:09:06.399 --> 00:09:08.759
.اگه زیرشون نشسته باشی

00:09:08.879 --> 00:09:12.759
.خب، در واقع باید نگران باشی

00:09:12.879 --> 00:09:14.519
.اون‌ها از آب درست نشدن

00:09:16.359 --> 00:09:17.839
.از این درست شدن

00:09:17.959 --> 00:09:20.639
.اسید سولفوریک غلیظ

00:09:20.759 --> 00:09:23.959
حالا، همین که بهش فکر کنی
،وحشتناکه

00:09:24.079 --> 00:09:27.199
ولی صبر کن تا ببینی
این ماده چیکار می‌کنه

00:09:27.319 --> 00:09:30.799
،با موادی که من و تو ازش ساخته‌شدیم
مواد آلی -

00:09:30.919 --> 00:09:34.039
.مثل این قند معمولی

00:09:39.919 --> 00:09:42.639
حالا ببین که
داره شروع به واکنش می‌کنه -

00:09:42.759 --> 00:09:44.719
،داره قهوه‌ای می‌شه
.داره حباب میزنه

00:09:44.839 --> 00:09:47.519
این اسید سولفوریک غلیظ -

00:09:47.639 --> 00:09:49.839
،و این حدود ۹۰ درصد غلظت داره

00:09:49.959 --> 00:09:52.999
که دقیقاً همون چیزیه
که توی ابرهای زهره پیدا می‌کنیم -

00:09:53.119 --> 00:09:57.439
.داره آب رو از قند بیرون می‌کشه

00:09:57.559 --> 00:10:01.279
در واقع، اون ماده تیره
.اونجا کربنه

00:10:01.399 --> 00:10:02.599
اینه که باقی می‌مونه

00:10:02.719 --> 00:10:04.799
وقتی که تمام آب رو
.از قند بیرون بکشی

00:10:04.919 --> 00:10:05.919
.می‌تونم بهت نشون بدم

00:10:05.959 --> 00:10:09.599
پس، C12H22011

00:10:09.719 --> 00:10:11.519
.این قنده که داریم

00:10:11.639 --> 00:10:13.359
،و بعد اسید سولفوریک

00:10:13.479 --> 00:10:15.159
،که H2SO4 هست

00:10:15.279 --> 00:10:19.239
و این تبدیل می‌شه
،به کربن و آب

00:10:19.359 --> 00:10:22.199
...و
!واقعا بوشو حس می‌کنم

00:10:22.319 --> 00:10:24.479
.دی‌اکسید گوگرد

00:10:24.599 --> 00:10:26.879
.همینه. و کلی گرما

00:10:26.999 --> 00:10:28.399
،ولی فقط فکر کن

00:10:28.519 --> 00:10:30.719
،اون از قند شروع شد

00:10:30.839 --> 00:10:33.919
در واقع ماده آلی
.مثل این چیزا

00:10:34.039 --> 00:10:36.239
!منظورم اینه، نگاه کن بهش

00:10:36.359 --> 00:10:39.999
پس اگه بخوای از میان ابرهای زهره
،اسکای‌دایو کنی

00:10:40.119 --> 00:10:41.399
،به هر دلیلی

00:10:41.519 --> 00:10:44.719
اون چیزی می‌شی
.که بهش تبدیل می‌شی

00:10:44.839 --> 00:10:47.919
.پس فکر کنم نتیجه‌گیری اینه... نکن

00:10:55.959 --> 00:10:58.079
ولی اگه این نصیحت رو نادیده بگیری

00:10:58.199 --> 00:11:01.639
...و وارد ابرهای طوفانی زهره بشی

00:11:08.239 --> 00:11:11.599
به سطحی می‌رسی
،که به طرز عجیبی آرومه

00:11:11.719 --> 00:11:13.879
با فشاری به قدری شدید

00:11:13.999 --> 00:11:17.959
که مثل اینه که ۱ کیلومتر
،زیر اقیانوس باشی

00:11:18.079 --> 00:11:20.279
.ولی با یه تفاوت کلیدی

00:11:23.839 --> 00:11:28.199
،با ۴۶۰ درجه سانتی‌گراد
سطح زهره داغ‌تره

00:11:28.319 --> 00:11:31.159
...از هر سیاره دیگه‌ای

00:11:35.439 --> 00:11:38.159
که باعث می‌شه یه ویژگی
.به چشم بیاد

00:11:41.199 --> 00:11:43.079
چیزی که نباید امکان‌پذیر باشه

00:11:43.199 --> 00:11:44.879
...روی این دنیای سوزان

00:11:47.399 --> 00:11:52.199
کوهی که به نظر میاد
.با برف پوشیده شده

00:11:56.599 --> 00:11:59.199
آیا واقعاً روی زهره برف می‌باره؟

00:12:07.839 --> 00:12:10.279
خب، علاوه بر اینکه
،خیلی بد و خورنده‌ست

00:12:10.399 --> 00:12:13.479
اون ابرهای اسید سولفوریک
.خیلی متراکم هستن

00:12:13.599 --> 00:12:16.199
به همین دلیله که اگه از تلسکوپ
،به زهره نگاه کنی

00:12:16.319 --> 00:12:18.839
.تنها چیزی که می‌بینی ابره

00:12:18.959 --> 00:12:21.159
،تا دهه ۱۹۵۰، در واقع

00:12:21.279 --> 00:12:25.359
فکر می‌کردیم که زهره
.ممکنه یه بهشت گرمسیری باشه

00:12:25.479 --> 00:12:28.399
حالا، کاوشگر مگلان ناسا
در دهه ۱۹۹۰ رسید

00:12:28.519 --> 00:12:31.759
مجهز به راداری که می‌تونست
از میان ابرها نگاه کنه

00:12:31.879 --> 00:12:33.519
.و سطح رو تصویر برداری کنه

00:12:33.639 --> 00:12:35.919
.و عکس‌هایی مثل این گرفت

00:12:36.039 --> 00:12:40.319
این یک رشته کوه وسیع به نام
.ماکسول مونتس هست

00:12:40.439 --> 00:12:43.079
و خیلی بزرگه، خیلی بزرگتر
،از اندازه ولز

00:12:43.199 --> 00:12:45.239
.برای استفاده از استاندارد اندازه‌گیری

00:12:45.359 --> 00:12:48.799
و در اینجا نقاطی هستند
.که ۱۱ کیلومتر ارتفاع دارند

00:12:48.919 --> 00:12:51.919
حالا، فکر می‌کنم خیلی
،سخته که با مغزهای ما

00:12:52.039 --> 00:12:55.199
،که با مناظر زمین تنظیم شده

00:12:55.319 --> 00:12:57.239
...به اون نگاه نکنیم

00:12:58.319 --> 00:12:59.439
.و اون رو نبینیم

00:13:02.599 --> 00:13:07.119
ماده‌ای که کوه‌های زهره رو پوشونده
،رادار رو منعکس می‌کنه

00:13:07.239 --> 00:13:09.199
.مثل ظاهر برف

00:13:13.719 --> 00:13:15.999
ولی جو شدید زهره

00:13:16.119 --> 00:13:18.999
.باعث می‌شه برف... بعید باشه

00:13:20.159 --> 00:13:22.719
فشار جو روی سطح زهره

00:13:22.839 --> 00:13:25.959
۹۰ برابر فشار
.اینجا روی زمینه

00:13:26.079 --> 00:13:28.559
،چون جوش خیلی متراکم هست

00:13:28.679 --> 00:13:31.959
.و ۹۶ درصدش دی‌اکسید کربنه

00:13:32.079 --> 00:13:35.519
حالا، دی‌اکسید کربن
.یه گاز گلخانه‌ای قویه

00:13:35.639 --> 00:13:36.879
،یعنی

00:13:36.999 --> 00:13:39.759
اگرچه نور مرئی
،خورشید رو عبور می‌ده

00:13:39.879 --> 00:13:41.599
،که زمین رو گرم می‌کنه

00:13:41.719 --> 00:13:43.879
،تابش گرمایی که برمی‌گرده

00:13:43.999 --> 00:13:46.239
.نور فروسرخ، به دام می‌افته

00:13:46.359 --> 00:13:50.119
.نتیجه اینه که اثر گلخانه‌ای از کنترل خارج می‌شه

00:13:53.319 --> 00:13:54.839
،زهره انقدر داغه

00:13:54.959 --> 00:13:57.799
فکر می‌کنن که زمین
،شاید واقعا بدرخشه

00:13:57.919 --> 00:14:00.959
.مثل فلز تازه از کوره در اومده

00:14:03.519 --> 00:14:06.399
این دنیاییه که خیلی داغه
.برای برف باریدن

00:14:10.239 --> 00:14:13.879
ولی اینکه این ماده عجیب
،شبیه برف باشه

00:14:13.999 --> 00:14:18.359
.فقط روی قله کوه‌ها پیدا می‌شه، یه سرنخه

00:14:26.879 --> 00:14:28.879
.کلیدش ارتفاعه

00:14:31.759 --> 00:14:34.999
،هرچه بالاتر در جو زمین بری

00:14:35.119 --> 00:14:37.719
.فشار جو پایین میاد

00:14:37.839 --> 00:14:40.519
،و دلیلش خیلی راحت قابل فهمه

00:14:40.639 --> 00:14:42.319
.اگه فکر کنی فشار چیه

00:14:42.439 --> 00:14:45.839
این فقط وزن هواست
.که داره فشار میاره

00:14:45.959 --> 00:14:49.319
حالا تصور کن که بری بالا
تا ارتفاع ۱۰۰ کیلومتری، مثلاً -

00:14:49.439 --> 00:14:50.799
اون وقت تو فضا هستی -

00:14:50.919 --> 00:14:52.879
،هیچ جوی وجود نداره

00:14:52.999 --> 00:14:55.079
.و فشار صفره

00:14:59.759 --> 00:15:01.159
،وقتی ارتفاع رو افزایش میدی

00:15:01.279 --> 00:15:03.319
،فقط فشار نیست که کم میشه

00:15:03.439 --> 00:15:05.079
.دما هم پایین میاد

00:15:09.479 --> 00:15:12.159
.حالا، توضیحش واقعاً پیچیده‌ست

00:15:12.279 --> 00:15:15.439
.فیزیکدان‌ها بهش میگن غیر بدیهی

00:15:15.559 --> 00:15:17.359
.خیلی چیزا داره اتفاق می‌افته

00:15:17.479 --> 00:15:20.319
،یکی اینه که، اگه یه تکه هوا رو تصور کنی

00:15:20.439 --> 00:15:22.639
،یه حجم هوا پایین در سطح دریا

00:15:22.759 --> 00:15:25.719
،و اونو بلند کنی بالاتر و بالاتر

00:15:25.839 --> 00:15:27.279
،فشار کم میشه

00:15:27.399 --> 00:15:29.399
،و اون هوا منبسط میشه

00:15:29.519 --> 00:15:31.479
.و بنابراین سرد میشه

00:15:31.599 --> 00:15:33.215
،ولی یه چیز دیگه هم داره اتفاق می‌افته

00:15:33.239 --> 00:15:35.279
.که مربوط به اثر گلخانه‌ایه

00:15:35.399 --> 00:15:38.239
،نور خورشید میاد پایین و زمین رو گرم می‌کنه

00:15:38.359 --> 00:15:40.599
و بعد زمین گرما رو منعکس می‌کنه

00:15:40.719 --> 00:15:43.399
.به جو، که اون رو به دام می‌اندازه

00:15:43.519 --> 00:15:45.119
،و بنابراین هرچی به زمین نزدیک‌تر باشی

00:15:45.239 --> 00:15:46.239
.گرم‌تره

00:15:46.359 --> 00:15:49.439
،نکته اینه که اگه یه کوه رو روی زمین بالا بری

00:15:49.559 --> 00:15:52.599
می‌تونی به نقطه‌ای برسی که دما اونقدر پایین باشه

00:15:52.719 --> 00:15:55.679
.که آب یخ بزنه و برف تشکیل بشه

00:15:55.799 --> 00:15:59.439
و اون خط تقسیم بین دو منطقه

00:15:59.559 --> 00:16:02.319
.رو خط برف می‌نامند، به دلایل واضح

00:16:02.439 --> 00:16:05.919
حالا، روی زهره هم چیزی شبیه

00:16:06.039 --> 00:16:07.919
،به یک خط برفی می‌بینیم

00:16:08.039 --> 00:16:10.919
.ولی آب دخیل نیست

00:16:11.039 --> 00:16:13.119
پس اون چیه؟

00:16:17.359 --> 00:16:19.199
خط برفی زهره نشون میده که

00:16:19.319 --> 00:16:21.839
چیزی داره اون بالا یخ می‌زنه -

00:16:21.959 --> 00:16:25.799
.چیزی که در دماهای خیلی بالاتر از آب یخ می‌زنه

00:16:27.279 --> 00:16:31.359
،و این ما رو به سمت مواد شیمیایی هدایت می‌کنه که، روی زمین خیلی خنک

00:16:31.479 --> 00:16:33.719
.فقط به صورت جامد پیدا می‌شن

00:16:36.639 --> 00:16:39.839
حالا، یکی از نامزدها برای اون ماده براق برفی

00:16:39.959 --> 00:16:42.439
...که قله‌های زهره رو پوشونده

00:16:43.599 --> 00:16:44.879
.اینه

00:16:44.999 --> 00:16:47.239
.این سولفید سربه

00:16:47.359 --> 00:16:50.919
پس ایده اینه که سرب و گوگرد

00:16:51.039 --> 00:16:52.919
،که به بخار تبدیل می‌شن، چون خیلی گرمه

00:16:53.039 --> 00:16:54.959
،و میرن بالا تو جو

00:16:55.079 --> 00:16:58.599
،خنک می‌شن و روی قله‌ها متراکم می‌شن

00:16:58.719 --> 00:17:03.199
.و واکنش نشون می‌دن و اون‌ها رو با این نقره براق پوشش می‌دن

00:17:03.319 --> 00:17:06.559
،منظورم اینه، ما واقعاً مطمئن نیستیم

00:17:06.679 --> 00:17:07.919
و بخشی از دلیلش اینه که

00:17:07.959 --> 00:17:09.519
.کاوش زهره خیلی سخته

00:17:09.639 --> 00:17:11.679
خیلی عالی می‌شد اگه می‌تونستیم یه فضاپیما رو

00:17:11.799 --> 00:17:13.159
،روی اون کوه‌ها بندازیم

00:17:13.279 --> 00:17:15.279
ولی از دهه ۱۹۸۰ که پروب‌های روسی

00:17:15.399 --> 00:17:16.799
،روی سطح زهره نشستند

00:17:16.919 --> 00:17:19.159
،دیگه فضاپیمایی رو با موفقیت ننشوندیم

00:17:19.279 --> 00:17:21.279
.و اون‌ها هم خیلی دوام نیاوردند

00:17:21.399 --> 00:17:23.639
.ولی فقط تصور کن اگه درست باشه

00:17:23.759 --> 00:17:25.559
،یعنی
.چه منظره‌ای می‌شد

00:17:28.319 --> 00:17:31.479
،به جای آب
،فکر میکنن که روی زهره

00:17:31.599 --> 00:17:34.919
.سرب و گوگرد بخار می‌شن

00:17:39.159 --> 00:17:42.319
در حالت بخار، توسط جریان‌های هوا

00:17:42.439 --> 00:17:44.159
...از ارتفاعات پایین‌تر حمل می‌شن

00:17:48.279 --> 00:17:50.319
...به سمت رشته‌کوه‌ها میرن

00:17:52.559 --> 00:17:54.479
،که
،به خاطر ارتفاع

00:17:54.599 --> 00:17:57.519
...دما به اندازه کافی پایین میاد

00:18:00.879 --> 00:18:03.599
...که اجازه میده از هوا کریستالیزه بشن

00:18:07.359 --> 00:18:12.039
...و قله‌های زهره رو با یخ فلزی درخشان بپوشونن

00:18:17.599 --> 00:18:22.239
.و قله‌های برفی رو روی یه دنیای جهنمی خلق کنن

00:18:34.799 --> 00:18:38.239
...ترک کردن جو خرد کننده زهره

00:18:41.599 --> 00:18:43.519
ما به دنبال دنیایی می‌گردیم

00:18:43.639 --> 00:18:46.399
.که تقریباً ضد زهره است

00:18:53.039 --> 00:18:55.079
...از سیاره خودمون عبور می‌کنیم

00:19:06.199 --> 00:19:08.959
...و دو قمر سیب‌زمینی شکل رو دور می‌زنیم

00:19:11.959 --> 00:19:15.439
.به دورترین سیاره سنگی از خورشید می‌رسیم

00:19:22.799 --> 00:19:24.879
ما بیشتر از هر دنیای دیگه‌ای در منظومه شمسی

00:19:24.999 --> 00:19:28.199
.فضاپیماهایی برای کاوش مریخ فرستادیم

00:19:31.079 --> 00:19:34.959
...و به لطف این ارتش رباتیک که عکس‌ها رو برمی‌گردونه

00:19:38.959 --> 00:19:41.079
...می‌دونیم که در گذشته‌های دور

00:19:42.719 --> 00:19:46.559
.باران‌های شبیه زمین سطح مریخ رو حک کرده

00:19:51.319 --> 00:19:53.119
،ولی حدود ۴ میلیارد سال پیش

00:19:53.239 --> 00:19:55.439
،مریخ شروع به از دست دادن جو خودش کرد

00:19:55.559 --> 00:19:59.079
و اون رو به سیاره‌ای تبدیل کرد که انتظار نداری

00:19:59.199 --> 00:20:01.159
.هیچ طوفانی رو ببینی

00:20:11.079 --> 00:20:13.719
جو نازک مدرن مریخ

00:20:13.839 --> 00:20:16.199
...فقط ۱٪ از تراکم جو زمینه

00:20:19.159 --> 00:20:23.319
.و اونقدر گرد و غباره که طلوع خورشید آبی رنگه

00:20:30.519 --> 00:20:32.079
دمای سطح

00:20:32.199 --> 00:20:35.119
.به طور متوسط منفی ۶۰ درجه سانتی‌گراده

00:20:37.719 --> 00:20:40.879
...مریخ ممکنه شبیه یه دنیای یخ‌زده باشه

00:20:43.639 --> 00:20:46.359
.ولی همه چیز اونطور که به نظر می‌رسه نیست

00:20:47.759 --> 00:20:51.599
،خطوط عجیب
،اغلب ده‌ها متر پهنا دارند

00:20:51.719 --> 00:20:53.959
.روی سطح حک شده‌اند

00:20:59.199 --> 00:21:03.519
،برخلاف رودخانه‌های خشک مریخ
.این‌ها آثار باقی مانده نیستند

00:21:06.719 --> 00:21:09.959
...ما می‌بینیم که ظاهر می‌شن و ناپدید می‌شن

00:21:11.559 --> 00:21:14.479
تقریباً انگار عمداً کشیده می‌شن

00:21:14.599 --> 00:21:16.439
.و بعد پاک می‌شن

00:21:18.879 --> 00:21:21.559
چی می‌تونه پشت این الگوهای عجیب و غریب در حال تغییر شکل باشه

00:21:21.679 --> 00:21:25.559
روی مریخ خشک و منجمد؟

00:21:38.559 --> 00:21:39.879
!اوه، به اون نگاه کن

00:21:39.999 --> 00:21:41.039
...این

00:21:41.159 --> 00:21:43.639
مواب یه جای
،خیلی جالبیه

00:21:43.759 --> 00:21:46.199
.ساختمان اورانیوم
این‌جا به عنوان

00:21:46.319 --> 00:21:48.719
یکی از وحشی‌ترین جاها
.در غرب وحشی معروف بود

00:21:48.839 --> 00:21:51.679
،بعدش، توی دهه ۱۹۵۰
،اورانیوم کشف شد

00:21:51.799 --> 00:21:54.839
.یه بوم شد
.مثل هجوم برای طلا بود

00:21:54.959 --> 00:21:56.879
،ولی این بار برای اورانیوم

00:21:56.999 --> 00:21:59.239
و کلی نشونه‌های مختلف
...از اون زمان هست

00:21:59.359 --> 00:22:02.199
،اونجا یه آرایشگاه اتمی هست

00:22:02.319 --> 00:22:05.119
!و یه کافه هسته‌ای

00:22:05.239 --> 00:22:08.639
کافه هسته‌ای -
.دارم ازش می‌خورم

00:22:09.879 --> 00:22:12.839
...سرنخ‌های حل معمای خطوط مریخی

00:22:15.519 --> 00:22:18.799
از یه جفت مریخ‌نورد
.پیشگام به دست اومد

00:22:25.679 --> 00:22:28.999
اسپیریت و آپورچونیتی
مریخ‌نوردهای کوچیکی بودن، و برخلاف

00:22:29.119 --> 00:22:31.719
مریخ‌نوردهای بزرگ هسته‌ای
،امروزی

00:22:31.839 --> 00:22:34.039
،فقط با انرژی خورشیدی کار می‌کردن

00:22:34.159 --> 00:22:37.359
و صفحات خورشیدی خیلی کوچیک
.بودن، فقط به این اندازه

00:22:37.479 --> 00:22:39.679
و اون مریخ‌نوردها
فقط برای سه ماه طراحی شده بودن

00:22:39.799 --> 00:22:40.879
چون مریخ یه دنیای
،خشک و پر از گرد و غباره

00:22:40.999 --> 00:22:46.919
،و همه‌ی مهندسا فکر می‌کردن که با گذشت زمان

00:22:47.039 --> 00:22:49.079
اون صفحات خورشیدی با گرد و غبار
،پوشیده می‌شن

00:22:49.199 --> 00:22:51.119
.و قدرتشون کم می‌شه

00:22:51.239 --> 00:22:54.359
و این دقیقا
.همین اتفاق افتاد... برای یه مدت

00:22:57.559 --> 00:23:00.639
،به خاطر جو گرد و غبار مریخ

00:23:00.759 --> 00:23:04.759
اول انرژی صفحات خورشیدی
.کم شد

00:23:07.759 --> 00:23:09.159
...ولی بعد، ناگهان

00:23:10.399 --> 00:23:12.639
قدرتشون شروع کرد
.به بالا رفتن

00:23:15.599 --> 00:23:19.919
یه چیزی داشت گرد و غبار رو از
،صفحات خورشیدی پاک می‌کرد

00:23:20.039 --> 00:23:23.719
.و اون مریخ‌نوردها رو خیلی بیشتر از حد انتظار زنده نگه می‌داشت

00:23:26.959 --> 00:23:30.359
خیلی زود، تصاویر شروع کردن
...به رسیدن به زمین

00:23:34.639 --> 00:23:37.199
که نشون می‌داد
.چه اتفاقی داره می‌افته

00:23:41.999 --> 00:23:43.479
،روی مریخ، مثل زمین

00:23:43.599 --> 00:23:45.599
نور خورشید از جو عبور می‌کنه

00:23:45.719 --> 00:23:46.919
،تقریبا بدون مانع

00:23:47.039 --> 00:23:48.759
و به زمین می‌خوره
.و اونو گرم می‌کنه

00:23:48.879 --> 00:23:49.919
،ولی روی مریخ

00:23:50.039 --> 00:23:51.775
به خاطر اینکه فشار جو
،خیلی کمه

00:23:51.799 --> 00:23:52.959
،خیلی ضعیف‌تره

00:23:53.079 --> 00:23:56.039
بعد اختلاف دمایی که نزدیک زمین داری

00:23:56.159 --> 00:23:57.759
.می‌تونه خیلی بیشتر باشه

00:23:57.879 --> 00:24:00.119
پس من می‌تونم
،روی استوای مریخ بایستم

00:24:00.239 --> 00:24:04.479
و زمین می‌تونه
،۲۰ درجه سانتی‌گراد باشه

00:24:04.599 --> 00:24:07.199
ولی سرم توی هواییه

00:24:07.319 --> 00:24:10.239
که منفی ۱۰ درجه
.سانتی‌گراده

00:24:10.359 --> 00:24:13.359
و اون اختلاف دما
،تاثیرات قدرتمندی داره

00:24:13.479 --> 00:24:17.359
پیامدهایی داره، چون
.اختلاف دما می‌خواد برابر بشه

00:24:17.479 --> 00:24:20.719
پس هوایی که با
،زمین تماس داره، گرم می‌شه

00:24:20.839 --> 00:24:22.879
و این یعنی
.که بالا می‌ره

00:24:22.999 --> 00:24:24.919
.هوای گرم بالا می‌ره

00:24:25.039 --> 00:24:26.759
،تحت شرایط مناسب

00:24:26.879 --> 00:24:30.399
اون هوای بالا رونده
یه فشار کم ایجاد می‌کنه

00:24:30.519 --> 00:24:32.719
،که هوای سردتر می‌تونه توش بیفته

00:24:32.839 --> 00:24:37.039
و می‌تونی یه سیستمی داشته باشی
،که هوا بالا می‌ره، هوا می‌افته

00:24:37.159 --> 00:24:38.599
،کل سیستم می‌چرخه

00:24:38.719 --> 00:24:41.319
و می‌تونه یه ساختار پایدار
،تشکیل بده

00:24:41.439 --> 00:24:42.759
.یه گردباد گرد و غبار

00:24:42.879 --> 00:24:46.439
،پس این دوباره یه مثال زیبا از اختلاف دماست

00:24:46.559 --> 00:24:48.039
،یه عدم تعادل

00:24:48.159 --> 00:24:50.519
که ساختار موقتی ایجاد می‌کنه -

00:24:50.639 --> 00:24:54.359
،در این مورد
.یه طوفان چرخشی از گرد و غبار

00:24:59.999 --> 00:25:03.359
حالا به طور مکرر توسط
...فضاپیماهای سطحی دیده می‌شن

00:25:06.199 --> 00:25:09.399
فکر می‌کنن که گردبادهای
گرد و غبار که از روی مریخ‌نوردها رد می‌شن

00:25:09.519 --> 00:25:12.879
گرد و غبار رو از صفحات
...خورشیدی مثل یه جاروبرقی می‌مکند

00:25:18.159 --> 00:25:20.479
و اسپیریت رو برای شش سال
...زنده نگه داشتن

00:25:21.879 --> 00:25:24.839
و آپورچونیتی رو
.غیرقابل توقف کردن

00:25:27.239 --> 00:25:29.399
ولی قدرت پاک‌کنندگی
گردبادهای گرد و غبار

00:25:29.519 --> 00:25:31.679
.فقط روی مریخ‌نوردها کار نمی‌کنه

00:25:40.999 --> 00:25:43.599
،به خاطر جو نازک مریخ

00:25:43.719 --> 00:25:48.519
گردبادهای مریخی می‌تونن
تا ۲۰ کیلومتر ارتفاع

00:25:48.639 --> 00:25:50.839
.و ۱ کیلومتر عرض داشته باشن

00:25:55.079 --> 00:25:56.439
،و همونطور که حرکت می‌کنن

00:25:56.559 --> 00:26:00.399
این گردبادهای چرخشی گرد و غبار رو
،از سطح مریخ می‌مکند

00:26:00.519 --> 00:26:03.479
و سنگ بستر تیره‌تر
...زیرش رو نمایان می‌کنن

00:26:09.959 --> 00:26:12.199
،ردهایی به جا می‌ذارن که

00:26:12.319 --> 00:26:16.119
ما می‌تونیم به وضوح اونا رو
.از فضاپیماهای مداری‌مون ببینیم

00:26:20.879 --> 00:26:23.559
.هیچ مریخی‌ای پشت اون خطوط نبود

00:26:23.679 --> 00:26:27.879
مقصرها طوفان‌های
.چرخشی باد مریخی هستن

00:26:34.239 --> 00:26:37.199
ولی گردبادهای گرد و غبار فقط
.نیمی از معما هستن

00:26:38.559 --> 00:26:40.679
...اونا ممکنه ردها رو ایجاد کنن

00:26:43.279 --> 00:26:46.039
اما یه چیز دیگه
.اونا رو پاک می‌کنه

00:26:52.239 --> 00:26:56.319
همونطور که زمین، مریخ هم
.یه انحراف داره که بهش فصل می‌ده

00:26:57.879 --> 00:27:01.479
تابستان توی یه نیمکره یعنی
،زمستان توی اون یکی

00:27:01.599 --> 00:27:03.799
و یه اختلاف دمای سیاره‌ای

00:27:03.919 --> 00:27:05.519
.که می‌خواد برابر بشه

00:27:10.319 --> 00:27:13.239
ولی مریخ هیچ اقیانوس
یا جو ضخیمی نداره

00:27:13.359 --> 00:27:15.999
که به حرکت گرما
.دور سیاره کمک کنه

00:27:19.399 --> 00:27:21.599
،تنها چیزی که داره
...اما

00:27:23.759 --> 00:27:25.559
.گرد و غباره

00:27:26.959 --> 00:27:28.559
،با پیشرفت تابستان

00:27:28.679 --> 00:27:32.279
یه مقدار زیادی گرد و غبار به
.واسطه‌ی گرمای خورشید بلند می‌شه توی هوا

00:27:37.639 --> 00:27:41.359
،گرد و غبار نور خورشید رو جذب می‌کنه
...و هوای اطرافش رو گرم می‌کنه

00:27:42.839 --> 00:27:45.999
باعث بالارفتن هوا
...و بلند شدن گرد و غبار بیشتر می‌شه

00:27:49.799 --> 00:27:53.399
...تا یه طوفان تشکیل بشه

00:27:57.119 --> 00:28:01.239
که هر رد گردبادی رو
.که تو مسیرش باشه پاک می‌کنه

00:28:09.559 --> 00:28:13.199
،و هر چند سال
...این طوفان‌ها اونقدر بزرگ می‌شن

00:28:15.279 --> 00:28:18.159
که کل سیاره رو
.دور می‌زنن

00:28:25.799 --> 00:28:30.159
در سال ۲۰۱۸، یه طوفان گرد و غبار هیولا
...ماه‌ها آسمون مریخ رو تیره کرد

00:28:30.279 --> 00:28:37.439
و برای آپورچونیتی
،خورشیدی

00:28:37.559 --> 00:28:39.159
.فاجعه‌بار بود

00:28:41.119 --> 00:28:44.239
این آخرین
از بیش از ۲۰۰,۰۰۰ عکسیه

00:28:44.359 --> 00:28:48.359
که Opportunity از
.سطح مریخ به زمین فرستاد

00:28:48.479 --> 00:28:51.199
و مطمئناً
،زیباترین عکس هم نیست

00:28:51.319 --> 00:28:52.599
،به هیچ وجه

00:28:52.719 --> 00:28:55.039
ولی به نظرم
،خیلی احساسی و مهمه

00:28:55.159 --> 00:28:59.599
،چون این لکه‌ها
.ستاره‌های آسمون نیستن

00:28:59.719 --> 00:29:02.199
،این‌ها نویز دوربینن

00:29:02.319 --> 00:29:05.319
چون وقتی این عکس گرفته شده
.خیلی تاریک بوده

00:29:05.439 --> 00:29:08.959
،و این منطقه تاریک اینجا
.سطح مریخ نیست

00:29:09.079 --> 00:29:10.839
،در واقع هیچی نیست

00:29:10.959 --> 00:29:14.559
چون Opportunity
قبل از اینکه عکس رو کامل بفرسته

00:29:14.679 --> 00:29:19.799
،به زمین
.از کار افتاد

00:29:19.919 --> 00:29:23.799
،پس، بعد از ۱۴.۵ سال

00:29:23.919 --> 00:29:27.119
این آخرین چیزی بود
،که Opportunity دید

00:29:27.239 --> 00:29:33.519
شکست خورده توسط جو مریخ
.که اون رو برای مدت طولانی زنده نگه داشت

00:29:39.199 --> 00:29:42.479
اما تاریکی نقش مهمی
.در مریخ داره

00:29:43.639 --> 00:29:45.879
با کمتر رسیدن نور خورشید
،به سطح

00:29:45.999 --> 00:29:48.399
تفاوت دما بین نیمکره‌ها
.کاهش پیدا می‌کنه

00:29:48.519 --> 00:29:55.159
...و وقتی طوفان‌ها فروکش می‌کنن

00:29:56.479 --> 00:29:58.999
یک صفحه صاف و تمیز
...پشت سر می‌ذارن

00:30:02.879 --> 00:30:04.559
آماده‌ی شروع دوباره‌ی
.گردبادهای گرد و غبار

00:30:04.679 --> 00:30:07.359
...با ترک مریخ و چرخه‌ی گرد و غبارش

00:30:19.919 --> 00:30:22.679
ما به دنبال
.یک نوع جو کاملاً متفاوت می‌ریم

00:30:25.079 --> 00:30:27.439
اما اول، باید از
...کمربند سیارکی عبور کنیم

00:30:27.559 --> 00:30:35.319
که تحت سلطه‌ی سیاره‌ی کوتوله‌ی
...Ceres هست

00:30:45.799 --> 00:30:49.879
،تا سه برابر دورتر از خورشید از مریخ

00:30:49.999 --> 00:30:52.599
.وارد قلمرو غول‌ها می‌شیم

00:31:02.759 --> 00:31:05.159
دو برابر بزرگتر از تمام سیارات دیگه‌ی

00:31:05.279 --> 00:31:07.119
...منظومه‌ی شمسی ترکیب شده

00:31:08.599 --> 00:31:11.879
این یک دنیای طوفانی
.در بزرگترین مقیاسه

00:31:16.279 --> 00:31:18.999
،با بیشتر از هیدروژن و هلیوم ساخته شده

00:31:19.119 --> 00:31:21.559
...Jupiter یک غول گازی است

00:31:26.719 --> 00:31:31.439
که در آن طوفان‌ها می‌توانند
.بزرگتر از سیاره‌ی زمین رشد کنند

00:31:39.679 --> 00:31:43.039
،از سال ۲۰۱۶
فضاپیمای Juno ناسا

00:31:43.159 --> 00:31:45.879
...در حال کاوش این سیاره‌ی غول پیکره

00:31:47.119 --> 00:31:49.919
و متوجه شده که خشونت
آب و هوایش

00:31:50.039 --> 00:31:52.079
.با مقیاسش مطابقت داره

00:31:56.239 --> 00:31:58.399
رعد و برق به مقدار زیاد
...اینجا رخ می‌ده

00:31:59.839 --> 00:32:02.039
با رعدهایی ده برابر قوی‌تر
.از آنچه در زمین یافت می‌شود

00:32:02.159 --> 00:32:03.999
بیشتر جرقه‌ها زیر
لایه‌ی ضخیم آمونیاک

00:32:08.119 --> 00:32:11.959
.ابرهای یخی Jupiter محبوس می‌شن

00:32:12.079 --> 00:32:13.839
اما قدرتمندترین طوفان‌ها
...آزاد می‌شن

00:32:18.759 --> 00:32:21.759
و به ما اجازه می‌ده که
.نمای بهتری از آتش بازی ببینیم

00:32:25.879 --> 00:32:31.279
به طور کامل و دقیق
درک نشده که چگونه

00:32:39.759 --> 00:32:42.679
.رعد و برق روی زمین شکل می‌گیره

00:32:42.799 --> 00:32:45.359
نیاز به کریستال‌های یخی داریم که بالا برن
،و تگرگ‌ها که پایین بیفتن

00:32:45.479 --> 00:32:50.879
،و اون‌ها با هم برخورد می‌کنن
و در این فرآیند

00:32:50.999 --> 00:32:52.959
،الکترون‌ها مبادله می‌شن

00:32:53.079 --> 00:32:54.999
و بنابراین بارهای الکتریکی
.جدا می‌شن

00:32:55.119 --> 00:32:57.519
بالای ابر و پایین ابر
.بار الکتریکی پیدا می‌کنن

00:32:57.639 --> 00:33:03.559
منظورم اینه، مثل اینه که
،روی فرش اشتباهی راه بری

00:33:03.679 --> 00:33:05.679
و بعد دستگیره‌ی در رو بگیری
،و برق بگیری

00:33:05.799 --> 00:33:07.959
.اما جرقه خیلی بزرگتره

00:33:08.079 --> 00:33:10.079
،اما چیزی که می‌دونیم اینه که

00:33:10.199 --> 00:33:12.119
در همان منطقه‌ی
جو برای شکل‌گیری رعد و برق

00:33:12.239 --> 00:33:14.559
به همه‌ی سه فاز آب نیاز داری -

00:33:14.679 --> 00:33:16.079
.بخار، یخ و مایع

00:33:16.199 --> 00:33:19.679
رعد و برق روی سیاره‌ی ما رایجه

00:33:19.799 --> 00:33:22.639
.به خاطر چرخه‌ی آب زمین

00:33:26.199 --> 00:33:28.039
،اما Jupiter یک دنیای کاملاً متفاوته

00:33:28.159 --> 00:33:29.999
.پنج برابر دورتر از خورشید

00:33:34.559 --> 00:33:37.039
،به لطف Juno
می‌دونیم که جوش

00:33:37.159 --> 00:33:39.519
...مقدار کمی آب داره

00:33:43.759 --> 00:33:46.399
.حدود یک چهارم یک درصد

00:33:46.519 --> 00:33:48.399
اما آیا این آب واقعاً می‌تونه

00:33:49.759 --> 00:33:52.639
علت رعد و برق‌های Jupiter باشه؟

00:33:56.279 --> 00:33:58.399
همه‌ی ما تو مدرسه درباره‌ی
.چرخه‌ی آب یاد می‌گیریم

00:33:58.519 --> 00:34:00.999
،خورشید روی اقیانوس‌ها و دریاچه‌ها می‌تابه

00:34:03.359 --> 00:34:05.839
،آب تبخیر می‌شه، بخار آب بالا می‌ره و سرد می‌شه

00:34:05.959 --> 00:34:08.399
،دوباره به ابر تبدیل می‌شه

00:34:08.519 --> 00:34:12.679
و بعد به صورت باران دوباره
.به زمین می‌ریزه

00:34:12.799 --> 00:34:15.079
اما یه چیز دیگه هم تو چرخه‌ی آب هست

00:34:15.199 --> 00:34:18.599
،که خیلی مهمه

00:34:18.719 --> 00:34:21.199
چون مکانیزم انتقال انرژی
.خیلی موثریه

00:34:21.319 --> 00:34:22.719
اگه یه مقداری آب از رودخونه بردارم

00:34:22.839 --> 00:34:27.119
...و توی تابه‌ی داغ روی اجاق کمپینگ بریزم

00:34:28.199 --> 00:34:29.959
،آب می‌جوشه
،به بخار تبدیل می‌شه

00:34:30.079 --> 00:34:34.239
.و توی جو ناپدید می‌شه

00:34:37.399 --> 00:34:40.999
بیایید فکر کنیم توی یک سطح عمیق‌تر
.چی داره اتفاق می‌افته

00:34:41.119 --> 00:34:43.159
،مولکول‌های آب، H2O

00:34:43.279 --> 00:34:47.079
.در حالت مایع به هم پیوند خورده‌ان

00:34:47.199 --> 00:34:50.279
حالا، باید انرژی از شعله بهشون بدم

00:34:50.399 --> 00:34:53.079
که این پیوندها رو بشکنه

00:34:53.199 --> 00:34:56.319
.و مایع رو به بخار تبدیل کنه

00:34:56.439 --> 00:34:57.799
،برعکسش هم باید درست باشه

00:34:57.919 --> 00:35:00.599
،پس بخار، بخار آب
،دوباره به مایع تبدیل می‌شه

00:35:00.719 --> 00:35:03.239
پیوندها دوباره تشکیل می‌شن، و تمام اون
.انرژی آزاد می‌شه

00:35:03.359 --> 00:35:06.759
.و به همین دلیله که بخار... می‌سوزونه

00:35:06.879 --> 00:35:10.439
چی داره اتفاق می‌افته اینه که بخار
،داره دست خنک‌تر من رو لمس می‌کنه

00:35:10.559 --> 00:35:15.319
،دوباره به مایع تبدیل می‌شه
،و همزمان با تشکیل دوباره‌ی پیوندها

00:35:15.439 --> 00:35:21.879
.مقدار زیادی انرژی آزاد می‌شه

00:35:30.479 --> 00:35:32.599
چرخه آب مثل
.یک باتری عمل می‌کنه

00:35:35.839 --> 00:35:37.919
،روی زمین، وقتی آب تبخیر میشه

00:35:38.039 --> 00:35:41.559
انرژی خورشید رو جذب میکنه
...و ذخیره‌اش میکنه

00:35:45.239 --> 00:35:48.239
تا وقتی که دوباره
،به جو آزادش کنه

00:35:48.359 --> 00:35:50.479
.وقتی که به ابرها تبدیل میشه

00:35:54.199 --> 00:35:57.119
،توی یک ابر معمولی
،آزاد شدن انرژی

00:35:57.239 --> 00:35:59.679
،وقتی که بخار به مایع تبدیل میشه

00:35:59.799 --> 00:36:02.119
.مثل صدها تن TNT می‌مونه

00:36:02.239 --> 00:36:03.919
.فقط توی یه همچین ابری

00:36:04.039 --> 00:36:06.119
اگه به یه طوفان بزرگ فکر کنی
،مثل یه گردباد

00:36:06.199 --> 00:36:09.479
طی عمرش، آزاد شدن انرژی
بیشتر شبیه

00:36:09.599 --> 00:36:12.159
.هزاران بمب اتمی هست

00:36:18.839 --> 00:36:22.679
با هدایت انرژی خورشید
،به جو

00:36:22.799 --> 00:36:26.199
چرخه آب طوفان‌های الکتریکی
.زمین رو تأمین می‌کنه

00:36:28.879 --> 00:36:31.599
ولی این نمیتونه برای
.مشتری درست باشه

00:36:33.959 --> 00:36:36.519
این سیاره فقط ۴٪
از نور خورشید رو دریافت میکنه

00:36:36.639 --> 00:36:39.039
.که ما روی زمین دریافت می‌کنیم

00:36:40.599 --> 00:36:43.799
،و سطحی که ما می‌بینیم
،ابرهای یخی آمونیاکی

00:36:43.919 --> 00:36:46.599
.در دمای منفی ۱۰۰ درجه سلسیوسه

00:36:50.399 --> 00:36:53.639
ولی نگاه کردن به سیاره
...توی مادون قرمز

00:36:54.999 --> 00:36:57.479
یه سرنخی میده
.که چی داره می‌گذره

00:36:58.879 --> 00:37:01.079
...مشتری داره گرما تابش میکنه

00:37:02.759 --> 00:37:05.279
دو برابر انرژی‌ای که از خورشید
.دریافت میکنه

00:37:07.719 --> 00:37:10.159
مشتری اساساً
،یه توپ گازیه بزرگه

00:37:10.279 --> 00:37:13.079
،و واقعاً هیچ جایی نیست
،وقتی به سمت سیاره پایین میری

00:37:13.199 --> 00:37:14.639
،که جو تموم بشه

00:37:14.759 --> 00:37:16.599
فقط فشار
،زیادتر میشه

00:37:16.719 --> 00:37:19.279
،و در نهایت
،اون گازها به مایع تبدیل میشن

00:37:19.399 --> 00:37:20.839
،و در واقع، توی هسته

00:37:20.959 --> 00:37:23.799
انواع عجیب و غریب
.جامدات فلزی

00:37:23.919 --> 00:37:27.799
حالا، مشتری داره تحت
.جاذبه خودش فرو میریزه

00:37:27.919 --> 00:37:29.839
از وقتی که تشکیل شده
داره این کار رو میکنه

00:37:29.959 --> 00:37:31.639
.حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش

00:37:31.759 --> 00:37:32.999
،و حتی الان

00:37:33.119 --> 00:37:36.479
داره سالی حدود ۱ میلی‌متر
.فرو می‌ریزه

00:37:36.599 --> 00:37:40.639
ولی این مقدار زیادی
.از اینو آزاد میکنه

00:37:45.079 --> 00:37:47.319
.پتانسیل انرژی جاذبه‌ای

00:37:47.439 --> 00:37:50.119
این آزاد شدن
.داره مشتری رو گرم میکنه

00:37:50.239 --> 00:37:53.599
،توی هسته
دمای ۲۴,۰۰۰ درجه سلسیوسه -

00:37:53.719 --> 00:37:55.839
یه گرادیان دمایی بزرگ -

00:37:55.959 --> 00:38:00.439
و این همون چیزیه که
.طوفان‌های مشتری رو تأمین میکنه

00:38:04.719 --> 00:38:08.439
این گرمای داخلی اجازه میده که آب
،طوفان‌ها رو توی مشتری به حرکت در بیاره

00:38:08.559 --> 00:38:10.879
.همون‌طور که روی زمین این کار رو میکنه

00:38:15.799 --> 00:38:18.719
و این دلیل اینه که مشتری
.این‌قدر رعد و برق داره

00:38:23.639 --> 00:38:26.319
،آب به صورت بخار بالا میره

00:38:26.439 --> 00:38:29.199
انرژی رو از اعماق
...سیاره حمل میکنه

00:38:33.759 --> 00:38:37.639
...تا به جایی زیر ابرهای یخی آمونیاکی برسه

00:38:40.919 --> 00:38:43.479
که اون‌قدر خنک هست
که متراکم بشه

00:38:43.599 --> 00:38:46.719
.به قطرات و کریستال‌های یخ

00:38:51.199 --> 00:38:54.359
انرژی‌ای که به عنوان آب متراکم میشه
آزاد میشه

00:38:54.479 --> 00:38:57.279
رشد طوفان‌های
.شدید رو تأمین میکنه

00:39:09.519 --> 00:39:12.399
،در بعضی جاها
...اون‌قدر انرژی آزاد میشه

00:39:15.559 --> 00:39:18.039
که کریستال‌های یخ
به بالا کشیده میشن

00:39:18.159 --> 00:39:19.639
.به داخل ابرهای یخی آمونیاکی

00:39:25.759 --> 00:39:28.879
اینجا، آمونیاک به عنوان
...ضد یخ عمل میکنه

00:39:33.999 --> 00:39:36.239
و اجازه میده آب مایع

00:39:36.359 --> 00:39:38.959
رشد ابرهای طوفانی
...به ارتفاع ۶۰ کیلومتر

00:39:40.599 --> 00:39:44.559
حتی با اینکه دما
.منفی ۱۰۰ درجه سلسیوسه

00:39:51.239 --> 00:39:52.999
مشتری به اندازه‌ای از زمین
.فرق داره که تصور میشه

00:39:53.119 --> 00:39:54.519
یه غول گازیه، اوج‌های
،دما و فشار

00:39:54.639 --> 00:39:57.599
ترکیب شیمیایی
.خیلی متفاوتی داره

00:39:57.719 --> 00:40:03.199
.ولی یه چرخه آب داره

00:40:03.319 --> 00:40:04.799
یه ناحیه‌ای توی جو هست

00:40:04.919 --> 00:40:07.479
که دما و فشار دقیقاً
مناسبه

00:40:07.599 --> 00:40:10.919
که آب بتونه تو هر سه حالتش
.وجود داشته باشه

00:40:11.039 --> 00:40:14.599
و همون ناحیه نقش اصلی رو بازی میکنه
که اجازه میده

00:40:14.719 --> 00:40:18.039
انرژی از اعماق سیاره
به سطح بالاتر فرار کنه

00:40:18.159 --> 00:40:19.679
،و سیستم‌های طوفانی که ما می‌بینیم رو راه بندازه

00:40:19.799 --> 00:40:21.479
و در نهایت اجازه بده انرژی
از داخل سیاره

00:40:21.599 --> 00:40:26.119
.به فضا بره

00:40:26.239 --> 00:40:28.039
...از مشتری فاصله بگیریم

00:40:42.159 --> 00:40:43.679
ما ۷۰۰ میلیون کیلومتر
...فضای خالی رو طی میکنیم

00:40:45.719 --> 00:40:49.279
قبل از اینکه به
.دیگر غول گازی منظومه شمسی برسیم

00:40:54.359 --> 00:40:58.239
سیاره‌ای که رکورد دار
،بیشترین تعداد قمره

00:41:07.999 --> 00:41:11.519
...زحل حداقل ۱۴۶ قمر داره

00:41:11.639 --> 00:41:15.679
.که ما می‌دونیم

00:41:16.799 --> 00:41:18.639
.ولی یکی از همه برجسته‌تره

00:41:21.199 --> 00:41:24.399
بیشتر از ۲۰ برابر

00:41:26.919 --> 00:41:28.319
.جرم همه قمرهای دیگه زحل

00:41:28.439 --> 00:41:31.359
تنها قمری توی منظومه شمسی

00:41:35.759 --> 00:41:37.639
.که یه جو ضخیم داره

00:41:37.759 --> 00:41:39.759
ولی چیزی که تایتان رو
...واقعا خاص میکنه

00:41:47.919 --> 00:41:50.359
اینه که تنها جاییه
...که می‌شناسیم، به جز زمین

00:41:51.679 --> 00:41:54.759
.که می‌تونی یه همچین منظره‌ای رو ببینی

00:41:57.159 --> 00:41:59.439
به لطف جو ضخیم نیتروژنی تایتان

00:42:06.799 --> 00:42:09.799
...و دماهای منفی ۱۸۰ درجه سلسیوس

00:42:09.919 --> 00:42:14.159
متان، که به طور طبیعی روی زمین
،به صورت گاز وجود داره

00:42:15.279 --> 00:42:19.159
.میتونه به صورت مایع وجود داشته باشه

00:42:19.279 --> 00:42:21.039
،ابرهایی رو توی آسمون تشکیل میده
،به صورت باران می‌باره

00:42:26.839 --> 00:42:30.839
.و توی دریاچه‌های بزرگ جمع میشه

00:42:30.959 --> 00:42:33.119
ولی چنین دریاچه‌هایی همه‌جا
.توی تایتان پیدا نمیشن

00:42:36.559 --> 00:42:40.599
اون‌ها فقط توی
.قطب‌ها قرار دارن

00:42:40.719 --> 00:42:43.559
بیشتر برید، و یه دنیای
.خیلی متفاوت پیدا میکنید

00:42:50.479 --> 00:42:54.199
...دشت‌های بزرگ

00:42:58.159 --> 00:42:59.679
...میدان‌های تپه‌ای روان

00:43:01.159 --> 00:43:03.279
.این‌ها بیابان‌های تایتان هستن

00:43:05.479 --> 00:43:07.239
...ولی نزدیک‌تر بشید

00:43:13.039 --> 00:43:19.279
و یه شکل آشنا
.به نظر میاد

00:43:29.439 --> 00:43:31.319
دلیل اینکه ما
اینقدر درباره تایتان می‌دونیم

00:43:31.439 --> 00:43:34.159
اینه که فضاپیمای
.مشهور کاسینی وجود داشت

00:43:35.199 --> 00:43:38.639
کاسینی تو سال ۲۰۰۴
،به سیستم زحل رسید

00:43:38.759 --> 00:43:40.519
و بیش از یک دهه
وقت گذاشت

00:43:40.639 --> 00:43:42.639
تا سیاره و قمرهاش رو
.کاوش کنه

00:43:42.759 --> 00:43:45.879
و فقط کشف نکرد که تایتان
یه دنیای بیابانیه

00:43:45.999 --> 00:43:49.799
با دریاچه‌های متان
...دور قطب‌ها، بلکه

00:43:53.759 --> 00:43:57.599
چنین ویژگی‌هایی رو هم دید
.که تو بیابان‌ها پیچ و تاب می‌خوردن

00:43:58.879 --> 00:44:02.839
.و این... یکی از اون‌هاست

00:44:12.399 --> 00:44:14.879
مناطق بیابانی تایتان
پر از

00:44:14.999 --> 00:44:16.639
...رودخانه‌های خشک شده است

00:44:18.679 --> 00:44:21.799
در فاصله حدود ۳۰۰۰ کیلومتری

00:44:21.919 --> 00:44:24.239
از دریاچه‌های متان
.در قطب‌های تایتان

00:44:27.079 --> 00:44:29.119
.پس ما با یه معما روبرو هستیم

00:44:30.759 --> 00:44:32.839
چی باعث ایجاد این رودخانه‌ها شده؟

00:44:36.359 --> 00:44:38.039
جنوب غربی ایالات متحده

00:44:38.159 --> 00:44:41.159
،پر از دره‌هاییه مثل این

00:44:41.279 --> 00:44:44.079
و خیلی شبیه به دره‌هایی هستن که کاسینی روی

00:44:44.199 --> 00:44:45.919
.سطح تایتان دیده بود

00:44:46.039 --> 00:44:48.919
.اینجا، این دره‌ها به خاطر سیل‌های ناگهانی ایجاد می‌شن

00:44:49.039 --> 00:44:51.719
پس تو ماه‌های تابستونی، موسمی
آمریکای شمالی

00:44:51.839 --> 00:44:53.599
.از این منظره عبور می‌کنه

00:44:53.719 --> 00:44:55.519
یه حجم عظیم از هوای مرطوب

00:44:55.639 --> 00:44:58.479
،که از خلیج کالیفرنیا بلند شده

00:44:58.599 --> 00:45:02.079
،و بارون رو روی این بیابون خشک می‌ریزه

00:45:02.199 --> 00:45:06.079
و آب بارون پایین می‌ریزه
.و این دره‌ها رو می‌بُره

00:45:11.079 --> 00:45:14.119
،اگه رودخانه‌های خشک زمین منشأ فصلی دارن

00:45:14.239 --> 00:45:17.319
آیا همین موضوع برای تایتان هم ممکنه؟

00:45:23.759 --> 00:45:27.679
زحل هم مثل زمین
،روی محور خودش کج شده

00:45:27.799 --> 00:45:31.319
و این یعنی، درست مثل زمین
.زحل هم فصل داره

00:45:31.439 --> 00:45:34.279
ولی سال زحل
،۲۹ سال زمینیه

00:45:34.399 --> 00:45:36.639
و این یعنی هر فصل

00:45:36.759 --> 00:45:38.999
.حدود هفت سال طول می‌کشه

00:45:39.119 --> 00:45:44.839
.حالا، تایتان هم با زحل همون شیب رو داره

00:45:44.959 --> 00:45:48.119
،تو تابستون نیمکره جنوبی تایتان

00:45:48.239 --> 00:45:50.839
نیمکره جنوبی به سمت خورشید
،متمایل می‌شه

00:45:50.959 --> 00:45:53.199
و با اینکه
،فاصله‌اش یک میلیارد مایل هست

00:45:53.319 --> 00:45:54.359
و انرژی زیادی

00:45:54.399 --> 00:45:55.839
روی نیمکره جنوبی
،نمی‌افته

00:45:55.959 --> 00:45:58.479
ولی به اندازه‌ای هست که برای اون هفت سال

00:45:58.599 --> 00:46:01.799
متان از دریاچه‌ها
تبخیر بشه

00:46:01.919 --> 00:46:03.839
.و وارد جو بشه

00:46:07.719 --> 00:46:09.639
.کاسینی این رو دید

00:46:11.319 --> 00:46:14.039
...تو تابستون جنوبی از کنار تایتان گذشت

00:46:15.479 --> 00:46:19.239
و ابرهای متانی رو دید که
.دور قطب جنوب می‌چرخیدن

00:46:22.319 --> 00:46:24.639
تمام اون متانی که تو جو تایتان متراکم می‌شه

00:46:24.759 --> 00:46:27.279
،انرژی زیادی آزاد می‌کنه

00:46:27.399 --> 00:46:30.039
دقیقا مثل آبی که تو جو ما متراکم می‌شه

00:46:30.159 --> 00:46:31.559
،و انرژی آزاد می‌کنه

00:46:31.679 --> 00:46:34.799
.و اون انرژی آزاد شده باعث تشکیل طوفان‌ها می‌شه

00:46:37.999 --> 00:46:40.879
.ولی ابرها تو قطب جنوب نمی‌مونن

00:46:40.999 --> 00:46:45.279
،تو سال ۲۰۱۰، کاسینی این عکس رو از تایتان گرفت

00:46:45.399 --> 00:46:47.199
،و به نظرم خیلی جالبه

00:46:47.319 --> 00:46:51.679
.چون اینجا یه طوفان دور خط استوای تایتان هست

00:46:51.799 --> 00:46:53.999
گاهی اوقات ارزش داره که فقط بشینی

00:46:54.119 --> 00:46:55.519
.و بفهمی این تصویر چیه

00:46:55.639 --> 00:46:58.919
این یه عکسه از یه طوفان تو جو

00:46:59.039 --> 00:47:01.679
.یه قمری که دور زحل می‌گرده

00:47:05.079 --> 00:47:08.599
تو بیابان‌های تایتان، پاییز
.تغییرات رو به هوا میاره

00:47:11.239 --> 00:47:15.479
طوفان‌هایی مثل اونایی که کاسینی دیده بود
...از قطب می‌آن

00:47:20.199 --> 00:47:22.799
.و بارون‌های متانی شدیدی رو می‌بارن

00:47:25.279 --> 00:47:27.079
ولی چون جاذبه تایتان

00:47:27.199 --> 00:47:29.399
...از جاذبه ماه ما هم کمتره

00:47:30.679 --> 00:47:31.919
قطره‌های بارون

00:47:32.039 --> 00:47:34.559
.با سرعتی یک ششم زمین می‌بارن

00:47:39.559 --> 00:47:41.439
...طوفان‌هایی در حرکت آهسته

00:47:43.079 --> 00:47:45.319
که قدرتمندترین‌هاشون
می‌تونن روزی

00:47:45.439 --> 00:47:47.759
...۳۰۰ متر بارون متانی ببارن

00:47:52.879 --> 00:47:54.519
...و سیل‌های ناگهانی ایجاد کنن

00:47:56.839 --> 00:47:58.279
،که در طول هزاران سال

00:47:58.399 --> 00:48:01.119
...دره‌هایی رو تو منظره بیابانی ایجاد می‌کنن

00:48:06.039 --> 00:48:09.359
.قبل از اینکه وارد دشت‌های وسیع سیلابی بشن

00:48:22.279 --> 00:48:27.399
.حالا، کاسینی همچنین این تصاویر رو گرفت

00:48:27.519 --> 00:48:29.919
،این یکی یه عکسه از سطح

00:48:30.039 --> 00:48:32.479
و این نواحی تاریک اینجا

00:48:32.599 --> 00:48:35.919
،به عنوان متان مایع تفسیر شدن

00:48:36.039 --> 00:48:37.919
.یه سیل از متان مایع

00:48:38.039 --> 00:48:40.439
،چند ده سانتی‌متر عمق داره

00:48:40.559 --> 00:48:42.959
ولی مساحت این سیل

00:48:43.079 --> 00:48:46.879
.تقریبا مساحت یوتا و آریزونا رو با هم داره

00:48:46.999 --> 00:48:50.239
،و بعد
،فقط چند ماه بعد

00:48:50.359 --> 00:48:53.999
،این عکس از همون منطقه روی تایتان گرفته شد

00:48:54.119 --> 00:48:57.239
و حالا می‌بینی که
.سیل از بین رفته

00:48:57.359 --> 00:48:59.279
همه اون متان دوباره تبخیر شده

00:48:59.399 --> 00:49:01.399
و دوباره به جو برگشته

00:49:01.519 --> 00:49:03.879
،توی چند ماه

00:49:03.999 --> 00:49:06.359
.و طوفان حرکت کرده

00:49:13.919 --> 00:49:15.559
،تو سال ۲۰۲۲

00:49:15.679 --> 00:49:18.519
...پنج سال بعد از پایان ماموریت کاسینی

00:49:20.039 --> 00:49:22.079
تلسکوپ فضایی جیمز وب

00:49:22.199 --> 00:49:25.799
.نگاه فروسرخش رو به سمت قمر دور زحل معطوف کرد

00:49:28.079 --> 00:49:32.919
،اون موقع، اواخر تابستون تو نیمکره شمالی تایتان بود

00:49:33.039 --> 00:49:36.359
.و تلسکوپ چیزی جادویی رو دید

00:49:39.399 --> 00:49:42.079
ابرهای غول‌پیکر
.روی قطب شمال

00:49:42.199 --> 00:49:46.279
.طوفان‌های در حال حرکت به مقصدشون رسیده بودن

00:49:49.479 --> 00:49:51.959
الان باور بر اینه که طوفان‌های تایتان

00:49:52.079 --> 00:49:54.759
...یه مهاجرت حماسی ۲۹ ساله دارن

00:49:56.639 --> 00:49:59.359
از یه قطب به قطب دیگه
.و دوباره برمی‌گردن

00:50:03.839 --> 00:50:04.999
،وقتی حرکت می‌کنن

00:50:05.119 --> 00:50:08.559
،سیل‌های متانی آزاد می‌کنن که در طول هزاران سال

00:50:08.679 --> 00:50:11.279
...دره‌ها رو در بیابان‌های تایتان می‌تراشه

00:50:14.319 --> 00:50:16.399
رودخونه‌های فصلی روی یه ماه

00:50:16.519 --> 00:50:20.279
.1.2 میلیارد کیلومتر دورتر از زمین

00:50:25.799 --> 00:50:28.399
،تایتان یه دنیای جذابه

00:50:28.519 --> 00:50:30.999
و با اینکه همیشه توی تاریکی دائم زندگی می‌کنه -

00:50:31.119 --> 00:50:34.519
و شاید انتظار داشته باشیم که
یه جهنم یخ‌زده باشه -

00:50:34.639 --> 00:50:37.639
.یه جو فوق‌العاده پویا داره

00:50:37.759 --> 00:50:40.079
طوفان‌ها و بارون‌های موسمی داره

00:50:40.199 --> 00:50:42.039
که سطحش رو جارو می‌کنن -

00:50:42.159 --> 00:50:46.119
.مثل بارون‌های موسمی که از یوتا و آریزونا رد می‌شن

00:50:46.239 --> 00:50:48.879
،فقط به خاطر اون دماها

00:50:48.999 --> 00:50:52.519
.آب نیست که انرژی رو توی جو جابجا می‌کنه

00:50:52.639 --> 00:50:55.439
،تمام شیمی تغییر کرده

00:50:55.559 --> 00:50:58.559
.و متان نقش اصلی رو بازی می‌کنه

00:51:04.279 --> 00:51:06.199
این، داستان دنیای طوفانی

00:51:06.319 --> 00:51:08.879
.منظومه شمسی ماست

00:51:12.199 --> 00:51:15.879
ساختارهای زیبا و پیچیده‌ای که بهشون می‌گیم هوا

00:51:15.999 --> 00:51:20.479
...از هر جوی بیرون میان که سعی داره همون کارو بکنه

00:51:24.919 --> 00:51:28.679
.انرژی رو جابجا کنه تا گرما و سرما رو تعادل بده

00:51:34.199 --> 00:51:37.399
...ولی چیزی که این دنیاها رو اینقدر متفاوت و جذاب می‌کنه

00:51:42.319 --> 00:51:45.599
اینه که کدوم مواد شیمیایی نقش اصلی رو

00:51:45.719 --> 00:51:47.519
.در جابجایی انرژی بازی می‌کنن

00:51:55.159 --> 00:51:58.519
شیمی چیزی نیست جز اتفاقاتی که بین حرارت ستاره‌ها

00:51:58.639 --> 00:52:00.439
،و سرمای فضا می‌افته

00:52:00.559 --> 00:52:03.959
.و این اتفاقات روی سطح سیاره‌ها و ماه‌ها رخ می‌ده

00:52:04.079 --> 00:52:06.839
.صحنه نمایش جوه

00:52:06.959 --> 00:52:09.759
.طوفان‌ها سطح دنیاها رو شکل می‌دن

00:52:09.879 --> 00:52:13.479
،روی ونوس، کوه‌ها شاید با فلز پوشیده باشن

00:52:13.599 --> 00:52:17.759
.و روی ماه تایتان زحل، متان به صورت بارون می‌باره

00:52:17.879 --> 00:52:22.119
.اینجا روی زمین، جو اجازه داده که زندگی به وجود بیاد

00:52:22.239 --> 00:52:25.559
ولی منظومه شمسی ما فقط یکی از صدها میلیارد

00:52:25.679 --> 00:52:28.759
.منظومه شمسی در کهکشان راه شیریه

00:52:28.879 --> 00:52:31.599
پس تصور کن که طبیعت -

00:52:31.719 --> 00:52:34.679
اون شیمیدان بزرگ -

00:52:34.799 --> 00:52:36.639
.ممکنه اون بیرون چی ساخته باشه

00:52:57.359 --> 00:52:59.319
ناوبری تایید کرده که چتر نجات

00:52:59.439 --> 00:53:00.759
.باز شده

00:53:02.559 --> 00:53:04.239
.بازگشت به مانور آغاز شده

00:53:04.359 --> 00:53:06.399
.حدود 20 متر از سطح فاصله داریم

00:53:11.319 --> 00:53:13.879
ده‌ها ساله که ناسا از مریخ‌نوردها

00:53:13.999 --> 00:53:16.199
.برای کاوش سطح مریخ استفاده می‌کنه

00:53:19.639 --> 00:53:21.839
...ولی چون مریخ یه دنیای طوفانیه

00:53:24.079 --> 00:53:26.159
...یه دنیا با جو

00:53:28.239 --> 00:53:30.199
.یه راه دیگه هم وجود داره

00:53:32.879 --> 00:53:36.759
Ingenuity یه هلیکوپتره. اولین

00:53:36.879 --> 00:53:40.199
.فضاپیمامونه که برای پرواز روی یه دنیای دیگه ساختیم

00:53:42.359 --> 00:53:45.759
در سال 2021، بعد از اینکه سوار یه مریخ‌نورد ناسا شد

00:53:45.879 --> 00:53:48.879
،به نام Perseverance

00:53:50.759 --> 00:53:53.479
.Ingenuity تاریخ‌ساز شد

00:53:57.999 --> 00:54:02.359
.Ingenuity گزارش می‌ده: چرخش، برخاست، صعود

00:54:02.479 --> 00:54:05.359
...داده‌های ارتفاع‌سنج تایید کرد

00:54:05.479 --> 00:54:07.439
که Ingenuity اولین پروازش رو

00:54:07.559 --> 00:54:10.319
!برای یه هواپیمای موتوردار روی یه سیاره دیگه انجام داده

00:54:11.959 --> 00:54:15.839
!اولین پرواز Ingenuity خیلی باحال بود

00:54:15.959 --> 00:54:17.599
،یکی از اون لحظه‌های "وای، خدای من

00:54:17.719 --> 00:54:19.319
کار کرد" بود، می‌دونی؟

00:54:19.439 --> 00:54:20.599
،تو امتحان می‌کنی و امتحان می‌کنی

00:54:20.719 --> 00:54:22.399
،و تمام تلاشت رو می‌کنی که یه چیزی طراحی کنی

00:54:22.519 --> 00:54:25.519
...ولی اینکه واقعاً ببینی که داره روی سطح مریخ کار می‌کنه

00:54:25.639 --> 00:54:27.719
...ما بهش گفتیم لحظه برادران رایت

00:54:27.839 --> 00:54:29.439
!ولی برای یه سیاره دیگه

00:54:37.919 --> 00:54:39.679
هلیکوپتر در ناسا طراحی شد

00:54:39.799 --> 00:54:41.719
،در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا

00:54:41.839 --> 00:54:43.679
یه وسیله آزمایشی برای اثبات

00:54:43.799 --> 00:54:46.799
.که پرواز خارجی ممکنه

00:54:48.919 --> 00:54:51.159
ولی چالش اصلی برای مهندسان

00:54:51.279 --> 00:54:53.359
.جو مریخ بود

00:54:54.559 --> 00:54:58.079
.مریخ جو زیادی برای صحبت نداره

00:54:58.199 --> 00:55:01.399
.مثل زمین اینجا نیست. خیلی نازکه

00:55:01.519 --> 00:55:02.919
چند تا مولکول

00:55:03.039 --> 00:55:04.999
گاهی به هم برخورد می‌کنن

00:55:05.119 --> 00:55:09.079
چیزی نیست که بشه بهش فشار آورد

00:55:09.199 --> 00:55:10.679
.تا بلند شه

00:55:10.799 --> 00:55:13.119
پس باید یه هلیکوپتر داشته باشی

00:55:13.239 --> 00:55:15.239
،که خیلی خیلی خیلی خیلی سبک باشه

00:55:15.359 --> 00:55:16.839
و باید روتورهایی داشته باشی

00:55:16.959 --> 00:55:19.999
.که خیلی خیلی خیلی خیلی سریع بچرخن

00:55:22.399 --> 00:55:25.759
،فقط برای پنج پرواز کوتاه آزمایشی طراحی شده بود

00:55:25.879 --> 00:55:28.919
.Ingenuity از تمام انتظارات فراتر رفت

00:55:30.359 --> 00:55:31.879
.مکان عالی به نظر می‌رسه

00:55:31.999 --> 00:55:33.895
.دقیقاً جایی هستیم که می‌خواستیم باشیم

00:55:35.439 --> 00:55:38.239
ماموریتش بالاخره به پایان رسید

00:55:38.359 --> 00:55:42.119
.وقتی که در پرواز 72امش آسیب به روتور دید

00:55:43.919 --> 00:55:46.519
،ولی در طول سه سال فعالش روی مریخ

00:55:46.639 --> 00:55:49.079
هلیکوپتر یه روش جدید رو ارائه داد

00:55:49.199 --> 00:55:52.759
.برای کاوش دنیاهای طوفانی منظومه شمسی ما

00:55:52.879 --> 00:55:55.759
سخنران جدید: هلیکوپترهایی مثل Ingenuity یه بعد جدید

00:55:55.879 --> 00:55:58.639
.به کاوش سطح یه سیاره اضافه می‌کنن

00:55:59.879 --> 00:56:02.079
.و منظورم واقعاً بعده

00:56:02.199 --> 00:56:04.159
.می‌تونی خیلی بیشتر زمین رو پوشش بدی

00:56:04.279 --> 00:56:05.639
،به جای اینکه هر روز چند متر حرکت کنی

00:56:05.759 --> 00:56:08.919
.می‌تونی کیلومترها حرکت کنی

00:56:10.559 --> 00:56:13.839
همچنین یه نمای پرنده از سیاره خواهی داشت

00:56:13.959 --> 00:56:16.679
.که خیلی متفاوت خواهد بود

00:56:16.799 --> 00:56:18.519
دکتر سوتو: یه مریخ‌نورد روی سطح باید

00:56:18.639 --> 00:56:20.599
.از روی سنگ‌ها بالا بره، از تپه‌ها بالا بره

00:56:20.719 --> 00:56:22.439
،با هلیکوپتری مثل Ingenuity

00:56:22.559 --> 00:56:24.359
.فقط پرواز کن و از روشون بگذری، مسئله‌ای نیست

00:56:27.159 --> 00:56:29.639
پروفسور کاکس: به همین دلیل، ماموریت آینده ناسا به تایتان

00:56:29.759 --> 00:56:31.799
.یه ماموریت پروازی خواهد بود

00:56:34.719 --> 00:56:37.679
تایتان جای فوق‌العاده‌ایه
.برای گشت و گذار با هلیکوپتر

00:56:39.239 --> 00:56:42.279
اون کوچیک‌تره، پس
...گرانشش خیلی کمتر از مریخه

00:56:43.519 --> 00:56:46.079
.ولی جو خیلی ضخیم‌تری داره

00:56:47.359 --> 00:56:48.735
اگه تو و من نشسته باشیم

00:56:48.759 --> 00:56:49.919
،روی سطح تایتان

00:56:50.039 --> 00:56:52.559
و بال و ماسک اکسیژن ببندیم

00:56:52.679 --> 00:56:54.119
،به صورتمون

00:56:54.239 --> 00:56:57.639
می‌تونیم به اندازه کافی
.نیروی بالابر تولید کنیم تا پرواز کنیم

00:56:58.679 --> 00:57:01.015
پس می‌تونی وسیله‌ای بسازی
،که خیلی سنگین‌تره

00:57:01.039 --> 00:57:02.919
.و ابزارهای علمی پیچیده‌تری داره

00:57:03.039 --> 00:57:04.279
.ابزارهای علمی پیچیده‌تر

00:57:04.399 --> 00:57:06.279
،در ۲۰ تا ۳۰ دقیقه

00:57:06.399 --> 00:57:09.279
دراگون‌فلای چند کیلومتر
.پیش می‌ره

00:57:09.399 --> 00:57:12.199
این رو مقایسه کن با
،روورهای مریخ

00:57:12.319 --> 00:57:14.999
که حدود صد متر
.در طول یک روز حرکت می‌کنند

00:57:17.199 --> 00:57:19.199
این کار به تیم
دراگون‌فلای اجازه می‌ده

00:57:19.319 --> 00:57:22.439
با یه فضاپیما
.به چندین نقطه سفر کنن

00:57:25.279 --> 00:57:27.559
ماموریت اصلی دراگون‌فلای

00:57:27.679 --> 00:57:31.479
اینه که به ما درک بهتری
.از شیمی تایتان بده

00:57:32.879 --> 00:57:35.879
سطح تایتان از چی ساخته شده؟

00:57:35.999 --> 00:57:38.879
این سوال
پیامدهای بزرگی داره

00:57:38.999 --> 00:57:40.399
برای درک ما

00:57:40.519 --> 00:57:44.159
از اینکه شیمی پیچیده
،چقدر می‌تونه پیش بره

00:57:44.279 --> 00:57:46.719
که این یعنی برای فهمیدن
چگونگی پیدایش حیات

00:57:46.839 --> 00:57:51.199
.در جاهای دیگه‌ی جهان مهمه

00:57:51.319 --> 00:57:54.039
.و این، به نظرم خیلی جالبه

00:57:54.159 --> 00:57:56.599
نمی‌تونم حتی تصور کنم
،دراگون‌فلای چی می‌بینه

00:57:56.719 --> 00:57:58.319
.و ما چی یاد می‌گیریم

00:57:58.439 --> 00:57:59.919
.نمی‌تونم برای این ماموریت صبر کنم