خشن ترین قاچاقچی مواد مخدر در طول تاریخ.
قسمت فرجام ال چاپو فقط درمورد اینه که چقد بی رحم بوده.
مردم بی گناه در تیررس تفنگ قرار میگرفتن.
تحت حفاظت ترین زندان مکزیک.
چاپو در زندان آلتیپلانو زندانی شده
که بی نهایت محافظت شده ست.
به نظر رسوخ ناپذیر میومد.
و یک تلاش جسورانه برای ورود.
تونلی 1 مایلی (1.6 کیلومتر)
چطور میتونی مکان یابی کنی که از کجا بیرون میای؟
میبینین که توی سلولش از این طرف به اون طرف میره
و بعد یکو غیب میشه.
برخی از جالب ترین داستانهایی که از پشت میله ها شروع شدن.
محصور شده در بدنام ترین
زندان های دنیا،
که توسط نگهبانان و همبند زندانی ها پاییده میشن.
برای فرار کردن باید ذهن فریبکاری داشته باشی.
ممکنه به آزادیت ختم بشه.
و یا ممکنه به قیمت جونت تموم بشه.
ولی اگه چیزی برای از دست دادن
نداشتی، امتحانش نمیکردی؟
فرار های بزرگ با مورگان فریمن مترجم: حانیه حسن‌آبادی
این یک سلول انفرادی
در مرکز بازپروری اجتماعی فدرال شماره 2ست.
مشهور به پوئنته گرانده ست.
بیرون از گوادالاهارای مکزیک.
فرار کردن به معنی فائق اومدن بر
لایه های غیرقابل نفوذه
و ارتشی از نگهبانان که از نظر تعداد نفرات نسبت به زندانیان،
تقریبا دو به یک بیشترن.
خودکشی به نظر میاد؟
اگه با گروه خاصی از مجرمان، سر و کار داشته باشی،
اینطور نیست... قاچاقچی های موادمخدر رو میگم.
قاچاقچی های مواد مخدر ارتشهای شخصی خودشونو دارن،
پس دیوارهای پوئنته گرانده باید توانایی مقاومت دربرابر
حمله همه جانبه خارجی رو داشته باشه.
از فراز دیوارها، نگهبانهای مسلح و برجهای دیده بانی
هر چیز و هرکسی رو که در این
زندان رفت و آمد داره رو تحت نظر دارن.
هر تلاشی برای ورود و یا خروج از اونجا باید دور از چشمهای تیزبین اونا باشه.
پوئنته گرانده مراقبتها و
دستگاه های امنیتی وسیعی بود.
جایی بود که خلافکاران حوزه مواد مخدر رو به اونجا میفرستادن.
به نظر رسوخ ناپذیر میومد.
این سلول محل یکی از
بی رحم ترین و خونخوار ترین قاچاچقی مواد مخدر
تمام طول تاریخه...
خواکین گوزمان که همه دنیا اونو به ال چاپو میشناسن.
اون یک میلیاردر، قاتل
و یک اسطوره مردمیک.
از نظر دولت مکزیک،
اون دشمن شماره یک مردمه.
ال چاپو در بین قاچاقچیان مواد مخدر
در قرن بیست و یکم، بزرگترینشون بود.
اگه از کسی بپرسین، اون هنوزم
مخوف ترین تاجر مواد مخدر در سراسر دنیاست.
محلهایی در مکزیک هستن
که همین الان هم اسم اونو زمزمه میکنن.
قسمت فرجام ال چاپو فقط درمورد اینه که چقد بی رحم بوده.
مشخصا در بهترین حالت،
ده ها هزار خرابی پشت سر هم
در نتیجه جنگ بر سر مواد مخدر رخ داده
که اون در مرکز فرماندهیشون بوده.
در سال 1972، خواکین گوزمان شروع به پرورش ماریجوانا میکنه،
و به سرعت در تجارت بی رحمانه جهانی مواد مخدر
اسم و رسم پیدا میکنه.
در سال 1989، به ریاست دارودسته بدنام
سینالوئا میرسه.
ولی در طی نزاع خونینی بر سر مواد مخدر
با دارودسته رقیب،
اسقف دوست داشتنی کاتولیکی در جریان تیرباران کشته شد
و ال چاپو تحت تعقیب قرار گرفت.
در نتیجه این اتفاق، دولت مکزیک
ماموران زیادی برای دستگیریش به کار گرفت.
در نهایت در ژوئن سال 1993 در گواتمالا
اونو دستگیر کردن.
و از اونجا به زندان پوئنته گرانده منتقل میشه.
ولی باوجود تدابیر امنیتی شدید زندان،
پوئنته گرانده اونقدرام جای بدی
برای ال چاپو محسوب نمیشه.
به کمک شهرتش برای انجام خشونت های جانورخویانه
به علاوه 2.5 میلیون دلار رشوه،
خیلی زود، زندان براش به پایگاه راحتی
برای اداره امپراطوریش تبدیل شد.
زندگی چاپو گوزمان در پوئنته گرانده
تقریبا اشرافی تر از زندگی خلافکارهای ایتالیایی بود
که در فیلم «رفقای خوب» زندانی شده بودن.
اون نوشیدنی، غذای خوب و هرچیزی که میخواست رو در اختیار داشت.
اون نه تنها اجازه ملاقات با همسر اولش رو داشت،
بلکه میتونست همسر دومش رو هم ببینه.
ال چاپو در زندان حتی معشوقه هم داشت.
ال چاپو مخصوصا دسترسی کاملی به تلفن داشت.
همه اینها به لطف دوستیش با
مامور امنیتی زندانبانی پوئنته گرانده، فردی
به نام داماسو لوپز ممکن شده بود.
لوپز در ازای هدایای کوچکی
مثل پول و خونه خوب
اداره پوئنته گرانده رو به طور خاص
به چاپو گوزمان داده بود.
در همین حال، اون تقریبا
به تک تک کارکنان زندان هم پول میداد.
چاپو هنوز هم میتونست محموله های مواد مخدرشو سازماندهی کنه.
حتی از توی زندان پوئنته گرانده!
در همین زمانی بود که ال چاپو
نوآوری عظیمی در تجارت مواد مخدر به وجود میاره.
چطور چیزی رو از یک مرز تحت حفاظت شدید
جا به جا میکنید؟
اگه میتونستین از تحت تعقیب زیرزمینی قرار گرفتن فرار کنین چی؟
اگه میتونستین یک راه زیر زمینی از مکزیک به ایالات متحده
بسازین
که در اون هوا جریان داشته باشه و لامپ هم داشته باشه،
مسیر رفت و آمد ماشین هم به شکلی استادانه ساخته شده باشه
به طوری که بتونی صدها هزار
کیلوگرم ماریجوانا، کوکایین، هروئین،
و متافتامین رو جا به جا کنه، چی؟
خب، اگه فکر اونجا میکردین،
فرد موفقی میشدین.
مردی که در استفاده از تونلها
برای جا به جا کردن مواد مخدر از مرز
ایالات متحده و آمریکا استفاده کرد، ال چاپوعه.
ال چاپو معمارها و مهندسان با استعدادی رو
برای اینکه این تونلهارو براش طراحی کنن، استخدام کرده بود.
اون 20 میلیون دلار در ماه برای برقرار ماندن
شبکه های ارتباطیش
در کشور همسایه پرداخت میکرد.
امپراطوری گوزمان بیش از زمانی که
خارج از زندان بود، رشد کرد.
شم تجاری ال چاپو و ثبات قدم شدیدش
باعث شده که بتونه از پشت میله ها هم
ریاست دارودسته سینالوئا و زیردستهاش رو داشته باشه.
ولی همه اینها در شرف تغییر بود.
تا اواخر دهه 1990
مکزیک، استرداد متهمین داخلی
به ایالات متحده نداشت.
ولی در اوایل سال 2001 تغییراتی ایجاد شد.
شورای عالی مکزیک قانون
شروع دوباره استرداد متهمین داخلی
به ایالات متحده صادر کرد.
و ال چاپو قادر به هضمش نبود.
گذروندن وقتش در زندان شاهانه
دیگه مزیت محسوب نمیشه.
ال چاپو اگه فورا از اینجا خارج نشه،
با یه مرغ کرچ فرقی نداره.
چاپو میدونه که اون در اینجا در جرائم
قاچاق مواد مخدر به آمریکا موفق بوده،
و نگرانه. نگرانه که
اگه به آمریکا فرستاده بشه،
نمیتونه توانایی الانشو در کنترل
دارودستش، دادن دستورالعمل،
و هماهنگ کردن محموله هارو از
داخل یه سلول زندان آمریکایی از دست میده.
پس به این نتیجه میرسه که فرار کنه.
ال چاپو صرفا یه مغز متفکر
در یه دارودسته قاچاق مواد مخدر نیست.
اون یه هنرمند در طرح ریزی فراره.
اون میدونه که باید توی افشا کردن نقشه ش
برای دیگران خیلی محتاط باشه.
آنچه مشاهده میکنید، در طی چندین هفته رخ داده،
زمانی که ال چاپو نقشه فرارش از زندان
پوئنته گرانده رو سرهم میکنه.
اون مجموعه ای پیچیده از وسایل نقلیه
برای فرارش از زندان رو کنار در جای مناسب قرار میده.
اون هرکسیو که ممکن بود
نقشه فرارو لو بده رو تهدید به مرگ میکنه.
و البته سبیل خیلی هارو چرب میکنه.
برای این فرار،
به گروه کوچکتری از مامورین پول میده.
با تکیه بر این عقیده که هرچه تعداد کمتری باخبر باشن،
دردسر هم کمتر خواهد بود.
و در آخر،
به کارگری به نام چیتو پول میده.
وظیفه چیتو اینه که این چرخ دستی لباسشویی رو
به بیرون از زندان تا ون ببره، و چرخ دستی رو
خالی کنه و به زندان برگردونه.
ال چیتو، به معنی فرد آروم، همدست خوبی محسوب میشد.
با توجه به موقعیت پایین رتبه سرایداریش،
نگهبانا اونو تحت نظر نمیگرفتن.
چیتو در سلول ال چاپو رو باز میکنه،
کمکش میکنه که داخل چرخ دستی لباس کثیف ها جا بشه،
قایمش میکنه و از سلول به بیرون میبرتش.
چاپو دقیقا میدونه که از چندتا
در باید رد بشه تا آزادیشو به دست بیاره.
حالا در این لحظه چیتو از چرخ دستی دور میشه
تا از یکی از نگهبانا بخواد که درو براش باز کنه.
چرخ دستی به عقب حرکت میکنه
و چاپو از فکر اینکه که
چرخ دستی چپه میشه،
روی زمین میوفته و دوباره
به زندان برگردونده میشه، وحشت زده میشه،
ولی چرخ دستی همونجا متوقف میشه.
چیتو میگیرتش و از زندان به طرف
پارکینگ میبره، صندوق عقب یک
شورلت مونت کارلو رو باز میکنه و ال چاپو میپره توش
و بعد نگهبان زندان، اونو از اونجا دور میکنه.
اون یه پوئن مثبت داره،
که اونم هم دست بودن با
پلیس محلیه.
ولی مجریان قانون متوجه فرار میشن
و تعقیب و گریز شروع میشه
هنوز راه طولانی و خطرناکی رو
به سوی امنیت در پیش داره.
اون سوار یه ماشین دیگه شد
که طبق گفته ها، یه ماشین وولکس واگن بود
که با اون به محلی رفته
که بعدش باید سوار هلی کوپتر میشده.
هلی کوپتر اونو به محل دیگه ای برده
تا گوزمان سوار ماشین سوم بشه
و از اون محل مخفی تا مکزیکوسیتی، ساعتها
سوار همون ماشین بود.
با رسیدن به مکزیکو سیتی،
به گوزمان گفتن که از صندلی عقب
اون وسیله حواسشو جمع کنه
و در همون حال دسته ماشینها و موتورسیکلتهای پلیسو
دید که محاصره ش کردن.
در بین شبکه پیچیده ایالت محلی و پلیس فدرال
ال چاپو هیچوقت نمیتونه صددرصد مطمئن بشه
که کی باهاش هم دسته و کی نیست.
با حالت عصبی از راننده ش میپرسه: «چه خبر شده؟»
و اون با اطمینان جواب میده: «نگران نباش رفیق.
اون پلیسا طرف مان.»
اون افسرهای پلیس فاسد مکزیکو سیتی خودش رو داره
مخصوصا دسته ای از موتورسیکلت سوارها که
مانع دخالت هرگونه مرجع قانونی دیگه ای برای ممانعت از چاپو بشن.
و چاپو به سمت خونه امنی میره
تا کارشو از سر بگیره.
پس اینکه تونسته بود از زندان فوق امنیتی
پوئنته گرانده در سال 2001
بیرون بزنه،
از چاپو افسانه ای دست نیافتنی
و تسخیرناپذیر میسازه.
بعد از فرارش از این سلول،
در پوئنته گرانده،
ال چاپو تصمیم میگیره که بیش از
یه دهه از دیدرس دولت مکزیک دور بمونه.
چاپو حتی با وجود زندگی به عنوان یه فراری
در محل اختفایی کوهستانی،
که در دل این قله ها و دره ها ساخته شده،
واقعا قادر به تبدیل شدن به قاچاقچی مواد مخدری
که امروز درباره ش میشنویم رو داره.
چند سال بعد از فرار گوزمان از پوئنته گرانده
و بازیابی تشکیلات توزیع کوکایین
و هروئینش در آمریکا،
اون تنها با فرستادن کوکایین به شیکاگو قادر بود تقریبا
یه میلیارد دلار به جیب بزنه.
امپراطوریش با همون کاری که همیشه انجام میداد رونق میگیره
با قاچاق مواد مخدر در مقیاس چندین تن
به سراسر دنیا.
در همین زمان بود که به این نتیجه رسید که
راه به کنترل دراوردن مکزیک،
و به کنترل دراوردن -بازار-قاچاق مواد،
از طریق خشونته.
پس از سینالوئا که در
نیمه غربی مکزیکه، خارج شد
و افرادشو به محلهایی مثل سویداد خوارز،
نوئوو لاردو، نوئوو لئون فرستاد
و از اونجا شاهد این نزاع های خونین بر سر مواد مخدر بودین
که در مکزیک بی سابقه بوده.
شروع به کار این مناطق جنگی شبه نظامی
رو شاهد بودین.
پمپ بنزینها به آتش کشیده شدن.
مردم بی گناه در تیررس تفنگ قرار میگرفتن.
و این اتفاق واقعا قابل توجه بود که
این دسته های مکزیکی که سالها در صلح به سر میبردن،
چطور در نتیجه خشونت ال چاپو
از کنترل خارج شده بودن.
در سال 2014، دولتهای مکزیک و ایالات متحده
خواستار دستگیری این شخصن.
این تازه شروع ماجراست.
ما شروع به بالا رفتن
از سلسله مراتب دارودسته شدیم.
به چارت سازمانیمون نگاه کردیم
و تمام توجهمونو معطوف به ال چاپو کردیم
چون از جهات مختلفی میتونستیم بهش برسیم
فقط از یه راه عقلانی دست به کار نشدیم
بلکه از طریق خلبانهاش، پسرا و اعضای خانوادش،
معشوقه ها و همسرانش وارد عمل شدیم.
اف بی آی قادر بود که مغز متفکر شخصی پشت کامپیوتر
گوزمان رو شناسایی و اونو دور بزنه.
یه جوون حدودا بیست ساله کلمبیایی.
و به کمک این عملیات روی مرد پشت کامپیوتری،
اونا شبکه رمزگذاری شده تلفن همراهشو هک کردن.
پس شعاع تقریبی محل چاپو رو در اختیار داشتیم.
میدونستیم که در یه محل امن پنهان شده
و در نهایت محل امنشو پیدا کردیم
و رفتیم سراغش
اونا میتونستن به معنای واقعی کلمه صدای
ضربه هایی که به در فولاد آبدیده زده میشد
و قبل از در اصلی خونه امن
بود رو بشنون.
میتونستن آدمهایی رو که در تلاش برای وارد شدن
از پنجره هستن رو ببینن.
پس بلافاصله وارد حمام شدن.
ولی ال چاپوی موذی
برای پنهان شدن به حمام نرفته بود.
اون داشت میرفت که از طریق تونل فرار کنه.
بعد از نوآوری تونلهای موادمخدر
متوجه شد که این یه نقشه شسته رفته ست.
میتونست از اون برای فرار استفاده کنه.
اون واقعا زده بود تو کار بازی ساخت تونل،
اونم بدون اینکه افراد زیادی در موردش باخبر باشن.
در شب حمله،
گوزمان میتونست از طریق تونلی در خونه امنش فرار کنه
و این تونل پشت یه درچه، زیر یک
وان حمام گمراه کننده در حمام
خونه امن پنهان شده بود.
یه کلید روی دیوار حمام بود
که اگه بر میداشتینش، یه گیره کاغذ بود
و گیره کاغذو توی پریز برق
روی دیوار فرو میکردی،
جریان الکتریکی ای ایجاد میکرد که از عایق هم رد میشه
و از همه درزهایی که
درپوش وان حمام رو بسته بود، دود بلند میشد.
و بعد باید درپوش وان حمام رو باز میکردی
و یه در هیدرولیه طور باز میشد
و زیر وان گمراه کننده
ورودی تونل و نردبونی
که به طرف پایین میرفت، قرار داشت.
بینظیره.
وقتی که اونا وارد خونه شدن،
خونه کاملا خالی بود.
من به اونجا رفتم، در فولادی که به زور باز شده بود رو دیدم
و وارد خونه شدم و به اتاق رفتم
و اونجا لباسها و بطری های داروی تجویزی
همه جا پخش شده بودن.
اونا تپانچه الماس نشان چاپو رو
پیدا کردن که حرف اول اسمش روش بود. کلی مواد مخدر پیدا کردن.
اونا، میدونی، هر تجهیزاتی
که تصور کنی که یه قاچاقچی مواد مخدر داره رو پیدا کردن.
سلطه ال چاپو بر تاسیسات مخفی تونلها
اونو تبدیل به یک مرد ثروتمند کرده بود،
و بهش این امکانو داده بود که از چنگ پلیس فرار کنه.
و اگه یه زمانی اونو دستگیر کنن،
این یه استعداد محسوب میشه که ممکنه واقعا به کارش بیاد.
در سال 2014 قاچاقچی مواد مخدر ال چاپوی خونخوار،
هنوز تحت تعقیبه.
سلطه وحشت آورش، قطاری از اجساد در سراسر مکزیک
بر جای گذاشت.
دولت مکزیک در کنار پلیس مبارزه با مواد مخدر،
تمام تلاششو برای دوباره زندانی کردن اون به کار میگیره‌.
کاری که چاپو تصمیم به انجامش داشت این بود که به
جایی بره که غیر قابل شناسایی باشه،
که ساحل شهر مزاتلانه.
میدونی، اونجا یه محل تفریحیه.
خیلی از آمریکایی ها برای تعطیلات به اونجا میرن.
پس، اونقدرهام تصمیم محرزی به نظر نمیومد.
اون به یکی از مخفیگاه های کوهستانیش
که یه محل محرز برای پنهان شدن بود، نرفت.
یه جایی رفت که کاملا توی چشم بود.
اونا رد چاپو رو تا هتل میرامار که یک
هتل توریستی بود گرفتن.
من اون موقع جلوی هتل بودم
و شنیدم که گفتن:«هدفو دستگیر کردیم
هدفو دستگیر کردیم.» و من با ماشینم به طرف
پارکینگ زیرزمینی راه افتادم.
و من به سمتش دویدم و توی صورتش داد زدم
و گفتم: «در چه حالی چاپو؟»
یه جورایی، اولین چیزی بود که به ذهنم رسید.
یه جور هیجانی بود که
ناخواسته خارج شد. نمیتونستم باور کنم.
وقتی ال چاپو به زندان برمیگرده،
دولت مکزیک، اشتباه برگردوندن اون به زندان
پوئنته گرانده رو تکرار نمیکنه.
در اینجا زندانی میشه،
در مرکز بازپروری اجتماعی فدرال شماره 1
معروف به آلتیپلانو.
آلتیپلانو امنیتی ترین زندان
در سراسر مکزیکه
و یکی از فوق امنیتی ترین زندانهای
سراسر دنیاست.
نه تنها حتی مگس هم اونجا پر نمیزنه، بلکه دیواراش اونقدر ضخیمن
که دربرابر هجوم همه جانبه نظامی هم مقاومت میکنه،
تلفن همراه در هیچ نقطه ای از زندان آنتن نمیده،
و مهمتر از همه اینکه در اینجا
ال چاپو دیگه توسط نگهبانایی تحت نظر نیست
که دارودسته ش بتونن کنترلشون کنن.
آلتیپلانو به نظر غیرقابل گریز میاد.
ولی به خاطر -قانون-استرداد متهمین به ایالات متحده،
ال چاپو حتی یه لحظه هم از فکر نقشه ای برای
اینکه اولین نفری باشه که
از این قلعه مهیب خارج میشه، در نمیاد.
تنها راهی که گوزمان،
زمانی که در زندان آلتیپلانو بود،
میتونست با دنیای بیرون ارتباط برقرار کنه،
از طریق افرادی بود که اجازه ملاقات باهاش رو در اونجا داشتن.
و اون آدمها مشخصا شامل وکیلش،
اسکار لوپز، و همسر سوم بسیار جوونش بودن.
اون از همسرش اما کرونل میخواد
که به پسرش
با اسم مستعار لوس چاپیتوس، بگه
که ال چاپو قصد داره یه نقشه رو عملی کنه.
پس بلافاصله شروع به پول دادن
به افرادی کردن
که وجودشون برای عملی کردن‌ چنین نقشه ای لازم بود.
یه مهره کلیدی، کسی بود که
در فرار قبلی ال چاپو، نقش داشت.
بعد از اولین فرار گوزمان از پوئنته گرانده،
داماسو لوپز مقصر اصلی شناخته شد
و در هیچ جایی استخدام نمیشد. شغلش رو از دست داده بود.
جایی رو برای رفتن نداشت و در نهایت
شغلی در کنار گورمان و دارودسته سینالوئا گیرش اومد.
داماسو لوپز در زمانی که گوزمان
برای دومین بار به زندان آلتیپانو
افتاد،
میشه گفت نماینده تام الاختیار گوزمان بود.
اون واقعا دست راست گوزمان بود
و کسی بود که واقعا بیشتر
کارهای گوزمان رو زمانی که در زندان بود، پیش میبرد.
حتی با وجود پول دادنها به این همه آدم،
فرار ال چاپو هنوز هم دور از انتظار بود‌.
گوزمان محکوم با این شده بود که 23 ساعت در روز رو در این سلول بگذرونه،
و اجازه انجام هیچگونه ورزش یا فعالیتی
رو نداشته باشه،
و فقط میتونه با افرادی ملاقات کنه که مورد تایید دادگاه باشن.
یه ردیاب جی پی اس به صورت دائمی به مچ پاش بسته شده.
ال چاپو میدونه که نمیتونه مثل کاری که دفعه قبل در پوئنته گرانده کرد ،
از در اصلی خارج بشه.
حتی بدتر، تحت نظارت تصویری دائمی...
دو تا از افسرهای ملی اطلاعات مکزیکی باشه.
بالاخره یه فکری به ذهن ال چاپو رسید
یا اینکه از قبل رسیده بود؟
هویت ال چاپو، تونل،
باید بخشی از نقشه باشه.
ولی از تونل میخوای به کجا بری؟
نقشه این بود که اول ملکی تهیه کنن
که اونقدر به آلتیپلانو نزدیک باشه
که بشه به داخل
زندان تونل ساخت ولی اونقدری نزدیک نباشه
که توجه هر شخصی رو به خودش جلب کنه.
پس اول از همه باید یک تیم جستجو تشکیل میدادن
که به طور خاص به دنبال
پیدا کردن چنین ملکی باشن.
آلتیپلانو در میانه یه منطقه
وسیع کشاورزی قرار داشت و به عبارتی فقط این مجموعه قول پیکر
در این منطقه وسیع مکزیکی قرار داشت.
درواقع هیچ چیزی در اون اطراف نبود
به جز چند روستای کوچک
پراکنده.
در فاصله حدود یه مایلی
از درهای زندان،
زیربنای صنعتی خالی از سکنه ای وجود داشت
که احتمالا زمانی
توسط چند کشاورز محلی مورد استفاده
قرار میگرفته.
وقتی ملک انتخاب شد،
سوال فنی ای
پیش میومد که چطور این تونل رو حفر کنن.
افراد ال چاپو با سخت ترین
وظیفه مهندسانه شون روبرو شدن:
چطور قراره وارد یک زندان فوق امنیتی بشیم؟
دیوارها غیرقابل نفوذن، نگهبانا به شدت مسلحن،
و تلویزیون‌های دوربینهای مداربسته
میتونن وجب به وجب سلول ال چاپو رو ببینن.
خب تقریبا وجب به وجبشو.
محدوده دوش حمام با این دیوار کوتاه جدا شده.
تنها راهی که بشه بدون جلب توجه وارد شد
اینه که تونل دقیقا به این نقطه ختم بشه.
چالش برانگیزترین چیزی که
افراد دخیل در فرار باید باهاش روبرو میشدن
این بود که چطور زمین رو دقیقا یه مایل،
بدون دیده شدن، اونم زیر سطح زمین
با تراشیدن سنگ و خاک حفر کنیم
که دقیقا به نقطه هدف برسیم؟
تونلی یه مایلی که هدفش اینه که
دقیقا به غرفه حمام ال چاپو باز بشه.
از کجا قرار بود بفهمن که
محدوده حمام دقیقا کجاست؟
بدون راهی برای تشخیص غرفه حمام،
گروه ال چاپو انگار دنبال سوزنی توی انبار کاه میگشتن.
چیزی که اون میخواست چیزی فراتر از غیرممکن بود.
قاچاقچی مواد مخدر، خواکین ال چاپو گوزمان توی یه قلعه
زندانی شده... در آلتیپلانو، زندانی فوق امنیتی.
ولی اون یه نقشه فرار داره.
یه مایل دورتر از اینجا، بیرون از دیوارهای زندان،
افرادش در تلاش برای حفر مسیر زیر زمینی اند
که دقیقا به این نقطه خاص ختم بشه.
اگر در محاسباتشون حتی یه درجه اشتباه باشه،
92 فوت از هدف دور میشن.
پس هرطور شده باید راهی پیدا کنن که
از اونجا دقیقا به این نقطه برسن.
وقتی وارد اون انبار میشین،
با یه زمین شنی مواجه میشین.
سپس با اتاقکی روبرو میشین
که با پوکه های ساختمانی در اطرافش،
جلوی شنهارو گرفته
و سقف چوبی داره.
از اونجا باید بیش از 30 فوت طی کنین
تا به تونل اصلی برسین. تقریبا غیرقابل تصوره
که چیزی مثل این وجود داره.
این یه تونل زیرزمینی که
اون طرفش مشخص باشه و سریع بهش برسی نیست.
این یه شاهکار در هماهنگی،
مهندسی ساختاری،
نقشه ریزی و رشوه دادنیه که شبیه اونو
در طول تاریخ فرار های بزرگ نمیبینیم.
چطور میتونی با این دقت
محلی رو مشخص کنی
که بدونی از یه گودالی در ابعاد 2 در 3 از کجا خارج بشی؟
ال چاپو در ژانویه 2015 نقشه ای هوشمندانه به ذهنش میرسه
که به افرادش کمک کنه تا سلولشو پیدا کنن.
ایده ش این بود که یک دستگاه جی پی اس رو
به صورت قاچاقی وارد زندان کنن،
تا ال چاپو بتونه اونو روشن کنه
تا افرادی که در حال ساخت تونل هستن بدونن
که ته تونل دقیقا باید به کجا ختم بشه.
در آلتیپلانو، قاچاقی واردکردن هرچیزی
تقریبا غیرممکنه.
وقتی وارد زندان میشی،
تقریبا پنج یا
شایدم بیشتر محل بازرسی داره که باید ازشون بگذری.
نمیتونی هیچ وسیله ای رو که بشه
ازش به عنوان سلاح یا وسیله ای برای فرار استفاده کرد، داخل ببری.
ال چاپو باید این خطر رو به جون میخرید.
هیچ راه دیگه ای برای عملی کردن نقشه نبود.
پس از کسانی که بیشتر از همه مورد اعتمادش بودن کمک خواست.
اعضای خانواده چاپو ساعتی رو به صورت قاچاقی بهش رسوندن
که روش مکانیاب جی پی اس داشت.
و حفارها قادر بودن که سیگنالی رو که از ساعت
حتی در زیر زمین ساطع میشد رو دنبال کنن،
هر روز و هر روز حفر کنن،
شب به شب به حفر کردن ادامه بدن
تا زمانی که به اون سیگنال برسن.
اون ساعت جی پس اس به افراد ال چاپو اجازه میده که
بفهمن مقصدشون درسته.
ولی این پایین در تونل
چالشهای دیگه ای هم برای فائق اومدن وجود دارن.
این پایین برای نفس کشیدن نیاز به هوا داری،
در غیر این صورت دچار خفگی میشی.
صحبت درباره گروه حفاری متشکل از
ده الی دوازده نفره که دارن
روی حفر تونل کار میکنن.
پس باید هوا رو وارد و اونو تهویه کنن
تا زنده بمونن.
اونا در طول تونل
هزاران فوت لوله پی وی سی نصب میکنن
و متراکم کننده ای میذارن که هوارو با فشار
وارد تونل کنه تا افراد داخل تونل بتونن نفس بکشن.
همچنین باید اونجارو به لامپ مجهز میکردن
تا کاملا تاریک نباشه.
برای اینکار باید از ژنراتور استفاده میکردن
پس ژنراتورو توی ساختمون واقع در
توی زمینی که خریده بودن، قایم میکنن
و ژنراتورو با تغییر شکل دادنش
به یه چاله کباب پزی پنهان کردن.
کار بزرگیه.
مقیاس تلاش، ذهن رو متحیر میکنه...5,000 فوت
لوله پی وی سی برای تهویه هوا،
هزاران لامپ فلورسنت،
رد شدن از سد صدها هزار
پوند خاک (هرپوند: 454 گرم)
و همچنین دیده نشدن.
داخل تونل یه خط آهن موقت،
که روی اون یه نوع گاری معدنی
تغییر شکل داده شده که با
قاب موتورسیکلت مجهز شده بود، قرار داشت.
چاپو خیلی کم صبر بود.
الان میدونیم که توی نامه ای که نوشته بوده،
گفته: «چرا انقدر لفتش میدین؟»
و بهش میگفتن: «رفیق،
این که کار آسونی نیست. باید درست انجامش بدیم.»
ولی چاپو مشتاق بود که هرچه زودتر از اونجا فرار کنه.
با نامه به ال چاپو گفتن
که تونل تقریبا آماده ست
و اون در جواب تاریخ مشخصی که
میخواست فرار کنه رو اعلام کرد.
طبق نقشه گوزمان، فرار باید در روز
شنبه، 4 ژوئیه اتفاق می افتاد. اون سال، شنبه بود.
مسئله مهمی بود؛ چون در تعطیلات آخرهفته
تعداد کارکنان آلتیپلانو کم بود.
اون 4 ژوئیه رو انتخاب کرد تا دولت آمریکارو
به تمسخر بگیره... که تونسته در مهمترین
روز تعطیل ملی آمریکا از زندان فرار کنه. (4 ژوئیه، روز استقلال ایالات متحده آمریکا)
همه چیز اونطور که میخواست پیش نرفت.
نتونستن شنبه 4 ژوئیه انجامش بدن
پس باید یه هفته برنامه رو عقب مینداختن.
ال چاپو نمیتونه به مقامات آمریکایی
در خلل آتش بازی 4 ژوئیک چیزی که میخواست رو نشون بده
ولی روز استقلال خودش در راه بود.
در روز شنبه 11 ژوئیه 2015
گروهش در تلاشن که به زندان برسن
و اونو آزاد میکنن.
بعد از حدود یه سال صبر کردن،
شب بزرگ خواکین ال چاپو گوزمان
فرا میرسه.
اون در تلاشه که از زندان آلتیپلانو خارج بشه.
فیلمی از گوزمان در شب فرار موجوده
که توسط مامورین زندان گرفته شده.
و میتونین اونو توی سلولش ببینین
روی تختش لم میده به چیزی گوش میده که به نظر میاد
یه نمایش کمدی تلویزیونی باشه که از تبلت پخش میشه.
میتونین صدای خنده و
تشویق رو درحالیکه که اون در حاالت نشسته منتظره رو بشنوین.
هرچند دقیقه یه بار بلند میشه
دور تا دور اتاقش قدم میزنه،
دوباره میشنه و به نمایش کمدی ش گوش میده.
در پس زمینه میتونین صدای
میدونی، صدای بلند تلویزیون رو بشنوین
که میشه گفت ال چاپو سعی داره صدای ضربات
و کلنگ زدن کارگرهارو بپوشونه
که سعی دارن کف سلولش رو سوراخ کنن.
در اون لحظه ست که
گوزمان لبه تختش میشینه،
کفشاشو میپوشه و بلند میشه،
و به طرف حمام میره
که تنها نقطه ای از سلولشه
که در دیدرس دوربین های مدار بسته نیست
تا مشخصا براش یه خورده
حریم خصوصی در حین حمام کردن قائل بشن.
میبینین که توی سلولش از این طرف به اون طرف میره
و بعد بی هوا به طرف دوش میره
و بعد غیب میشه.
گوزمان داخل چاله ای میره که در
پایین دوش سلولش توسط توطئه گرهای زیرزمینی
کنده شده بود.
اون از یه نردبون به ارتفاع 15 الی 20 فوت پایین میره.
برادر زنش منتظرشه.
به گوزمان میگن که سوار موتورسیکلت بشه
روشنش میکنه.
و اونو تا آخر تونل به مسافت یه مایل
جلو میبره.
ال چاپو رو در طرف دیگه از نردبون بالا میکشن.
وقتی به خونه ساخته شده از پوکه ساختمونی میرسه،
یه موتور مسابقه ای اونجاست که ال چاپو رو به سرعت
از صحنه جرم دور کنه.
تقریبا 40 دقیقه طول میکشه تا نگهبان ها بفهمن
که اون غیب شده و به سلولش میرن.
سلول شماره 20 خالیه
افسر امنیتی درحالیکه شوکه شده به فرمانده اش گزارش میده.
آژیرهای آلتیپلانو به صدا درمیان.
ولی خیلی دیر شده.
ال چاپو با کله شقی تمام در حرکته.
درطول شب موتورو میرونه
تا به یه کامیون شبه 18 چرخی
که منتظرشه برسه.
کامیون در عرض 2ساعت اونو از شهر تولوکا
که آلتیپلانو اونجاست به شهر کوچک تر
سن خوان در استان کوئرنترو
جایی که در اون یک هواپیمای شخصی ای داشت
که توسط مورد اعتماد ترین و محبوب ترین خلبانهاش به پرواز درمیومد.
اینکه ال چاپو تمام جوانب احتیاط رو
رعایت میکنه، نباید متعجبمون کنه
ازجمله مطمئن شدن از اینکه دو
هواپیمای آماده برای تامین امنیتش آماده شده
یکی به عنوان طعمه
و یکی که واقعا اونو به سمت آزادی سوق میده.
و این هواپیما اونو از
سرزمینهای هموار مکزیکی
به سمت پایگاه خودش در کوه های سینالوئا
به فوق امنیتی ترین محل اختفای خودش که به
«آسمان» معروفه میبره.
درحین دیدن اون فیلم،
وجود اون حجم از صدا،
اون حجم از صدای حفاری و ضربه زدنی که شنیده میشه، واقعا عجیبه.
و هیچکس حتی سرشو بالا نمیاره. هیچکس اعتراضی نمیکنه.
هیچکس نمیپرسه که این صداها برای چیه.
واقعا خیلی قابل توجهه، ولی
واقعا مورد انتظار بود.
در سال 2001 از پوئنته گرانده فرار کرده بود.
به مدت 13 سال از مراجع قانونی فرار کرده بود.
از چنگ ما در حین عملیات دستگیری
در خونه امنش فرار کرده بود.
و حالا اونو توی یک زندان فوق امنیتی در مکزیک
نگه میدارین و فکرمیکنین که دیگه فرار نمیکنه؟
من که اینطور فکر نمیکنم.
به نظرم احتمالش صددرصد بود.
اولش که فرار کرده بود، شوکه شدم.
ولی بلافاصله به خودم اومدم: «بریم این یارو رو دستگیر کنیم.»
«قبلا هم اینکارو کرده.
یالا خودتونو جمع و جور کنیم بریم بگیریمش.»
بعد از فرار، ال چاپو در تلاشه که فعالیتهای
همیشگیش رو از سر بگیره. ولی الان دیگه اونقدرام آسون نیست.
این فرار یه رسوایی بزرگ
برای دولت آمریکا بود که تنها یه سال
از جار زدن دستگیری اون به عنوان یه دستاورد بزرگ
در جنگ ملی با مواد مخدر و جرم و جنایت، میگذشت.
با این کار فقط عطش ال چاپو رو
برای فرار دوباره زیاد کرده بود.
به نظر هیچ زندانی در مکزیک نمیتونه
ال چاپو رو تا ابد نگه داره.
مجددا فرار میکنه.
و حالا برای بار سوم، تعقیب و گریز شروع میشه.
سال 2015ه.
ال چاپو مقامات مکزیکی رو
با فرارش از طریق تونلی یه مایلی در زیر
زندان آلتیپلانو شوکه میکنه.
درحالیکه به خاطر عدم تواناییشون در نگه داری
ال چاپو در زندان،
آژانس مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده
و نیروی دریایی مکزیک
بیش از پیش در زندانی کردن ال چاپو
در خاک ایالات متحده مصممن.
پس از روزها تلاش برای پیدا کردن ورودی
خونه ای که گفته شده که ال چاپو در اونجاست میگذره.
بالاخره... من در اون مقطع زمانی
یه منبع موثق در دولت مکزیک داشتم
که بهم خبر دست اول فرار ال چاپو رو داد.
وقتی به تونل رفتم، اولین چیزی که نظرمو جلب کرد،
یه بطری به درد نخور کوکاکولا بود، که خیلی وجهه انسانی داشت.
انگار یه آدمی که اینجا اینو میساخته
کوکاکولا میخورده و بطریشو پرت میکرده.
مثل بودن در یه موزه لایو اکشن بود.
بوی شدید گازوئیل
و موتورسیکلتی که باکش هنوز
تا نیمه گازوئیل داشت.
انگار که ال چاپو همین الان اینجا بوده
و این منو به فکر واداشت که
درست همین چند روز پیش
بدنام ترین قاچاچی موادمخدر دنیا
همینجایی ایستاده بوده که من بودم.
بعد از فرار گوزمان از آلتیپلانو،
مجریان قانون ایالات متحده و
نیروهای دریایی مکزیک،
که تمام وقت و انرژیشونو اول کار
صرف زندانی کردن اون در آلتیپلانو کرده بودن،
از پا در اومده بودن.
واکنش اولیه من شوکه شدن بود،
ولی در این موقعیت خیلی فراتر رفتم.
واقعا همه مون همینطور بودیم.
ولی به لطف نیروهای دریایی مکزیک،
برنامه بلوپرینت رو در اختیار داشتیم
و فایل پشتیبانشو گرفتیم و به سراغش رفتیم.
و پیدا کردن رد ال چاپو خیلی طول نکشید
چون واقعا جایی برای رفتن نداشت.
دولت مکزیک مجهز به
تکنولوژی پیشرفته ی اسرائیلی ای
به نام پگاسوس بود،
این تکنولوژی فوق سری امنیتی
که علی الخصوص
به نام اسب تروجان شناخته میشه،
برای ورود و تجسس در تلفن همراه مورد استفاده قرار میگیره.
در عملیات قوی سیاه، نیروی دریایی مکزیک
و عملیات سازمان جاسوسی مکزیک
به محض فرار گوزمان، اونو به عنوان
هدف فوریتی اعلام کردن.
هنوزم وحشت داره
این حالت در وجودش رخنه کرده
این وصغیت غیرقابل باور رو،
چون سالهای سال پنهان شده بود.
همه میدونستن که این شخص، مسئول
خشونتهای مکزیکه. ولی هیچکس نمیدونست که اون کجاست.
انگار هیچکس نمیدونست که چجوری دستگیرش کنه.
و این موضوع اونو به یک نماد افسانه ای تبدیل کرده بود.
اون در 11 ژوئیه سال 2015 فرار کرد
و بعد مجددا در 8 ژانویه 2016 دستگیر شد.
اون مجددا به زندان آلتیپلانو که به تازگی
ازش فرار کرده بود، برگردونده شد.
به عبارتی دستگیری مجدد ال چاپو،
مانع اون نمیشد.
بازم در تلاش بود که فرار کنه.
به هیچ وجه ناامید نمیشه.
نونیز اعتراف کرده که یه ماه
بعد از دستگیری مجدد ال چاپو،
خانوادش دوباره باهاش ارتباط برقرار میکنن و میگن:
«دوباره همون حرکتو میزنیم.»
دوباره 10,000 دلار دیگه برای خریدن مجدد
تجهیزات خرج میکنن.
فکرشون این بود که همه اون کارارو دوباره انجام بدن.
چند ماه بعد، مقامات مکزیکی
اونو از زندان آلتیپلانو به زندانی
در مجاورت ریو گرانده منتقل میکنن
از شهر ال پاسو، ایالت تگزاس
و تا 19 ژانویه سال 2017 ، زمانی که اونو
به ایالات متحده میبرن، همونجا میمونه.
با توجه به سوابقش در فرار،
اصلا مطمئن نبودم که به اونجا برسه
تا اینکه در در نیویورک سیتی فرود اومدن
و من اونجا در دادگاه همراهش بودم.
و حتی در اونجا هم داستان داشتیم.
یه روز که هممون توی دادگاه بودیم،
و ناگهان بدون هیچ هشدار قبلی،
برق دادگاه قطع شد
و هممون در تاریکی نشسته بودیم.
یه نفر از سالن داد زن، «اون رفته!»
و باید بگم که برای یه لحظه
به این فکر کردم که اگه چاپو در رفته باشه،
احتمالا خفن ترین فرار رو ترتیب داده.
ولی وقتی که برق اومد
چاپو درحالیکه لبخند میزد، همونجا
پشت میز وکیل مدافع نشسته بود.
در نهایت ال چاپو نمیتونه از چنگ دادگاه ایالت متحده فرار کنه.
چاپو در همه دادگاه ها متهم شناخته شده
و به حبس ابد +30 سال زندان محکوم شد
و در حال حاضر در شهر فلورانس در ایالت کلرادو
در زندانی فوق امنیتی به سر میبره.
خواکین ال چاپو گوزمان یه نابغه شیطانیه.
بزرگترین دار و دسته مواد مخدر در نیا رو میگردوند
صاحب میلیاردها دلار شد،
و عملیات هایی سری برای ساختن تونل هایی
مثل این رو سازماندهی کرد.
بزرگترین ترسش محبوس شدن در ایالات متحده بود.
ولی امروز دقیقا همونجاست.
زندانی فوق امنیتی در کلرادو
که به آلکاتراز سنگی مشهوره.
روزهاش رو در زندان انفرادی میگذرونه
و تقریبا هیچ ارتباطی با دنیای بیرون نداره.
مقامات معتقدن که بالاخره زندانی رو پیدا کردن
که اون نمیتونه ازش فرار کنه.
ولی با وجود کسی مثل ال چاپو،
مهمه که بدونیم غیرممکن وجود نداره.
مترجم: حانیه حسن‌آبادی