WEBVTT

00:00:12.345 --> 00:00:15.598
مارچ 1882

00:00:15.598 --> 00:00:19.811
پنج ماه بعد از جدال در اوکی کورال

00:00:23.314 --> 00:00:25.400
سن سیمون سیناگا

00:00:25.442 --> 00:00:29.028
شصت مایلی شرق توم‌استون

00:00:45.503 --> 00:00:46.629
صبح بخیر، آیک

00:00:47.213 --> 00:00:48.423
آقای کلنتون

00:00:50.300 --> 00:00:52.343
بهار سال 1882

00:00:52.719 --> 00:00:58.099
آیک کلانتون تونسته بود کابوی‌های بیشتری
دور خودش جمع کنه تا علیه وایات بجنگه

00:00:58.808 --> 00:01:00.059
چطوری این کارو کرد؟

00:01:01.352 --> 00:01:03.062
با این‌ روش که
خشم مردم رو شعله‌ور کنه

00:01:04.147 --> 00:01:06.441
اون یاغی‌ای که اسمش وایات ارپه

00:01:07.150 --> 00:01:08.735
یه آدمکش اجیر شده‌ست

00:01:09.194 --> 00:01:11.279
که داره واسه دولت آمریکا کار میکنه

00:01:12.989 --> 00:01:15.450
پدرم بهم میگفت
که یه عده شمالی هستن

00:01:16.034 --> 00:01:17.785
...که میخوان آزادی‌مونو ازمون بگیرن

00:01:18.411 --> 00:01:20.622
و سبک زندگیمونو از بین ببرن

00:01:21.623 --> 00:01:22.916
دقیقا همین‌جا بود

00:01:23.958 --> 00:01:26.544
که وایات ارپ برادر من
بیلی، رو کشت

00:01:28.421 --> 00:01:29.797
اون موقع نمیدونستم

00:01:30.048 --> 00:01:33.092
ولی بیلی اولین قربانی یه جنگ جدید بود

00:01:33.510 --> 00:01:38.181
جنگی که این دولت
علیه مردم جنوب راه انداخته بود

00:01:38.223 --> 00:01:39.516
!درسته

00:01:41.809 --> 00:01:45.980
آیک سعی کرد ماجرا رو طوری جلوه بده
که انگار یه دعوای شمالی‌ها با جنوبی‌هاست

00:01:47.106 --> 00:01:49.234
درسته که جنوب
توی جنگ داخلی شکست خورد

00:01:49.275 --> 00:01:53.863
ولی معنیش این نبود که سربازای
موتلفه بی‌سر و صدا کنار کشیدن

00:01:53.947 --> 00:01:57.283
اونا پر از نفرت و خشم بودن
و از دولت فدرال بدشون میومد

00:01:57.283 --> 00:02:00.036
از حزب جمهوری‌ خواه شمالی‌ها متنفر بودن

00:02:00.370 --> 00:02:04.707
هیچ‌وقت این حرف رو قبول نکردن
که نباید یه کشور مستقل تو جنوب داشته باشن

00:02:04.707 --> 00:02:06.626
و جاهایی مثل آریزونا

00:02:06.626 --> 00:02:11.089
پر بودن از آدمایی که
هنوز با جنوبی‌ها همدردی میکردن

00:02:11.589 --> 00:02:14.342
خیلی وقته ساکت بودیم

00:02:14.926 --> 00:02:17.136
الان وقتشه که دوباره
!خودمون کنترل رو بگیریم دستمون

00:02:18.263 --> 00:02:21.766
!دیگه نمیزاریم کسی بهمون زور بگه

00:02:30.316 --> 00:02:32.610
وایات ارپ و نبرد کابوی‌ها

00:02:32.652 --> 00:02:34.654
با روایت اد هریس

00:02:37.031 --> 00:02:41.577
ترجمه و تنظیم: آرش تقدسی

00:02:48.835 --> 00:02:51.004
وقتی آیک داشت
یه ارتش از کابوی‌ها جمع میکرد

00:02:51.587 --> 00:02:53.881
وایات ارپ هم داشت
ارتش خودش رو درست میکرد

00:02:56.300 --> 00:02:58.803
مزرعه سی‌یرا بونیتا

00:02:58.845 --> 00:03:01.889
پنجاه مایلی شمال توم‌استون

00:03:05.476 --> 00:03:07.812
توی یه مزرعه
که مال یکی از طرفدارای ارپ بود

00:03:08.938 --> 00:03:13.776
پول جمع کرد تا سربازای بیشتر
آذوقه و اسب‌های تازه بگیره

00:03:16.237 --> 00:03:19.490
شرکت ولز فارگو حسابی
توی این ماجرا درگیر شده بود

00:03:19.490 --> 00:03:21.075
اونا به وایات پول میدادن

00:03:22.326 --> 00:03:23.995
پای پول کلانی وسط بود

00:03:24.037 --> 00:03:29.667
واسه همین وایات تونسته بود
این عملیات انتقام‌گیری معروفش رو ادامه بده

00:03:34.839 --> 00:03:39.385
وایات حالا هرچی برای نبرد آخر
با آیک لازم داشت آماده کرده بود

00:03:48.770 --> 00:03:52.023
آیک تونسته بود
شعله‌های گذشته رو دوباره روشن کنه

00:03:53.858 --> 00:03:55.735
...و از دل اون آتش

00:03:55.943 --> 00:03:58.029
جنوب دوباره بلند میشد

00:04:03.034 --> 00:04:05.036
...حالا که یه ارتش کابوی داشت

00:04:05.953 --> 00:04:08.498
آیک میتونست
شهر توم‌استون رو تسخیر کنه

00:04:12.585 --> 00:04:14.587
اون شهر قرار بود قلمروی اونا بشه

00:04:19.175 --> 00:04:21.135
...تو یا طرف کابوی‌ها بودی

00:04:22.261 --> 00:04:23.638
یا علیه‌شون

00:04:41.239 --> 00:04:48.454
نرخ جرم ‌و جنایت مخصوصا قتل توی منطقه
آریزونا تو اون دوره، واقعا زیاد شده بود

00:04:48.621 --> 00:04:55.086
میزان قتل تو اون دوره
بین 30 تا 60 برابرِ چیزی بود که الان داریم

00:04:55.711 --> 00:04:58.756
احتمال کشته شدنت تو منطقه آریزونا

00:04:58.756 --> 00:05:03.094
تقریبا به اندازه‌ی
یه سرباز پیاده‌نظام تو ویتنام جنوبی بود

00:05:12.144 --> 00:05:15.648
"طرفدار ارپ"

00:05:26.659 --> 00:05:29.996
و حالا، آیک نقشه‌های
خیلی بزرگ‌تری تو سرش داشت

00:05:31.372 --> 00:05:36.127
هر هفته دو میلیون دلار نقره
از توم‌استون خارج میشه

00:05:36.669 --> 00:05:39.297
!و اون نقره‌ها مال ماست

00:05:44.093 --> 00:05:46.929
دفتر آسیاب و حفاری توم‌استون

00:05:46.929 --> 00:05:49.890
بیست و پنجم مارچ 1882

00:06:09.994 --> 00:06:14.248
مارتین پیل
یه مهندس معدن جوون بود

00:06:14.290 --> 00:06:16.917
که وقتی چند تا از کابوی‌ها

00:06:16.917 --> 00:06:22.089
به دفتر معدن اون ‌طرف رودخونه
کنار چارلستون حمله کردن، کشته شد

00:06:22.339 --> 00:06:24.550
و خیلی دور از توم‌استون نبود

00:06:27.178 --> 00:06:29.805
روزنامه‌ها حسابی
این خبر رو پوشش دادن

00:06:30.222 --> 00:06:32.391
ببین، هیچی هم دزدیده نشده بود

00:06:32.767 --> 00:06:36.729
با توجه به شواهد
...کابوی‌ها یه آدم بیگناه رو ترور کرده بودن

00:06:37.313 --> 00:06:38.981
تا یه پیام به شمالی‌ها بدن

00:06:40.983 --> 00:06:44.403
چون آیک بی‌حساب‌و‌کتاب
سراغ یه معدن معمولی نرفته بود

00:06:46.697 --> 00:06:50.868
دفتر آسیاب و حفاری توم‌استون
یه معنی نمادین خیلی بزرگ داشت

00:06:52.369 --> 00:06:56.415
اونجا همون جایی بود
که اولین رگه نقره پیدا شد

00:06:57.958 --> 00:07:04.048
و باعث هجوم هزاران نفر
از شمال به امید ثروتمند شدن بود

00:07:07.426 --> 00:07:09.386
حالا آیک بهشون یه پیام داده بود

00:07:10.471 --> 00:07:12.723
آریزونا مال جنوبه

00:07:13.432 --> 00:07:15.643
بقیه‌تون هم گورتونو گم کنین بیرون

00:07:25.653 --> 00:07:29.114
نیویورک سیتی

00:07:33.077 --> 00:07:36.413
قتل مارتین پیل
تو کل کشور خبرساز شد

00:07:38.666 --> 00:07:41.710
اگه کابوی‌ها حالا دارن
...معادن نقره رو هدف میگیرن

00:07:41.794 --> 00:07:46.215
یعنی جریان نقره قطع میشه
و اقتصاد آمریکا سقوط میکنه

00:07:48.050 --> 00:07:50.886
جی پی مورگان
میدونست باید یه کاری کرد

00:07:52.346 --> 00:07:54.390
رئیس‌جمهور باید وارد عمل میشد

00:07:55.391 --> 00:07:57.059
این رو به کاخ سفید تلگراف کن

00:07:57.935 --> 00:07:59.478
...هر کاری که لازم بود

00:07:59.645 --> 00:08:02.064
باید انجام میشد
تا کابوی‌ها متوقف بشن

00:08:06.944 --> 00:08:09.655
واشینگتن دی سی

00:08:11.031 --> 00:08:14.243
رئیس‌جمهور آرتور
پیام رو واضح و کامل گرفت

00:08:15.119 --> 00:08:18.539
اون باید راهی پیدا میکرد
که جنگ کابوی‌ها رو تموم کنه

00:08:20.249 --> 00:08:21.875
...از نظر اون

00:08:22.209 --> 00:08:25.379
فقط یه نفر بود که بلد بود
...چطوری جنگ‌ها رو تموم کنه

00:08:25.963 --> 00:08:29.174
اونم کسی نبود جز
ویلیام تکامسه شرمن

00:08:36.181 --> 00:08:39.685
یکی از ترسناک‌ترین
ژنرال‌های ارتش اتحادیه تو جنگ داخلی

00:08:44.023 --> 00:08:46.317
چستر آرتور تصمیم میگیره که

00:08:46.317 --> 00:08:51.655
فرمانده ارتش فدرال یعنی
ویلیام تکامسه شرمن رو بفرسته

00:08:51.822 --> 00:08:54.992
تا شخصا بررسی کنه
تو آریزونا چه خبره

00:08:54.992 --> 00:09:00.205
یادت نره، شرمن همون کسیه که
راهپیمایی به دریا رو رهبری کرد

00:09:00.914 --> 00:09:04.668
از نظر جنوبی‌ها
همونیه که آتلانتا رو به آتیش کشید

00:09:04.668 --> 00:09:09.548
و بعدش مزرعه‌ها
و شهرهای جورجیا رو نابود کرد

00:09:09.590 --> 00:09:12.343
و بعد هم تا
سواحل موتلفه بالا رفت

00:09:12.343 --> 00:09:17.056
واقعا نمیشد
یه آدم تحریک‌آمیزتر از شرمن انتخاب کرد

00:09:17.097 --> 00:09:20.309
واسه اینکه بفهمه اونجا چه خبره

00:09:27.358 --> 00:09:30.527
شرمن میرسه اونجا
سوال میپرسه، اطرافو میبینه

00:09:30.569 --> 00:09:32.321
:و به رئیس جمهور گزارش میده که

00:09:32.321 --> 00:09:35.824
اوضاع خوب نیست
واقعا اینجا مشکل خشونت جدیه

00:09:39.328 --> 00:09:42.081
...وضعیت شهر توم‌استون

00:09:43.791 --> 00:09:45.584
به مرحله بحرانی رسیده

00:09:46.210 --> 00:09:47.669
همه‌ی کسب‌و‌کارها خوابیدن

00:09:47.711 --> 00:09:50.255
نه چیزی وارد میشه
نه چیزی صادر میشه

00:09:50.589 --> 00:09:53.425
معدن‌های نقره
تو شهر دیگه فعالیت نمیکنن

00:09:54.760 --> 00:09:56.136
بی‌قانونی همه‌جا رو گرفته

00:09:56.762 --> 00:09:59.765
گزارش شرمن دقیقا
همون چیزی بود که آرتور ازش میترسید

00:10:00.849 --> 00:10:04.269
این‌که کابوی‌ها
روز به روز خشن‌تر و قوی‌تر میشن

00:10:04.812 --> 00:10:06.855
و مردم محلی رو حسابی ترسوندن

00:10:07.481 --> 00:10:11.485
از اون طرف وایات بود
که باید مجری قانون باشه

00:10:11.485 --> 00:10:14.863
افتاده بود به جون مردم و داشت
بدون توقف آدم میکشت

00:10:18.492 --> 00:10:21.662
کاملا مشخص بود که
دولت فدرال باید وارد عمل بشه

00:10:35.801 --> 00:10:37.219
...از اون طرف تو آریزونا

00:10:37.636 --> 00:10:41.598
وایات خبر گرفت که
نماینده‌های شرکت ولز فارگو

00:10:41.890 --> 00:10:44.643
همونایی که
از عملیات انتقامش حمایت میکردن

00:10:45.394 --> 00:10:46.937
میخواستن باهاش ملاقات کنن

00:10:49.147 --> 00:10:51.650
یازدهم آوریل 1882

00:11:00.033 --> 00:11:01.285
آقایون

00:11:09.585 --> 00:11:14.214
وایات، اول از همه، فقط میخواستیم بدونی
که واقعا قدر کارت رو میدونیم

00:11:16.216 --> 00:11:17.217
باشه

00:11:17.467 --> 00:11:18.969
...ولی خب

00:11:19.303 --> 00:11:20.721
...فقط میخواستیم بدونیم

00:11:21.638 --> 00:11:23.390
کی قراره همه‌ی اینا تموم شه

00:11:27.644 --> 00:11:29.438
وقتی جنگ با آیک تموم شه

00:11:32.608 --> 00:11:34.401
اوضاع یه کم از کنترل خارج شده

00:11:34.401 --> 00:11:36.403
خودتون دیدین با برادرش چیکار کرد

00:11:37.446 --> 00:11:38.739
آره، میدونیم

00:11:39.698 --> 00:11:41.783
ولی وقتشه که ادامه بدیم

00:11:44.244 --> 00:11:45.454
...خب

00:11:45.871 --> 00:11:48.373
تا وقتی آیک نمرده
منم متوقف نمیشم

00:11:52.711 --> 00:11:56.715
«عملیات انتقام وایات پر از خشونته»

00:11:56.882 --> 00:12:02.387
« یه اقدام خونین و مرگباره که »
«توش آدم‌های بی‌دفاع کشته میشن»

00:12:06.141 --> 00:12:07.434
تو یه یاغی شدی

00:12:10.604 --> 00:12:12.105
...اون یاغی نیست

00:12:12.397 --> 00:12:14.232
داره مجرم‌ها رو
به سزای اعمالشون میرسونه

00:12:14.274 --> 00:12:15.692
این اسمش عدالته؟

00:12:15.859 --> 00:12:17.861
اصلا کسی رو بازداشت نمیکنه

00:12:18.445 --> 00:12:20.280
نه دادگاهی، نه رسیدگی داره

00:12:20.655 --> 00:12:24.618
خودش شده قاضی
هیئت منصفه و جلاد، همه با هم

00:12:27.996 --> 00:12:29.206
اون یه یاغیه

00:12:30.540 --> 00:12:34.503
وایات عملا برای ولز فارگو
یه هیولای فرانکنشتاین شده

00:12:34.544 --> 00:12:37.422
از یه طرف هم
کلی از کابوی‌ها رو از سر راه برداشته

00:12:37.422 --> 00:12:39.966
ولی از طرف دیگه کلی سر و صدا و خبر

00:12:39.966 --> 00:12:42.594
در مورد آشوب و خشونت
جنوب‌ غرب آمریکا درست کرده

00:12:44.054 --> 00:12:47.099
حالا که همه وایات رو
...بخشی از مشکل میدونن

00:12:48.683 --> 00:12:51.853
ولز فارگو
باید خودش رو ازش جدا میکرد

00:12:55.941 --> 00:12:58.402
یادت نره، فقط دو هفته قبل

00:12:58.443 --> 00:13:01.488
همین ولز فارگو داشت
هزینه‌های عملیات انتقام رو میداد

00:13:01.822 --> 00:13:06.535
حتی بهش 150 دلار پول واسه
کشتن فرانک استیلول و کرلی بیل داد

00:13:07.953 --> 00:13:11.957
و همه اون پول رو هم تو دفاتر سالانه‌شون
به عنوان هزینه تجاری ثبت کردن

00:13:13.166 --> 00:13:15.127
ولی حالا ولز فارگو
با یه بحران روبرو شده بود

00:13:16.128 --> 00:13:20.465
اگه وایات دستگیر و معلوم میشد
...که اونا از یه قاتل حمایت میکردن

00:13:21.216 --> 00:13:23.635
اون وقت دیگه
تبدیل به یه رسوایی تمام‌ عیار میشد

00:13:25.220 --> 00:13:28.723
این چیزا رو همیشه میبینی
یه شرکت بزرگ یکی رو حمایت میکنه

00:13:28.723 --> 00:13:31.268
بعد تا طرف
براشون دردسر میشه، ولش میکنن

00:13:32.936 --> 00:13:34.062
نه

00:13:35.814 --> 00:13:37.566
...تا وقتی

00:13:37.607 --> 00:13:40.110
آیک و کابوی‌هاش رو نگیرم
هیچ‌چیزی تموم نمیشه

00:13:59.754 --> 00:14:01.172
...تو واشینگتن

00:14:01.298 --> 00:14:04.843
رئیس‌جمهور آرتور داشت
توصیه‌های ژنرال شرمن رو سبک‌ سنگین میکرد

00:14:04.843 --> 00:14:06.219
:که درواقع این بود

00:14:06.261 --> 00:14:08.847
اگه میخوای
...قانون و نظم رو به آریزونا برگردونی

00:14:09.139 --> 00:14:11.016
نیروهای فدرال رو اونجا بفرست

00:14:12.058 --> 00:14:14.311
ولی آرتور
میدونست نمیتونه ارتش رو بفرسته

00:14:14.686 --> 00:14:18.648
قبلا یه بار امتحان کرده بود و نماینده‌های
جنوب تو کنگره نزاشتن انجامش بده

00:14:20.191 --> 00:14:22.277
پس آرتور یه راه دیگه پیدا کرد

00:14:23.069 --> 00:14:25.572
که نیازی به تایید کنگره نداشت

00:14:31.453 --> 00:14:34.164
رئیس‌جمهور آرتور
یه ارتش مخصوص راه انداخت

00:14:35.165 --> 00:14:38.919
یه گروه شبه‌نظامی محلی
که بهشون "رنجرها" میگفتن

00:14:39.669 --> 00:14:41.588
هیچ وابستگی سیاسی نداشتن

00:14:42.005 --> 00:14:44.549
نه طرف شمال و نه جنوب بودن

00:14:45.175 --> 00:14:46.968
...و فقط یه ماموریت داشتن

00:14:47.719 --> 00:14:51.056
پاک کردن آریزونا از وجود یاغی‌ها

00:15:23.546 --> 00:15:26.966
:احتمالا آیک تو ذهنش میگفت
اینا دیگه کیا بودن؟

00:15:28.760 --> 00:15:31.846
همین‌طوری راه افتادن
تو شهرش انگار صاحبش هستن؟

00:15:34.349 --> 00:15:36.184
ولی زود فهمید ماجرا چیه

00:15:40.230 --> 00:15:42.440
...سوم مه 1882

00:15:43.233 --> 00:15:45.944
رئیس‌جمهور چستر آرتور
یه اعلامیه رسمی صادر کرد

00:15:48.655 --> 00:15:52.158
اعلامیه آرتور
کلی حرف و متن حقوقی داره

00:15:52.450 --> 00:15:54.327
...ولی منظورش خیلی واضحه

00:15:54.369 --> 00:15:59.082
کابوی‌ها تا 15 مه وقت دارن
از آریزونا برن بیرون، وگرنه کشته میشن

00:16:10.468 --> 00:16:13.471
- آیک، داریم میایم دنبالت
- گیرت میاریم آیک

00:16:14.389 --> 00:16:17.517
- کارت تمومه
- مُردی رفت

00:16:21.771 --> 00:16:24.732
- آیک، داریم میایم دنبالت
- گیرت میاریم آیک

00:16:24.816 --> 00:16:27.152
- کارت تمومه
- مُردی رفت

00:16:33.867 --> 00:16:36.161
وقتی دولت فدرال بالاخره تصمیم گرفت

00:16:36.161 --> 00:16:38.329
که همه تمرکزشو بذاره
...روی مشکل کابوی‌ها تو آریزونا

00:16:40.915 --> 00:16:42.458
خب حالا چیکار کرد؟

00:16:45.211 --> 00:16:46.796
...همون کاری که همیشه میکرد

00:16:48.047 --> 00:16:49.257
!منو نکش

00:16:50.592 --> 00:16:52.051
!لعنتی، منو دیدن

00:17:10.653 --> 00:17:13.072
مرز بین آریزونا و نیومکزیکو

00:17:13.072 --> 00:17:15.700
آوریل 1882

00:17:23.082 --> 00:17:25.168
اوضاع از کنترل خارج شده بود

00:17:26.002 --> 00:17:27.003
وایات، تو رو خدا

00:17:36.220 --> 00:17:39.182
فقط میخواستیم بدونیم
این ماجرا کی تموم میشه

00:17:42.143 --> 00:17:43.561
این اسمش عدالته؟

00:17:44.062 --> 00:17:46.606
من فقط افسار اسب‌ها رو گرفته بودم
فقط اسب‌ها رو نگه‌داشتم

00:17:48.024 --> 00:17:51.402
هیچ ‌کسی رو دستگیر نمیکنه
هیچ رسیدگی‌ای در کار نیست

00:17:55.031 --> 00:17:56.407
تو یه یاغی‌ای

00:18:14.634 --> 00:18:18.930
وایات راه افتاد دنبال انتقام
و خیلی سریع تغییر کرد

00:18:19.180 --> 00:18:23.851
قبلا مخالف عدالت‌ خواهی خودسرانه بود
ولی حالا خودش نمادش شد

00:18:24.477 --> 00:18:25.978
یادت باشه، این مردی بود

00:18:26.187 --> 00:18:29.273
که تمام عمرش سعی کرد
از کشتن مردم دوری کنه

00:18:30.733 --> 00:18:33.194
وایات داشت
از خانوادش محافظت میکرد

00:18:33.695 --> 00:18:36.739
ولی قتل، قتله... هیچ توجیهی نداره

00:18:39.534 --> 00:18:41.911
وایات بین
...یه دو راهی سخت مونده بود

00:18:43.788 --> 00:18:47.792
اینکه بره دنبال آیک و قولی که
...به برادرش داده بود رو عملی کنه

00:18:49.836 --> 00:18:51.587
یا انتقام‌گیری رو تموم کنه

00:18:54.340 --> 00:18:57.260
ایستگاه آلبوکرکی
مه 1882

00:19:01.431 --> 00:19:04.267
...اوایل ماه مه 1882

00:19:04.976 --> 00:19:07.395
وایات و داک آریزونا رو ترک کردن

00:19:08.604 --> 00:19:11.232
و سوار قطاری بودن که به کلرادو میرفت

00:19:12.608 --> 00:19:14.527
...وایات تصمیمشو گرفته بود

00:19:15.945 --> 00:19:19.198
ماجرای انتقام‌گیری تموم شده بود

00:19:23.244 --> 00:19:25.746
وایات و داک
دیگه راهی جز فرار نداشتن

00:19:26.330 --> 00:19:28.833
تو آریزونا
یا میکشی یا کشته میشی

00:19:28.833 --> 00:19:32.795
و خب، معلومه که داشتن
حمایت سرمایه‌دارایی که میخواستن

00:19:32.795 --> 00:19:35.131
رو هم از دست میدادن

00:19:38.468 --> 00:19:40.595
همه به این نتیجه
رسیده بودن که دیگه بسه

00:19:40.595 --> 00:19:43.431
واسه همین
به وایات یه پیشنهاد دادن

00:19:43.431 --> 00:19:46.559
یه جورایی ناپدید شو
همه چی آروم میشه

00:19:46.601 --> 00:19:50.563
یه عفو ریاست‌ جمهوری
برات جور میکنیم، دوباره برمیگردی

00:19:52.940 --> 00:19:54.734
ولی یه سوال
...هنوز بی‌جواب مونده بود

00:19:55.776 --> 00:20:00.573
یکی از رازهای بزرگ
این داستان اینه که چرا دنبال آیک نرفت؟

00:20:00.740 --> 00:20:03.701
همه‌چی از همون
درگیری معروف اوکی کورال شروع شد

00:20:03.743 --> 00:20:06.162
و آیک عامل اصلی همه دردسرها بود

00:20:06.162 --> 00:20:09.957
ولی بازم وایات دنبالش نرفت
و هنوزم کسی نمیدونه چرا

00:20:16.214 --> 00:20:18.466
...با رفتن وایات و آیک کلنتون

00:20:20.051 --> 00:20:22.720
آرامش به شهر توم‌استون برگشت

00:20:24.805 --> 00:20:27.725
...جنگ بین خانواده ارپ و کابوی‌ها

00:20:27.767 --> 00:20:30.186
هیچ‌وقت پایان قطعی و مشخصی نداشت

00:20:31.062 --> 00:20:34.607
وایات و رفقاش قلمرو رو ترک کردن

00:20:34.899 --> 00:20:38.110
و کابوی‌ها هم کم‌کم ناپدید شدن

00:20:39.862 --> 00:20:42.365
جنگ کابوی‌ها بالاخره تموم شد

00:20:51.582 --> 00:20:55.836
که خب به نظر باید خبر خوبی
واسه جی پی مورگان و سرمایه‌گذارها میبود

00:20:57.171 --> 00:20:59.256
ولی اشتباه میکنی
اگه این فکرو بکنی

00:21:03.260 --> 00:21:06.722
نگا، تهدید رئیس‌جمهور آرتور
به برقرار کردن حکومت نظامی تو آریزونا

00:21:06.764 --> 00:21:08.766
...ممکنه کابوی‌ها رو از بین برده باشه

00:21:11.018 --> 00:21:13.354
ولی جنوبی‌ها رو حسابی عصبانی کرد

00:21:19.485 --> 00:21:21.445
وقتی رئیس‌جمهور محبوب نیست

00:21:21.654 --> 00:21:24.740
و تهدید میکنه
شورش جنوب رو با زور بخوابونه

00:21:24.782 --> 00:21:28.744
اون وقت دوباره دشمنی‌های قدیمی
بین شمال و جنوب زنده میشه

00:21:31.288 --> 00:21:33.582
...فقط پنج ماه بعد از اون اعلامیه

00:21:34.041 --> 00:21:35.960
...تو انتخابات میان دوره‌ای آمریکا

00:21:36.502 --> 00:21:41.090
حزب جمهوری‌خواه آرتور
با اختلاف زیاد به دموکرات‌ها باخت

00:21:42.049 --> 00:21:43.676
همون حزب جنوب

00:21:48.889 --> 00:21:51.517
اگه تا اون موقع
منفورترین رئیس‌جمهور نبود

00:21:51.934 --> 00:21:53.436
دیگه الان حتما بود

00:21:55.438 --> 00:21:57.815
و دیگه هیچ قدرتی هم نداشت

00:21:58.232 --> 00:22:03.195
فقط میتونست وایسه و نگاه کنه
...که چطور شکاف بین شمال و جنوب داره

00:22:04.029 --> 00:22:08.409
اون‌قدر بزرگ میشه که مردم
دوباره حرف از دو تا کشور مجزا میزنن

00:22:12.329 --> 00:22:15.374
و اینجا بود که
جی پی مورگان دیگه طاقت نیاورد

00:22:15.833 --> 00:22:18.002
و تصمیم گرفت مسیر تازه‌ای رو شروع کنه

00:22:19.462 --> 00:22:20.504
!بکش

00:22:22.298 --> 00:22:25.009
آدمایی مثل مورگان با پول خرج کردن

00:22:25.009 --> 00:22:30.222
روی کمپین‌ها و کاندیدای انتخابات
نفوذشون رو اعمال میکردن

00:22:30.431 --> 00:22:33.058
اون موقع اصلا چیزی به اسم
کمک مالی سیاسی وجود نداشت

00:22:33.100 --> 00:22:36.770
نه فرمی پر میکردی
نه لازم بود اعلام کنی چیکار کردی

00:22:36.770 --> 00:22:40.566
فقط به یه کاندیدایی که
فکر میکردی به نفعته، پول میدادی

00:22:41.942 --> 00:22:44.737
مورگان حمایت از
...چستر آرتور رو قطع کرد

00:22:45.696 --> 00:22:47.364
و پشت یه کاندیدای دیگه وایساد

00:22:50.075 --> 00:22:51.494
گروور کلیولند

00:22:53.704 --> 00:22:55.664
که فرماندار نیویورک بود

00:22:58.501 --> 00:23:02.213
ولی کاندیدای
ریاست جمهوری حزب دموکرات شد

00:23:02.213 --> 00:23:03.923
همون حزب جنوب بود

00:23:06.383 --> 00:23:09.553
و این دقیقا نبوغ کار بود

00:23:12.181 --> 00:23:16.977
که یه آدم از شمال رو
تبدیل به کاندیدای جنوب کنن

00:23:20.439 --> 00:23:23.150
...با حمایت مالی جی پی مورگان

00:23:23.817 --> 00:23:26.529
کلیولند تونست انتخابات رو ببره

00:23:28.864 --> 00:23:33.118
گروور کلیولند اولین دموکراتی شد
که از زمان جنگ داخلی انتخاب میشد

00:23:33.160 --> 00:23:37.998
و یه حس کلی بود که کلیولند
میتونه کشور رو دوباره متحد کنه

00:23:38.999 --> 00:23:41.669
و این دقیقا
همون چیزی بود که مورگان میخواست

00:23:42.419 --> 00:23:44.255
چون برای سرمایه‌گذارای خارجیش

00:23:44.755 --> 00:23:48.133
یه آمریکا متحد
جای امنی برای سرمایه‌گذاری بود

00:23:52.346 --> 00:23:55.432
و این یعنی مورگان میتونست
حرکت بزرگش رو شروع کنه

00:24:03.440 --> 00:24:05.693
یعنی خریدن راه‌آهن‌های آمریکا

00:24:08.320 --> 00:24:10.698
مورگان میخواست
راه‌آهن‌ها رو یه جوری سازماندهی کنه

00:24:10.698 --> 00:24:14.159
که بشه یه سیستم ملی کارآمد ساخت

00:24:14.159 --> 00:24:16.537
که کلی سود برای سرمایه‌دارا داشته باشه

00:24:16.537 --> 00:24:18.455
و کسب‌وکارو رونق بده

00:24:18.455 --> 00:24:20.624
این هدف اصلیش بود

00:24:22.001 --> 00:24:26.880
وقتی مورگان راه‌آهن‌ها رو یکی کرد
اونا رو تبدیل به موتور صنعت کرد

00:24:28.382 --> 00:24:31.051
امپراتوری مورگان
تو همین سال‌ها ساخته شد

00:24:31.093 --> 00:24:33.012
و ستونش راه‌آهن بود

00:24:33.303 --> 00:24:36.015
وقتی راه‌آهن رو داشته باشی
تقریبا هر کاری ممکنه

00:24:36.056 --> 00:24:41.395
میتونی کالا، خدمات و آدمارو خیلی راحت‌تر
در سراسر کشور جا به ‌جا کنی

00:24:41.437 --> 00:24:47.192
و تازه اون موقع‌ است که یه سیستم اقتصادی
واقعا یکپارچه آمریکایی شکل میگیره

00:24:47.609 --> 00:24:51.947
وقتی قطارها آدم‌ها
منابع و پول بیشتری به غرب آوردن

00:24:53.115 --> 00:24:56.702
مرزهای بکر و تازه
کم‌کم توسعه پیدا کردن

00:24:57.244 --> 00:25:01.290
و دیگه غرب وحشی، وحشی نبود

00:25:02.332 --> 00:25:06.086
کل ماجرا این بود
که قانون و نظم برقرار شه

00:25:06.128 --> 00:25:12.551
اعتماد مردم آمریکا به اینکه میتونن
یه گوشه‌ی دور افتاده کشور برن

00:25:12.593 --> 00:25:17.181
و همون حقوق، مسئولیت
امنیت و آرامشی رو

00:25:17.222 --> 00:25:19.767
داشته باشن که تو جاهای دیگه هست

00:25:21.810 --> 00:25:23.645
این یعنی پایان غرب قدیم

00:25:25.063 --> 00:25:28.192
الان دیگه تلفن هست، راه‌آهن هست

00:25:28.358 --> 00:25:31.361
همه چی عوض شده... یه دنیای جدیده

00:25:32.154 --> 00:25:34.072
...میدونی، اون کلانترهای غرب وحشی

00:25:34.364 --> 00:25:37.451
اون خلافکارای معروف و کابوی‌ها

00:25:37.951 --> 00:25:42.831
یه دنیایی بود که دیگه نمیتونستن
توش زنده بمونن، دیگه جاشون نبود

00:25:44.792 --> 00:25:46.543
...و توی همین دنیای جدید بود

00:25:47.586 --> 00:25:50.798
که وایات و داک
برای آخرین بار همدیگه رو دیدن

00:25:52.800 --> 00:25:55.761
اونا بعد از پایان جنگ
با کابوی‌ها از هم جدا شدن

00:25:55.844 --> 00:25:58.472
و پنج سال بود همدیگه رو ندیده بودن

00:25:58.514 --> 00:26:01.558
دنور، کلرادو
سال 1887

00:26:08.065 --> 00:26:09.233
سلام

00:26:10.234 --> 00:26:11.944
مرسی که خودتو رسوندی

00:26:12.027 --> 00:26:13.028
کاری نداشت

00:26:17.866 --> 00:26:20.536
هیچ وقت برات تعریف کرده بودم
که یه بار داک نجاتم داد؟

00:26:20.953 --> 00:26:22.454
تقریبا ده بار

00:26:25.249 --> 00:26:27.626
زندگی داک خیلی عجیب بود

00:26:27.668 --> 00:26:31.672
چون قرار بود
یه دندون‌پزشک توی جورجیا بشه

00:26:31.672 --> 00:26:33.590
و بی‌سروصدا همون‌جا بمیره

00:26:37.344 --> 00:26:40.138
ولی در عوض
یه مسیر دیگه انتخاب کرد

00:26:45.477 --> 00:26:48.730
و حالا شده یکی از
معروف‌ترین شخصیت‌های غرب آمریکا

00:26:51.984 --> 00:26:54.736
وایات میدونست
که داک دیگه وقت زیادی نداره

00:26:59.908 --> 00:27:01.201
خداحافظ وایات

00:27:06.123 --> 00:27:07.416
خداحافظ داک

00:27:24.599 --> 00:27:26.393
...چند وقت بعد از دیدار با وایات

00:27:28.186 --> 00:27:29.479
داک فوت کرد

00:27:32.190 --> 00:27:33.984
فقط 36 سالش بود

00:27:38.447 --> 00:27:40.198
یه سوال همیشه مطرح بود

00:27:40.198 --> 00:27:43.493
که آیا آیک کلنتون
هیچ‌وقت به توم‌استون برگشت یا نه

00:27:45.871 --> 00:27:49.082
بعضیا فکر میکنن
شاید اون باعث اون آتش‌سوزی بود

00:27:50.167 --> 00:27:51.960
تا یه پیام برسونه

00:27:57.049 --> 00:27:59.051
...اگه من نتونم توم‌استون رو داشته باشم

00:28:00.218 --> 00:28:01.928
پس هیچ‌کس هم نباید داشته باشه

00:28:25.327 --> 00:28:27.996
توم‌استون کاملا سوخت و نابود شد

00:28:32.417 --> 00:28:36.797
آتش خیلی ویرانگر بود تمام شهر رو در
نوردید و تقریبا همه ساختمون‌ها رو نابود کرد

00:28:36.797 --> 00:28:40.425
و بیش از نیم میلیون دلار
خسارت به جا گذاشت

00:28:41.009 --> 00:28:46.056
جالب اینه که تنها چیزی که
...از اون خرابه‌ها توم‌اسون باقی موند

00:28:46.097 --> 00:28:48.558
تابلوی "اوکی کورال" محل تیراندازی بود

00:28:54.898 --> 00:28:57.651
چیزی که میدونیم
...اینه که بعد از ترک توم‌استون

00:29:00.237 --> 00:29:02.739
آیک کلنتون دوباره سراغ دزدی گاو رفت

00:29:10.956 --> 00:29:12.958
تا اینکه یه کارآگاه ردش رو زد

00:29:15.544 --> 00:29:17.921
و این بار، آیک نتونست قسر در بره

00:29:22.592 --> 00:29:25.387
آیک کلنتون تیر خورد و کشته شد

00:29:25.762 --> 00:29:29.850
همون سالی مُرد که داک هالیدی مُرد
و چهل سالش بود

00:29:30.851 --> 00:29:35.355
وایات شغل‌های مختلفی رو امتحان کرد
از قماربازی گرفته تا معدن‌کاری طلا

00:29:35.814 --> 00:29:38.525
ولی همیشه درگیر این بود
که بقیه درباره‌ش چی فکر میکنن

00:29:39.359 --> 00:29:43.238
اتهام قتل همیشه
هر جا که میرفت دنبالش بود

00:29:45.031 --> 00:29:47.492
در نهایت، داستان وایات ارپ یه تراژدیه

00:29:47.492 --> 00:29:49.286
یعنی واقعا آدم خوشحالی نبود

00:29:49.286 --> 00:29:51.955
از اون اعتباری که
بین مردم داشت راضی نبود

00:29:51.997 --> 00:29:57.085
و خوشش نمیومد که تو تاریخ
ازش به‌عنوان یه یاغی یاد بشه

00:29:57.085 --> 00:30:01.047
و انگار تا آخر عمر
ذهنش درگیر این موضوع بود

00:30:01.923 --> 00:30:04.175
اما وقتی وایات
توی دهه هفتاد زندگیش بود

00:30:04.175 --> 00:30:06.720
یه بار دیگه
سعی کرد اسمش رو پاک کنه

00:30:07.554 --> 00:30:10.473
توی یه شهر کوچیک تو کالیفرنیا

00:30:10.599 --> 00:30:12.392
هالیوود

00:30:12.392 --> 00:30:14.811
سال 1922

00:30:21.151 --> 00:30:23.236
این بار میخوای مثل مرد بجنگی؟

00:30:24.821 --> 00:30:26.531
یا بازم فرار میکنی؟

00:30:42.589 --> 00:30:43.840
کات

00:30:55.226 --> 00:30:56.603
گرفتیمش؟

00:30:58.188 --> 00:31:00.523
وایات ارپ آخرش سر از هالیوود درآورد

00:31:01.358 --> 00:31:03.860
و مشاور فیلم‌های وسترن قدیمی شد

00:31:05.904 --> 00:31:07.322
- خوب بود؟
- آره

00:31:08.114 --> 00:31:09.199
مرسی

00:31:10.367 --> 00:31:13.286
این کار بهش فرصت داد
تا خودش روایت داستان زندگیشو بگه

00:31:13.787 --> 00:31:15.330
و حقیقتو روشن کنه

00:31:18.875 --> 00:31:22.128
ولی قبل از اینکه
بتونه این کارو بکنه، مُرد

00:31:23.338 --> 00:31:24.964
هشتاد سالش بود

00:31:26.591 --> 00:31:30.345
چیزی که تو داستان وایات ارپ جالبه اینه که
آدم پیچیده‌ای بود

00:31:30.386 --> 00:31:34.015
نه کاملا خوب بود، نه کاملا بد

00:31:35.391 --> 00:31:37.894
ولی وقتی
داستانش دست هالیوود افتاد

00:31:37.894 --> 00:31:42.440
هالیوود واقعیتو تبدیل
به قهرمان و ضدقهرمان، خوب و بد کرد

00:31:42.690 --> 00:31:44.651
کلاه سفید در برابر کلاه سیاه

00:31:44.692 --> 00:31:48.947
و در واقع
...هالیوود این داستانو برداشت و

00:31:51.407 --> 00:31:56.621
باعث شد که اسم وایات ارپ دوباره زنده بشه
درست همونطور که خودش میخواست

00:31:57.372 --> 00:31:59.624
...و تو فیلم‌ها و افسانه‌ها

00:31:59.624 --> 00:32:01.501
برنده واقعی کسی نبود جز وایات ارپ

00:32:01.543 --> 00:32:06.256
چون با یه شهرت عجیب زنده موند

00:32:06.923 --> 00:32:09.676
واقعا تبدیل به یه قهرمان شد

00:32:10.718 --> 00:32:14.430
و همین افسانه‌ست
که ذهن ما رو شکل داده

00:32:14.430 --> 00:32:18.351
و دیدگاه‌مون رو
نسبت به غرب قدیم عوض کرده

00:32:19.143 --> 00:32:23.231
توی کل تاریخ آمریکا
فقط غرب وحشی بود که اینجوری افسانه‌ای شد

00:32:23.231 --> 00:32:26.276
ما واسه ساختن هویت ملی‌مون
به اون داستانا نیاز داشتیم

00:32:26.985 --> 00:32:30.071
واسه همین هم
همونجوری ساختیمش که دلمون میخواست

00:32:31.322 --> 00:32:34.993
و افسانه‌های غرب وحشی
همچنان توی تاریخ میپیچه

00:32:35.451 --> 00:32:38.288
...و هیچکدوم مثل داستان‌های وایات ارپ

00:32:38.746 --> 00:32:41.040
....و جدال در اوکی کورال

00:32:41.499 --> 00:32:44.043
و جنگ با کابوی‌ها
تاثیرگذار نبودن